Sự nghiệp
Lương Thế Vinh 世榮 sinh ra tại huyện Thiên Bản (nay là huyện Vụ Bản), tỉnh Nam Định. Ông nổi tiếng là thần đồng, học rộng, tài trí khoáng đạt. Năm 1463 khi mới 23 tuổi, Lương Thế Vinh đỗ Trạng nguyên khoa Quý Mùi, niên hiệu Quang Thuận thứ tư, dưới triều vua Lê Thánh Tông. Trong khoa thi này, Nguyễn Đức Trinh đỗ Thám hoa và Quách Đình Bảo đỗ Bảng nhãn.
Sau khi đỗ đạt, Lương Thế Vinh làm quan tổng cộng 32 năm, từng được thăng đến chức Hàn lâm Thị thư chưởng Hàn lâm viện sự, đứng đầu Viện Hàn lâm. Ông là người được nhà vua đặc biệt tin cậy, thường được giao soạn thảo văn thư bang giao và phụ trách việc đón tiếp sứ thần nước ngoài. Nhiều bài biểu do ông biên soạn gửi sang nhà Minh đã được triều đình nhà Minh chấp thuận và khen ngợi.
Bên cạnh sự nghiệp quan trường, Lương Thế Vinh còn tham gia giảng dạy tại các cơ sở giáo dục cao cấp của triều đình như Quốc Tử Giám, Sùng Văn Quán và Tú Lâm Cục, nơi đào tạo nhân tài cho đất nước. Học trò của ông có nhiều người đỗ đạt cao, tiêu biểu như Nguyễn Tất Đại (người Thái Bình, đỗ Tiến sĩ năm 1489), Trần Bích Hoành (người Nam Định, đỗ Thám hoa năm 1497), Trần Xuân Vinh (người Nam Định, đỗ Tiến sĩ) và Lương Đắc Bằng (người Thanh Hóa, đỗ Bảng nhãn năm 1499). Đáng chú ý, Lương Đắc Bằng về sau trở thành thầy dạy của danh nhân Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Vào những năm cuối đời, Lương Thế Vinh cáo quan về hưu và trở lại quê nhà, dành thời gian sống thanh nhàn và thực hiện những công việc có ích trước khi qua đời. Trong sinh hoạt thường ngày, ông leo núi, thả diều, đọc sách và giao du cùng các bô lão trong làng, giữ lối sống giản dị, gần gũi với dân quê.
Lương Thế Vinh mất ngày 26 tháng 8 năm Bính Thìn (tức ngày 2 tháng 10 năm 1496) tại quê nhà, hưởng thọ 55 tuổi. Sau khi qua đời, ông được nhân dân tôn thờ làm phúc thần. Tên tuổi và sự nghiệp của ông được ghi lại trong nhiều thể loại tư liệu như thơ văn, ký, văn bia, giáo khoa Phật giáo và các văn bản ngoại giao, phản ánh tính chất quan phương và tôn giáo đậm nét trong các trước tác của ông.
Sự nghiệp văn chương
Không chỉ đảm nhiệm việc giảng dạy toán học tại Tú Lâm Cục, Lương Thế Vinh còn được bổ nhiệm giữ chức Cấp sự trung khoa công, một chức quan chuyên giám sát và thẩm định các công trình xây dựng của triều đình như cung điện, đền miếu, thành quách, đường sá và hệ thống đê điều. Do tính chất công việc đòi hỏi kiến thức toán học chính xác, ông đã dày công biên soạn hai trước tác về toán là Đại thành Toán pháp và Khải minh Toán học.
Trong bối cảnh đương thời, phương tiện tính toán ở Đại Việt còn hết sức đơn giản, chủ yếu dựa vào việc bấm đốt ngón tay hoặc sử dụng dây thắt nút để đếm. Trước thực tế đó, Lương Thế Vinh đã sáng chế ra bàn tính gẩy, được coi là chiếc bàn tính đầu tiên của người Việt. Ban đầu, ông tạo các viên tính bằng đất, khoan lỗ xuyên tâm rồi xâu lại thành từng hàng. Sau này, ông tiếp tục cải tiến bằng cách thay thế viên đất bằng những đoạn trúc ngắn, rồi dùng các viên gỗ sơn màu khác nhau nhằm tăng độ chính xác, dễ ghi nhớ và thuận tiện khi tính toán.
Bên cạnh toán học, Lương Thế Vinh còn là người có hiểu biết sâu rộng về nghệ thuật hát chèo. Cùng với Thân Nhân Trung và Đỗ Nhuận, ông tham gia biên soạn hai bộ Đồng văn và Nhã nhạc dùng trong các nghi lễ quốc gia và triều hội. Trên cơ sở khảo cứu hàng trăm vở chèo dân gian, ông soạn thảo Hý phường phả lục, một tác phẩm ghi chép có hệ thống về tổ chức phường chèo, kịch bản, nghệ thuật diễn xuất, cách đánh trống, cũng như phương pháp múa và hát. Đến năm 1501, tức năm năm sau khi ông qua đời, Quách Hữu Nghiêm – một người bạn thân – đã viết lời đề tựa và cho khắc in tác phẩm này.
Trong sinh hoạt văn chương, Lương Thế Vinh giữ chức Sái phu trong hội Tao Đàn do vua Lê Thánh Tông đứng đầu, với nhiệm vụ phê bình và hiệu chỉnh thơ văn. Ông từng nhiều lần xướng họa cùng nhà vua, tiêu biểu như các bài Tướng sĩ nhớ nhà và Động Lục Vân. Ngoài ra, ông còn cùng Thân Nhân Trung, Đỗ Nhuận và Đào Cử biên soạn nhiều bài ký và văn bia tại Văn Miếu cũng như Chùa Một Cột.
Lương Thế Vinh cũng được cho là tác giả của Thập giới Cô hồn Quốc Ngữ văn (còn gọi là Phật kinh Thập giới). Đây là một tác phẩm văn Nôm cổ, gồm phần mở đầu và mười đoạn bàn về mười hạng cô hồn, bao gồm: thiền tăng, đạo sĩ, quan lại, nho sĩ, người am hiểu thiên văn – địa lý, lương y, tướng quân, kỹ nữ, thương nhân và kẻ phóng đãng. Việc sáng tác tác phẩm mang màu sắc Phật giáo này khiến ông bị một số đồng liêu thuộc giới nho sĩ đương thời chê cười, đồng thời cũng được xem là nguyên nhân khiến ông không được phối thờ trong Văn Miếu thờ Khổng Tử.
Giai thoại
Cân voi
Có một lần, sứ thần của vua Minh bên Trung Quốc sang thăm dò người giỏi ở nước ta. Vua Lê giao cho Lương Thế Vinh tiếp. Trong một buổi đi chơi dọc sông Tô Lịch, sứ Minh cho lấy cái cân và nhờ Vinh cân xem voi nặng bao nhiêu. Tuy biết Lương Thế Vinh là người giỏi, nhưng lần này sứ Minh yên trí sẽ làm ngượng mặt được quan Trạng nước ta.
Biết được bụng dạ của viên sứ, Vinh mỉm cười cầm cân và cho quản tượng dắt voi xuống mảng. Sứ Minh còn đang ngơ ngác thì thấy Vinh đã đo xong chiều cao của phần mảng bị chìm. Sau đó, Vinh sai lính dắt voi lên và xếp đá xuống. Khi mảng đã chìm sâu đến mức chở voi ban nãy, thì Vinh cho ngừng chuyển đá, và dùng cân, cân số đá trên mảng.
– Nước tôi chưa chắc có người hơn được tài quan Trạng. Xin bái phục! Xin bái phục!
Một cách khen vua
Lương Thế Vinh thuở bé nghịch ngợm nổi tiếng. Ông hay tắm sông hồ thành thử bơi lội rất giỏi. Lê Thánh Tông biết rõ chuyện ấy, nên một hôm đi chơi thuyền có Lương Thế Vinh và các quan theo hầu, Vua liền giả vờ say rượu ẩy Vinh rơi tòm xuống sông, rồi cứ cho tiếp tục chèo thuyền đi.
Không ngờ Lương Thế Vinh rơi xuống, liền lặn một hơi đi thật xa, rồi đến một chỗ vắng lên bờ ngồi núp vào một bụi rậm chẳng ai trông thấy. Lê Thánh Tông chờ mãi không thấy Vinh trồi đầu lên, bấy giờ mới hoảng hồn, vội cho quân lính nhảy xuống tìm vớt, nhưng tìm mãi cũng chẳng thấy đâu. Vua hết sức ân hận vì lối chơi đùa quá quắt của mình, chỉ muốn khóc, thì tự nhiên thấy Vinh từ dưới nước ngóc đầu lên lắc đầu cười ngất. Khi lên thuyền rồi, Vinh vẫn còn cười. Thánh Tông ngạc nhiên hỏi mãi, cuối cùng Vinh mới tâu:
“Thần ở dưới nước lâu là vì gặp phải một việc kỳ lạ và thú vị. Thần gặp cụ Khuất Nguyên , cụ hỏi thần xuống làm gì?. Thần thưa dối là thần chán đời muốn chết. Nghe qua, cụ Khuất Nguyên tròn xoe mắt, mắng thần: “Mày là thằng điên!. Tao gặp Sở Hoài Vương và Khoảng Tương Vương hôn quân vô đạo, mới dám bỏ nước bỏ dân trầm mình ở sông Mịch La. Chứ mày đã gặp được bậc thánh quân minh đế, sao còn định vớ vẩn cái gì?”. Thế rồi cụ đá thần một cái, thần mới về đây!”.
Lê Thánh Tông nghe xong biết là Lương Thế Vinh nịnh khéo mình, nhưng cũng rất hài lòng, thưởng cho Vinh rất nhiều vàng lụa.
Tài liệu tham khảo
- Ngô Sĩ Liên. Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam (phiên dịch) (1993). Đại Việt sử ký toàn thư. Quyển Nội các quan bản. Hà Nội: NXB Khoa học Xã hội
- Vũ Khiêu (2004). Danh nhân Hà Nội. Quyển 1. Hà Nội: NXB Hà Nội.
- Quốc Chấn (2006). Thần đồng xưa của nước ta. Thanh Hóa: NXB Thanh Hóa
- Quốc sử quán triều Nguyễn; Viện Sử Học (dịch) (1998), Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, Hà Nội: NXB Giáo dục
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
Luong The Vinh (1441–1496)
Career
Luong The Vinh (梁世榮) was born in Thien Ban District (now Vu Ban District), Nam Dinh Province. He was renowned as a child prodigy, widely learned and intellectually versatile. In 1463, at the age of only 23, he placed first (Trang nguyen) in the Quy Mui imperial examination, in the fourth year of the Quang Thuan reign under King Le Thanh Tong. In the same examination, Nguyen Duc Trinh ranked Tham hoa, and Quach Dinh Bao ranked Bang nhan.
After passing the examination, Luong The Vinh served as an official for a total of 32 years and was eventually promoted to Han lam Thi thu, concurrently in charge of the affairs of the Han Lam Academy, effectively becoming its head. He was especially trusted by the king and was frequently assigned to draft diplomatic documents and to receive foreign envoys. Many memorials he composed and sent to the Ming court were accepted and praised by the Ming authorities.
Alongside his official career, Luong The Vinh also took part in teaching at high-level state educational institutions such as the Quoc Tu Giam, Sung Van Quan, and Tu Lam Cuc, which trained talent for the country. Many of his students achieved high academic success, notably Nguyen Tat Dai (from Thai Binh, Doctor in 1489), Tran Bich Hoanh (from Nam Dinh, Tham hoa in 1497), Tran Xuan Vinh (from Nam Dinh, Doctor), and Luong Dac Bang (from Thanh Hoa, Bang nhan in 1499). Notably, Luong Dac Bang later became the teacher of the famous scholar Nguyen Binh Khiem.
In his later years, Luong The Vinh retired from office and returned to his native village, where he led a leisurely life and devoted himself to useful pursuits until his death. In daily life, he climbed mountains, flew kites, read books, and socialized with village elders, maintaining a simple lifestyle close to rural people.
Luong The Vinh died on the 26th day of the 8th lunar month of the Binh Thin year (2 October 1496) in his hometown, at the age of 55. After his death, he was venerated by the people as a beneficent tutelary spirit. His name and career were recorded in many types of sources such as poetry, prose, inscriptions, Buddhist didactic texts, and diplomatic documents, reflecting the strong official and religious character of his writings.
Scholarly and Literary Contributions
In addition to teaching mathematics at the Tu Lam Cuc, Luong The Vinh was appointed Cap su trung khoa cong, an official position responsible for supervising and evaluating state construction projects such as palaces, temples, citadels, roads, and dike systems. Because this work required precise mathematical knowledge, he devoted great effort to compiling two mathematical treatises collectively known as Dai thanh Toan phap.
In the context of his time, calculating tools in Dai Viet were extremely rudimentary, relying mainly on finger counting or knotted cords. In response to this reality, Luong The Vinh invented the ban tinh gay, regarded as the first abacus created by a Vietnamese. Initially, he made counting beads from clay, drilling holes through their centers and stringing them into rows. Later, he improved the design by replacing clay beads with short bamboo segments and then with painted wooden beads in different colors to enhance accuracy, memorability, and convenience in calculation.
Beyond mathematics, Luong The Vinh also possessed profound knowledge of cheo folk theater. Together with Than Nhan Trung and Do Nhuan, he participated in compiling the collections Dong van and Nha nhac used in state rituals and court ceremonies. Based on research into hundreds of folk cheo plays, he compiled Hy phuong pha luc, a work that systematically recorded the organization of cheo troupes, scripts, performance techniques, drumming methods, as well as styles of dance and singing. In 1501, five years after his death, his close friend Quach Huu Nghiem wrote a preface and had this work engraved and printed.
In literary circles, Luong The Vinh held the position of Sai phu in the Tao Dan literary society led by King Le Thanh Tong, where he was responsible for critiquing and editing poetry and prose. He frequently composed matching poems with the king, notably works such as Tuong si nho nha and Dong Luc Van. He also collaborated with Than Nhan Trung, Do Nhuan, and Dao Cu in composing inscriptions and stele texts at the Temple of Literature and the One Pillar Pagoda.
Luong The Vinh is also believed to be the author of Thap gioi Co hon Quoc Ngu van (also known as the Buddhist text Thap gioi). This is an early Nom work consisting of a preface and ten sections discussing ten categories of wandering souls, including Buddhist monks, Daoist priests, officials, Confucian scholars, experts in astronomy and geomancy, physicians, generals, courtesans, merchants, and libertines. The composition of this Buddhist-themed work led some contemporary Confucian colleagues to ridicule him and is also considered a reason why he was not enshrined in the Temple of Literature dedicated to Confucius.
Anecdotes
Weighing an Elephant
On one occasion, envoys of the Ming emperor from China came to probe for talented individuals in Dai Viet. King Le assigned Luong The Vinh to receive them. During an outing along the To Lich River, a Ming envoy produced a scale and asked Vinh to weigh an elephant. Although he knew Luong The Vinh was highly capable, the envoy was confident that this time he would embarrass the Vietnamese top scholar.
Understanding the envoy’s intentions, Vinh smiled, took the scale, and ordered the mahout to lead the elephant onto a raft. While the envoy was still puzzled, Vinh measured the depth to which the raft sank. He then had the elephant led off and stones loaded onto the raft. When the raft sank to the same level as when it carried the elephant, Vinh stopped loading and used the scale to weigh the stones on the raft.
“The talent of your Trang nguyen is beyond compare,” exclaimed the envoy. “I bow in admiration!”
A Subtle Way of Praising the King
In his youth, Luong The Vinh was famously mischievous and often swam in rivers and lakes, becoming an excellent swimmer. Knowing this, one day while boating with Luong The Vinh and other officials in attendance, King Le Thanh Tong pretended to be drunk and pushed Vinh into the river, then ordered the boat to continue rowing.
Unexpectedly, after falling into the water, Luong The Vinh dived and swam far away, surfacing at a secluded spot and hiding in a thicket where no one could see him. When Vinh did not reappear for a long time, the king panicked and ordered soldiers to jump into the water to search for him, but to no avail. Deeply remorseful over his excessive jest, the king was nearly in tears when suddenly Vinh emerged from the water, shaking his head and laughing loudly. After returning to the boat, Vinh continued laughing. The king, astonished, questioned him repeatedly, until Vinh finally replied:
“I stayed underwater for so long because I encountered something strange and amusing. I met Qu Yuan, who asked me why I had come down. I falsely replied that I was weary of life and wished to die. Hearing this, Qu Yuan stared wide-eyed and scolded me: ‘You are a madman! I encountered corrupt and immoral rulers like Chu Huai Wang and Qingxiang Wang, and only then did I abandon my state and people to drown myself in the Miluo River. You have met a sage and enlightened ruler—why would you think of such foolish things?’ Then he kicked me, and I returned here.”
Le Thanh Tong realized that Luong The Vinh was cleverly flattering him, but he was greatly pleased nonetheless and rewarded Vinh with much gold and silk.
References
- Ngô Sĩ Liên. Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam (phiên dịch) (1993). Đại Việt sử ký toàn thư. Quyển Nội các quan bản. Hà Nội: NXB Khoa học Xã hội
- Vũ Khiêu (2004). Danh nhân Hà Nội. Quyển 1. Hà Nội: NXB Hà Nội.
- Quốc Chấn (2006). Thần đồng xưa của nước ta. Thanh Hóa: NXB Thanh Hóa
Tiếng Pháp
Luong The Vinh (1441–1496)
Carriere
Luong The Vinh 梁世榮 est ne dans le district de Thien Ban (actuel district de Vu Ban), province de Nam Dinh. Il etait celebre comme enfant prodige, d’une vaste erudition et d’une intelligence brillante et ouverte. En 1463, a l’age de 23 ans, il obtint le rang de Trang nguyen a l’examen Quyi Mui, sous la quatrieme annee de l’ere Quang Thuan, durant le regne du roi Le Thanh Tong. Lors de cette session, Nguyen Duc Trinh fut recu Tham hoa et Quach Dinh Bao Bang nhan.
Apres sa reussite, Luong The Vinh servit l’Etat pendant trente-deux ans et fut promu jusqu’au poste de Han lam Thi thu, charge de diriger l’Institut Han lam. Il beneficiait d’une confiance particuliere du souverain et etait souvent charge de la redaction des documents diplomatiques ainsi que de l’accueil des envoyes etrangers. Plusieurs memorials qu’il composa et adressa a la cour des Ming furent acceptes et apprecies par celle-ci.
Parallelement a sa carriere administrative, Luong The Vinh enseigna dans les principales institutions educatives de la cour, telles que le Quoc Tu Giam, le Sung Van Quan et le Tu Lam Cuc, charges de la formation des talents du pays. Parmi ses eleves figuraient de nombreux laureats de haut rang, notamment Nguyen Tat Dai (originaire de Thai Binh, docteur en 1489), Tran Bich Hoanh (originaire de Nam Dinh, Tham hoa en 1497), Tran Xuan Vinh (originaire de Nam Dinh, docteur) et Luong Dac Bang (originaire de Thanh Hoa, Bang nhan en 1499). A noter que Luong Dac Bang devint plus tard le maitre du celebre Nguyen Binh Khiem.
Dans les dernieres annees de sa vie, Luong The Vinh demanda a se retirer de la vie officielle et retourna dans son village natal, menant une existence paisible et accomplissant diverses activites utiles avant son deces. Dans sa vie quotidienne, il aimait gravir les montagnes, faire voler des cerfs-volants, lire et frequenter les anciens du village, conservant un mode de vie simple et proche du peuple.
Luong The Vinh mourut le 26e jour du 8e mois de l’annee Binh Thin (soit le 2 octobre 1496) dans son village natal, a l’age de 55 ans. Apres sa mort, il fut venere par la population comme un genie bienfaiteur. Son nom et son oeuvre sont mentionnes dans de nombreux types de sources, tels que la poesie, la prose, les recits, les inscriptions steleaires, les manuels bouddhiques et les documents diplomatiques, refletant le caractere a la fois officiel et religieux de ses ecrits.
Activite litteraire et scientifique
Outre son role d’enseignant en mathematiques au Tu Lam Cuc, Luong The Vinh fut egalement nomme Cap su trung khoa cong, une fonction chargee de la supervision et de l’evaluation des travaux de construction de la cour, tels que palais, temples, fortifications, routes et systemes de digues. En raison des exigences de precision mathematique liees a cette fonction, il consacra beaucoup d’efforts a la redaction de deux traites de mathematiques intitules Dai thanh Toan phap.
A l’epoque, les moyens de calcul au Dai Viet etaient encore tres rudimentaires, reposant principalement sur le comptage aux doigts ou l’utilisation de cordelettes nouees. Face a cette realite, Luong The Vinh inventa le boulier a tirettes, considere comme le premier boulier vietnamien. Initialement, il fabriqua des jetons en terre perces d’un trou central et les enfila en rangees. Par la suite, il ameliora son invention en remplacant la terre par de courts segments de bambou, puis par des perles de bois peintes de differentes couleurs, afin d’accroitre la precision, la memorisation et la commodite du calcul.
En dehors des mathematiques, Luong The Vinh possedait egalement une connaissance approfondie de l’art du cheo (theatre populaire). Avec Than Nhan Trung et Do Nhuan, il participa a la compilation des recueils Dong van et Nha nhac, utilises lors des ceremonies nationales et des audiences de cour. Sur la base de l’etude de centaines de pieces populaires, il redigea le Hy phuong pha luc, un ouvrage systematique sur l’organisation des troupes de cheo, les scenarios, l’art de l’interpretation, les techniques de percussion, ainsi que les methodes de danse et de chant. En 1501, soit cinq ans apres sa mort, Quach Huu Nghiem, un ami proche, en ecrivit la preface et en fit graver l’impression.
Dans la vie litteraire, Luong The Vinh occupa la fonction de Sai phu au sein de la societe poetique Tao Dan, presidee par le roi Le Thanh Tong, avec pour mission la critique et la revision des oeuvres poetiques. Il participa a de nombreuses joutes poetiques avec le souverain, notamment dans des poemes tels que Tuong si nho nha et Dong Luc Van. Il collabora egalement avec Than Nhan Trung, Do Nhuan et Dao Cu a la redaction de nombreuses inscriptions et textes steleaires au Van Mieu et a la Pagode au Pilier Unique.
Luong The Vinh est egalement considere comme l’auteur du Thap gioi Co hon Quoc Ngu van (egalement appele Phat kinh Thap gioi). Il s’agit d’une ancienne oeuvre en nom, composee d’une introduction et de dix sections traitant de dix categories d’ames errantes : moines bouddhistes, taoistes, mandarins, lettrés, savants en astronomie et geographie, medecins, generaux, courtisanes, marchands et libertins. La redaction de cette oeuvre a caractere bouddhique valut a Luong The Vinh les moqueries de certains confucians de son temps et est egalement consideree comme l’une des raisons pour lesquelles il ne fut pas associe au culte du Van Mieu dedie a Confucius.
Anecdotes
Peser un elephant
Un jour, un envoye de l’empereur des Ming se rendit au Dai Viet pour sonder les talents du pays. Le roi Le confia a Luong The Vinh la charge de l’accueillir. Lors d’une promenade le long de la riviere To Lich, l’envoye demanda a Vinh de peser un elephant a l’aide d’une balance, pensant ainsi embarrasser le Trang nguyen du Dai Viet.
Comprenant l’intention de l’envoye, Vinh sourit, prit la balance et demanda aux cornacs de faire monter l’elephant sur un radeau. Tandis que l’envoye restait perplexe, Vinh mesura la hauteur d’enfoncement du radeau. Il fit ensuite descendre l’elephant et ordonna de charger des pierres sur le radeau jusqu’a ce qu’il s’enfonce au meme niveau qu’auparavant, puis pesa les pierres a l’aide de la balance.
L’envoye s’exclama alors : « Dans mon pays, il n’y a sans doute personne qui puisse surpasser le talent du Trang nguyen. Je m’incline ! Je m’incline ! » Une facon habile de flatter le roi
Dans son enfance, Luong The Vinh etait celebre pour son caractere espiègle. Il aimait nager dans les rivieres et les etangs, ce qui le rendait excellent nageur. Le roi Le Thanh Tong le savait bien. Un jour, lors d’une promenade en bateau avec Vinh et d’autres mandarins, le roi feignit l’ivresse et poussa soudain Vinh a l’eau, puis ordonna de continuer a ramer.
A la surprise generale, Vinh plongea et nagea loin, puis ressortit a un endroit desert, se cachant dans un buisson hors de vue. Voyant qu’il ne refaisait pas surface, le roi fut pris de panique, ordonna aux soldats de le rechercher, sans succes. Accable de remords, il etait sur le point de pleurer lorsqu’il vit soudain Vinh emerger de l’eau, secouant la tete et riant aux eclats.
De retour sur le bateau, Vinh riait encore. Interroge a plusieurs reprises, il finit par expliquer :
« Si je suis reste longtemps sous l’eau, c’est parce que j’y ai vecu une experience etrange et interessante. J’y ai rencontre le venerable Khuat Nguyen, qui m’a demande pourquoi je descendais ici. Je lui ai menti en disant que j’etais lasse de la vie et voulais mourir. Il m’a alors gronde : “Es-tu fou ? Moi, je n’ai ose me noyer dans la riviere Mich La qu’apres avoir rencontre So Hoai Vuong et Khoang Tuong Vuong, des souverains obscurs et injustes. Toi, tu as rencontre un sage et clairvoyant empereur, pourquoi donc songer a de telles sottises ?” Puis il m’a donne un coup de pied et je suis revenu ici ! »
Le roi Le Thanh Tong comprit qu’il s’agissait d’une flatterie habile, mais en fut fort satisfait et recompensa Vinh de nombreuses pieces d’or et de soieries.
References
- Ngô Sĩ Liên. Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam (phiên dịch) (1993). Đại Việt sử ký toàn thư. Quyển Nội các quan bản. Hà Nội: NXB Khoa học Xã hội
- Vũ Khiêu (2004). Danh nhân Hà Nội. Quyển 1. Hà Nội: NXB Hà Nội.
- Quốc Chấn (2006). Thần đồng xưa của nước ta. Thanh Hóa: NXB Thanh Hóa
Tiếng Trung
梁世荣（Luong The Vinh，1441–1496）
生平与事业
梁世荣（Luong The Vinh），生于天本县（今南定省武本县）。他以神童著称，学识渊博，才智开阔。1463年，年仅23岁的梁世荣在癸未科殿试中高中状元，时为光顺四年，统治者为黎圣宗（Le Thanh Tong）。同科中，阮德贞（Nguyen Duc Trinh）中探花，郭廷宝（Quach Dinh Bao）中榜眼。
登第之后，梁世荣仕宦共三十二年，官至翰林侍书、掌翰林院事，位居翰林院之首，深得君主信任，常受命起草邦交文书并主持接待外国使节。其撰写并呈送明朝的多篇表文，均获明廷采纳与称许。
除仕途之外，梁世荣还在国子监、崇文馆、秀林局等朝廷高等教育机构任教，培育国家栋梁。其门生多有高第者，代表人物包括：阮必大（Nguyen Tat Dai）（太平人，1489年进士）、陈碧宏（Tran Bich Hoanh）（南定人，1497年探花）、陈春荣（Tran Xuan Vinh）（南定人，进士）以及梁得鹏（Luong Dac Bang）（清化人，1499年榜眼）。尤为重要的是，梁得鹏后来成为名士阮秉谦（Nguyen Binh Khiem）之师。
晚年，梁世荣告老还乡，过着恬淡自适的生活。在日常起居中，他登山、放鸢、读书，并与乡中耆老交游，保持朴素而亲民的作风。
丙辰年八月二十六日（即1496年10月2日），梁世荣卒于故里，享年55岁。身后为民众奉祀为福神。其姓名与事业载见于诗文、记述、碑铭、佛教教材及外交文书等多种文献，显示其著述兼具鲜明的官修与宗教色彩。
文学与学术成就
除在秀林局教授数学外，梁世荣还被任命为给事中科工，负责监察与审定宫殿、庙宇、城郭、道路及堤防等国家工程。鉴于此职务对精确数学知识的高度要求，他潜心编撰数学著作《大成算法》。
当时大越的计算工具尚极简陋，多依靠掐指或结绳计数。针对这一现实，梁世荣发明了拨算盘，被视为越南人最早的算盘。其初制以土制算珠，穿孔成行；后又以短竹段替代，并使用不同颜色的木珠，以提高精确度与记忆便利性。
在数学之外，梁世荣对唱戏（Cheo）艺术亦有深厚造诣。他与身仁中（Than Nhan Trung）、杜润（Do Nhuan）共同编纂用于国家礼仪与朝会的《同文》《雅乐》。在考察数百部民间戏曲的基础上，他撰成《戏坊谱录》，系统记载戏坊组织、剧本、表演艺术、击鼓方法以及舞唱技巧。1501年，即其去世五年后，挚友郭有严（Quach Huu Nghiem）为之作序并刻印行世。
在文坛活动中，梁世荣任骚坛之洒夫，该诗社由黎圣宗主持，其职责为诗文评点与校订。他多次与君王唱和，代表作如《将士忆家》《洞六云》。此外，他还与身仁中、杜润、陶举（Dao Cu）等人共同撰写文庙及一柱寺的碑记与铭文。
梁世荣亦被认为是《十界孤魂国语文》（又称《佛经十界》）的作者。该书为古代喃字文献，含序文与十段论述，分别论及十类孤魂：禅僧、道士、官吏、儒生、通晓天文地理者、良医、将军、伎女、商人及放荡之徒。此一具有佛教色彩的创作，曾遭当时部分儒者讥评，亦被视为其未能配享孔庙的重要原因之一。
轶事
称象
一次，明朝使臣来访，意在探试我国贤才，黎王命梁世荣接待。游览苏历江时，使臣取来秤具，请梁世荣称量大象之重，自以为必能令越国状元难堪。
洞悉其意后，梁世荣微笑执秤，命驯象人牵象登筏。待筏入水后，他测量筏体下沉高度；继而令大象离筏，改以石块逐一置于筏上，直至下沉高度与先前相同，遂以秤称石之重。
使臣叹服曰：“我朝未必有人胜得贵国状元之才，佩服！佩服！”
巧谀君王
梁世荣幼时以顽皮著称，常戏水江湖，泳技高超。黎圣宗深知其事，一次泛舟游乐时，假装醉酒，将梁世荣推落水中，命舟继续前行。
不料梁世荣入水后潜游甚远，至僻静处登岸藏于草丛。黎圣宗久候不见其出水，惊惶失措，急令搜寻，遍寻无获，悔恨自责之际，忽见梁世荣自水中探头，摇首大笑。
登舟后仍笑不止，圣宗追问其故，梁世荣方奏曰：“臣在水下久留，因遇奇事。臣见屈原（Qu Yuan），其问臣何以下水，臣诈言厌世欲死。屈原怒曰：‘我遭楚怀王（Chu Hoai Vuong）、顷襄王（Khoang Tuong Vuong）昏暴无道，方敢投汨罗；汝既遇圣明之君，何敢轻生？’遂踢臣一脚，臣乃得归。”
黎圣宗闻之，知其巧为颂赞，亦大为满意，厚赐金帛。
参考文献
- Ngô Sĩ Liên. Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam (phiên dịch) (1993). Đại Việt sử ký toàn thư. Quyển Nội các quan bản. Hà Nội: NXB Khoa học Xã hội
- Vũ Khiêu (2004). Danh nhân Hà Nội. Quyển 1. Hà Nội: NXB Hà Nội.
- Quốc Chấn (2006). Thần đồng xưa của nước ta. Thanh Hóa: NXB Thanh Hóa
