Đời xưa có truyền rằng, vào những năm Thiên Hựu thời nhà Trần, Liễu Hạnh công chúa là thiên nữ giáng trần vào làm con nhà ông họ Lê ở thôn Yên Thái, xã Vân Cát, huyện Thiên Bản, đặt tên là Ngọc Nương, làm con gái nuôi. Sau thần hiển linh, đầu tiên được phong làm Mạ Vàng công chúa, sau lại phong làm Liễu Hạnh công chúa, được gia phong là Chế Thắng Hòa Diệu Đại vương.
Vào thời Lê trung hưng, lưỡng quốc trạng nguyên là ông Phùng Khắc Khoan người làng Phùng Xá Thạch Thất thường cùng bạn bè du chơi hồ Tây. Công chúa hiện lên cùng Phùng công ngâm vịnh. Việc này được ghi chép lại trong sách Vân Cát thần nữ, có truyền lại câu thơ:
Nhất đại sơn nhân ngọc quỳnh hoa
Nhất đại là chữ “thiên”, Sơn nhân là chữ “tiên”, ngọc quỳnh là chữ “quỳnh”, hợp lại thành bốn chữ “Thiên tiên Quỳnh hoa”. Từ đó thần lấy đó làm danh hiệu. Nay ở đền Vân Cát phụng thờ ba vị công chúa, truyền rằng các thần là ba chị em.
Người thứ nhất là Liễu Hạnh công chúa.
Người thứ hai là Quỳnh Hoa công chúa.
Người thứ ba là Quế Hoa công chúa.
Trải các triều đều được bao phong làm Tối linh thượng đẳng thần.
Nguồn: “Thần tích làng Nghi Tàm”, ký hiệu AEa2/26, lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Hà Nội.
