Tiểu sử
Cư sĩ Đinh Văn Vinh, Pháp danh Tâm Thông, sinh ngày 7-7-1921 tại Thành Phố Vinh, tỉnh Nghệ An.
Thuở nhỏ theo học trường làng. Lớn lên theo cha vào Huế học cùng anh cả là Đinh Văn Nam ở trường Quốc Học Huế. Sau khi tốt nghiệp tú tài hai, Cư sĩ tiếp tục học Trường luật Đông Dương, tốt nghiệp năm 1944. Cuộc chiến tranh chống Pháp bùng nổ, Việt Nam tạm thời chia cắt làm hai miền. Cư sĩ phải ở lại Miền Bắc và tình nguyện vào quân đội, còn anh cả phải ở lại Miền Nam theo phong trào yêu nước chống Pháp của Cụ Lê Đình Thám, sau đó xin xuất gia với Hòa thượng Thích Tịnh Khiết ở Huế và được cử đi du học ở Ấn Độ, tốt nghiệp Tiến sĩ ở Đại học Nalanda Bang Bihah năm 1960.
Cư sĩ Đinh Văn Vinh ở lại miền Bắc cùng gia đình tham gia hoạt động chống Pháp, cụ thể từ 1941 – 1950, Cư sĩ công tác ở chính trị quân khu 4, với cương vị Phó ban Tuyên huấn và là chủ nhiệm tờ báo Vệ quốc đồn. Trong những năm 1950 – 1960 công tác tại phủ Thủ Tướng cho Thủ Tướng Phạm Văn Đồng ở chiến khu Việt Bắc rồi sau đó dời về Hà Nội.
Trong những năm tiếp theo Cư sĩ viết sách và làm báo, tham gia giảng dạy ở các trường Nguyễn Ái Quốc I và II môn phân vùng Kinh tế.
Sau ngày Miền Nam giải phóng, được sự phân công của Mặt trận, Cư sĩ vào Miền Nam để giúp Hòa thượng Minh Châu, tổ chức ổn định tình hình và tham mưu cho sinh hoạt Tôn giáo và Tri thức Phật tử tại Tp Sài Gòn.
Trong thời gian này Hòa thượng Minh Châu nhờ Cư sĩ tham mưu nên đã bàn giao cho Bộ Đại học quản lý Viện Đại học Vạn Hạnh và các cơ sở Giáo dục khác khắp cả Miền Nam. Một số nhân viên giảng dạy, nhân viên hành chánh sắp xếp để bàn giao cho Bộ Đại học. Nhờ cụ Võ Văn Kiệt, Bí thư Thành ủy Tp.HCM chỉ thị là để cơ sở II tại Phú Nhuận cho Hòa thượng về ở, sau đó Hòa thượng cùng Cư sĩ đã đề nghị lên Giáo hội mở trường Cao Cấp Phật học để dạy dỗ cho Tăng Ni, xin mở Viện Nghiên Cứu Phật học Việt Nam để nghiên cứu Phật học và đích thân Cư sĩ cũng tham gia vào các Tổ chức vừa mở được nhà nước cho thành lập. Cư sĩ là người rất nhiệt tình trong các tổ chức này.
Cư sĩ đã được mời làm Ủy viên Hội Đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Ban Văn hóa Trung Ương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Trưởng ban lịch sử PGVN tại Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Trưởng ban từ vựng Đại Tạng kinh Việt Nam, Phó Viện trưởng Học viện Phật giáo tại Tp.HCM. Tuy giữ nhiều chức vụ, nhưng Cư sĩ luôn khiêm tốn, gặp ai cũng tay bắt mặt mừng, vui vẻ, cởi mở. là giảng viên lâu năm nhất từ khóa đầu dạy cho Tăng Ni Hà Nội và Tp. Hồ Chí Minh nên Cư sĩ đã để lại dấu ấn rất sâu đậm trong lòng Tăng Ni trẻ cả 3 miền đất nước.
Cư sĩ Đinh Văn Vinh là nhà Nghiên cứu Phật học đã để lại cho đời nhiều tác phẩm có giá trị: Tác phẩm đầu tay của Cư sĩ là Phật giáo và đức dục, rồi quyển Phật học dưới bút danh Huyền Chân.
Theo Ông Võ Văn Thành: Tưởng niệm về nhà nghiên cứu Phật học Minh Chi đánh giá thì từ năm 1983 đến 2006 là giai đoạn đóng góp quan trọng của Cư sĩ cho nền văn hóa và Phật học nước nhà, Cư sĩ đã từng theo học với Bác sĩ Lê Đình Thám vào những năm 1940 ở đồn Phật học Đức dục do Cụ Lê Đình Thám sáng lập. Sau những ngày chống chiến tranh xâm lược của Mỹ ác liệt nhất, những khi rãnh Cư sĩ thường tranh thủ đến chùa Quán Sứ, Hà Nội để cùng với Hòa thượng Trí Độ, Bác sĩ Lê Đình Thám tham gia diễn giảng Phật pháp và nghiên cứu Phật học cùng các vị Tôn túc Tăng Ni và Cư sĩ ở Hà Nội. Nên sau khi vào miền Nam, Cư sĩ vẫn tiếp tục nghiên cứu diễn giảng, viết sách báo và cho ra nhiều Tác phẩm có giá trị với các bút danh Minh Chi, Huyền Chân, Vân Bình, Hồn Minh.. Cụ thể Cư sĩ đã để lại :
– Lịch sử Phật giáo Việt Nam, – Đại cương triết học Đông Phương, – Tôn giáo học và Tôn giáo vùng Đông Nam Á, – Thuyết Bốn Đế, – Các vấn đề Phật học, – Giáo trình Triết học Ấn Độ, – Quan niệm của đạo Phật đối với sống chết, – Thiền nguyên thủy và thiền phát triển, – Tìm hiểu từ biển tâm (dịch từ Hán), – Những yếu tố căn bản để sống thanh thản và nhẹ nhàng (dịch), – Nhân minh học, – Từ nội tâm hướng ra bên ngồi. Một phương thức tốt hơn để sống học tập và thương yêu.
Cư sĩ đã từng cộng tác với nhiều tạp chí có uy tín trong cũng như ngồi nước ở cả trong đạo lẫn ngồi đời.
Do vì làm việc quá sức, với tuổi cao, suy nghĩ nhiều, nên sức khỏe suy giảm. Đầu xuân năm Ất Dậu 2005 Cư sĩ bị chứng đau bụng cấp tính và phải vào nhà thương để giải phẩu, kể từ đó sức khỏe yếu dần.
Cư sĩ ra đi vào lúc 4 giờ sáng ngày 25 tháng 4 năm 2006. Hưởng thọ 85 tuổi và 71 năm gắn bó với đạo Phật (1935 – 2006) giữa vô vàn thương tiếc của mọi người.(1)
Chú thích:
- Có tham khảo tài liệu của Võ Văn Thành: Tưởng niệm về nhà nghiên cứu Phật học Minh Chi (Nhà lễ tiểu tường) 50 Nguyệt san- Giác Ngộ đăng số 133 – PL 2556/ DL 4/2007.
Nguồn: Thích Trung Hậu-Thích Hải Ấn, Chư Tôn Thiện Đức & Cư sĩ Hữu Công Phật giáo Thuận Hóa – Tập 2, xuất bản 2011.
