Thông tin chung
Di sản Hán Nôm Hải Dương Tập 4: Chùa Quang Khánh – Nghiêm Quang – Vĩnh Khánh – Sùng Huyền – Hàm Long
Tác giả: Sưu tầm, phiên dịch: Tăng Bá Hoành; Nguyễn Thị Ngọc Lan
Nhà xuất bản: Nxb Thanh Niên
Năm xuất bản: 2019
Số trang: 600
Khổ sách: 17 x 24cm
Tóm tắt nội dung
Di sản Hán Nôm Hải Dương Tập 4 là phần tiếp nối và hoàn chỉnh của công trình sưu tầm, nghiên cứu di sản Hán Nôm tại các di tích xếp hạng Quốc gia trên địa bàn tỉnh Hải Dương. Tập sách tập trung công bố hệ thống văn bản Hán Nôm tại 5 ngôi chùa lớn, lâu đời, gồm: chùa Nghiêm Quang (chùa Giảm), chùa Sùng Huyền, chùa Quang Khánh (chùa Muổng), chùa Vĩnh Khánh (chùa Trăm Gian) và chùa Hàm Long, phân bố tại các huyện Cẩm Giàng, Kim Thành, Nam Sách và Kinh Môn.
Nội dung chính của tập 4 là sao chép, phiên âm, dịch nghĩa và chú giải các loại hình tư liệu Hán Nôm phong phú như: văn bia, gia phả, sắc phong, hương ước, câu đối, đại tự, cùng phần phụ bản gồm văn bia Văn chỉ huyện Cẩm Giàng. Tổng cộng có 79 văn bia và gần 100 đơn vị tư liệu khác được nghiên cứu, với niên đại trải dài từ thế kỷ XV đến giữa thế kỷ XX. Đặc biệt, tập sách công bố hai bài thơ chữ Nôm của vua Lê Thánh Tông khi ngự thăm chùa Quang Khánh, cùng nhiều văn bản phản ánh sinh hoạt Phật giáo, đời sống làng xã, phong tục, pháp lý và lịch sử địa phương.
Giá trị nổi bật
Tập IV có giá trị nổi bật ở chỗ tập hợp được một khối lượng lớn tư liệu Hán Nôm gắn với các danh lam cổ tích tiêu biểu của Hải Dương, trong đó có di tích được xếp hạng Quốc gia đặc biệt. Các văn bản không chỉ cung cấp thông tin chính xác về lịch sử xây dựng, trùng tu chùa chiền mà còn phản ánh sinh động đời sống văn hóa, tín ngưỡng, pháp luật và nghệ thuật của cộng đồng cư dân qua nhiều thế kỷ.
Nhiều văn bia có nội dung độc đáo, như ghi chép các vụ án dân sự, việc dựng cầu có mái che, nhà múa rối, hay những trường hợp đặc biệt trong lịch sử Phật giáo. Bên cạnh giá trị sử liệu, tập sách còn cho thấy trình độ cao của thư pháp và nghệ thuật chạm khắc bia đá, góp phần khẳng định giá trị đa diện của di sản Hán Nôm: vừa là văn bản lịch sử, vừa là tác phẩm nghệ thuật.
Đánh giá
Di sản Hán Nôm Hải Dương Tập 4 là một công trình khoa học đồ sộ, được thực hiện công phu trong điều kiện tư liệu gốc phần lớn đã mờ nát, thất lạc hoặc chỉ còn thác bản. Việc công bố song song nguyên bản và bản dịch giúp người đọc có điều kiện đối chiếu, tiếp cận và tiếp tục khai thác nguồn tư liệu theo nhiều hướng nghiên cứu khác nhau.
Tập sách không chỉ phục vụ giới Hán Nôm học, sử học, văn hóa học mà còn có ý nghĩa lớn đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích tại địa phương. Cùng với ba tập trước, Tập IV góp phần hình thành một bộ tư liệu nền tảng, khẳng định vị trí quan trọng của di sản Hán Nôm Hải Dương trong kho tàng di sản lịch sử – văn hóa của dân tộc Việt Nam.
Mục lục
