ĐẶNG XUÂN BẢNG (1828–1910): CON NGƯỜI VÀ SỰ NGHIỆP
Cơ quan biên soạn: Hội Sử học Hà Nội phối hợp với nhiều đơn vị nghiên cứu văn hóa
Xuất bản: Kỷ yếu hội thảo khoa học, Hà Nội, 2010
Cuốn sách Đặng Xuân Bảng (1828–1910): Con người và sự nghiệp là tập hợp các công trình khoa học giá trị được trình bày tại hội thảo do Hội Sử học Hà Nội tổ chức, nhằm tưởng niệm 100 năm ngày mất của cụ Đặng Xuân Bảng — một nhà nho, nhà sử học, học giả uyên bác thời Nguyễn. Với sự tham gia của nhiều học giả đầu ngành, tác phẩm đã khắc họa sâu sắc chân dung trí tuệ và đạo đức của một danh nhân tiêu biểu trong lịch sử văn hóa – giáo dục Việt Nam thế kỷ XIX.
Nội dung chính:
• Trình bày tiểu sử, quá trình học tập, thi cử và làm quan của cụ Đặng Xuân Bảng qua nhiều vị trí khác nhau từ Nội các triều đình đến các địa phương trọng yếu.
• Phân tích những đóng góp nổi bật trong các lĩnh vực sử học, giáo dục, địa lý học lịch sử, tư tưởng cải cách xã hội và nông thôn.
• Giới thiệu các tác phẩm Hán – Nôm tiêu biểu cùng thư mục và giá trị tư liệu của tủ sách Hy Long.
Giá trị nổi bật:
• Là một trong số ít công trình chuyên sâu về một trí thức Nho học tiêu biểu sống qua tám triều vua nhà Nguyễn.
• Tư liệu phong phú được trích dẫn từ Châu bản triều Nguyễn, sách Hán – Nôm, và ký ức từ gia đình, địa phương.
• Có tính liên ngành cao, với các góc tiếp cận từ sử học, xã hội học, triết học và giáo dục học.
Ý nghĩa:
• Làm rõ vai trò của giới trí thức trong bối cảnh biến động cuối thế kỷ XIX – đầu XX và phản ánh nỗ lực gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
• Góp phần bổ sung cho lịch sử sử học Việt Nam với hình tượng một nhà sử học “đi trước thời đại”, như nhận định của GS Hà Văn Tấn.
• Là tư liệu quý cho nghiên cứu văn hóa, tư tưởng, cải cách nông thôn và truyền thống hiếu học của người Việt.
Đặng Xuân Bảng (1828–1910): Con người và sự nghiệp là công trình tập thể giàu tâm huyết, hàm chứa nhiều nghiên cứu sâu sắc, rất đáng tham khảo đối với những ai quan tâm đến lịch sử tri thức, văn hóa Nho học và sự nghiệp của một học giả lớn trong lịch sử Việt Nam hiện đại.
