Ấn phẩm “Việt Nam ca trù biên khảo” được biên soạn bởi hai cụ Đỗ Bằng Đoàn và Đỗ Trọng Huề, với bìa sách do họa sĩ Tạ Tỵ trình bày. Cuốn sách được tác giả tự xuất bản năm 1962 tại nhà in Văn Khoa. Ấn bản hiện đang được lưu giữ tại Quán sách Mùa Thu là bản in lần thứ nhất, có tình trạng gần như hoàn hảo với bìa, gáy và ruột sách rất đẹp, và lõi sách chắc chắn.
Ca trù Việt Nam là một lối chơi phong lưu tao nhã, đã trải qua nhiều triều đại, từ cung cấm phổ biến ra chốn dân gian, tạo nên những áng văn chương tuyệt tác. Tuy nhiên, ca trù đã từng bị rơi vào quên lãng và suy tàn. Nhờ sự phát triển của nền quốc học, ca trù hiện nay đã được vinh danh trong chương trình Trung học với những bài hát nói của Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát, Nguyễn Khuyến, Dương Khuê, Chu Mạnh Trinh, Trần Tế Xương và Tản Đà.
Tuy nhiên, hát nói chỉ là một thể loại của ca trù và không phải là toàn bộ. Giống như khuôn mặt không thể đại diện cho toàn bộ con người, hát nói chỉ là phần nổi bật nhất của ca trù, được các tao nhân mặc khách ưa chuộng và lưu lại nhiều áng văn chương bất hủ. Do sự chú trọng vào hát nói, các thể loại khác của ca trù đã dần bị lãng quên, dù ca trù có tới hơn 40 thể loại khác nhau. Cuốn sách này sẽ giúp độc giả khám phá toàn diện về ca trù.
Cuốn sách gồm hai phần chính:
Phần thứ nhất:
-
Chương I: Ca trù lược khảo: Giới thiệu nguồn gốc của ca trù và ca vũ, sự biến đổi của chúng qua các thời kỳ, và các lối hát điệu múa khác nhau.
-
Chương II: Những truyện ả đào lưu danh sử sách và các vị tiền bối hay nghe hát: Ghi chép về những câu chuyện oanh liệt và ly kỳ trong lịch sử ca trù, từ dã sử, gia phả các nhà, đến các phân tích chi tiết.
Phần thứ hai:
-
Chương I: Ca trù hợp tuyển: Chú giải hơn hai trăm bài hát nói, bao gồm cả tác phẩm cổ và hiện đại, giúp độc giả hiểu sâu hơn về các tác phẩm này.
-
Chương II: Tiểu truyện tác giả: Ghi chép tiểu sử các tác giả theo thứ tự niên kỷ, bao gồm những câu chuyện trong chính sử, dã sử và các giai thoại khẩu truyền.
