Khi nói đến lịch sử Phật giáo Trung Hoa, không thể không nhắc đến tác phẩm “Hán – Nguy, Lưỡng Tấn, Nam – Bắc triều Phật giáo sử” của Thang Dụng Đồng. Tác phẩm này sử dụng tài liệu phong phú và phân tích chi tiết, được coi là một kiệt tác bất hủ. Tuy nhiên, với sự phát triển không ngừng của xã hội và sự tiến bộ trong nghiên cứu học thuật, nhóm tác giả cảm thấy cần thiết viết một bộ sử mới. Gần đây, tại khu vực Tây Vực xưa (nay là Tân Cương), giới khảo cổ đã khai quật được nhiều tài liệu mới như ngôn ngữ Thổ Hỏa La, trước đây chưa từng được ghi chép. Vì thế, nhóm tác giả quyết định viết lại lịch sử Phật giáo Trung Hoa.
Trong số các tác phẩm về Phật giáo cổ đại Trung Quốc, một số mang tính lịch sử như “Phật Tổ lịch đại thông tải”. Thuật ngữ “lịch sử” trong Phật giáo và các lĩnh vực khác như lịch sử văn học xuất hiện khá muộn và có một số bị ảnh hưởng bởi yếu tố ngoại lai. Từ thời cận đại, nhiều tác phẩm viết về lịch sử Phật giáo ra đời, nhưng đều bị hạn chế bởi thời đại, có điểm mạnh và yếu riêng.
Nhóm tác giả viết bộ “Lịch sử Phật giáo Trung Hoa cận đại” nhằm theo đuổi tiến bộ học thuật. Bộ sách này có những đặc điểm sau: Thứ nhất, không chỉ nói về dân tộc Hán, mà còn giới thiệu tình trạng của các dân tộc thiểu số khác. Thứ hai, bàn chi tiết hơn về sự phát triển của Phật giáo ở Tây Vực cổ đại. Thứ ba, bộ sách mang ý nghĩa học thuật và thực tế. Phật giáo có nguồn gốc từ Ấn Độ, sau khi truyền vào Trung Quốc, đã trải qua hơn hai nghìn năm phát triển và trở thành một phần của văn hóa Trung Hoa. Phật giáo vẫn là một đoàn thể sống động, người dân Trung Quốc dù tin hay không tin Phật giáo đều biết đến nó, góp phần thúc đẩy sự phát triển hài hòa của xã hội.
Việc hiểu về đời sống tinh thần của người dân Trung Quốc cũng rất hữu ích cho các nước trên thế giới. Điều cần thiết hiện nay là sự hiểu nhau giữa Trung Quốc và các nước. Nhóm tác giả không theo bất kỳ tôn giáo nào, nhưng tôn trọng tất cả các tôn giáo chính thức, vì chúng đều dạy con người làm điều thiện và tránh điều ác. Sự tồn tại của tôn giáo đến thời điểm này đều có tính hợp lý riêng.
Phật giáo bắt nguồn từ Nepal – Ấn Độ, nhưng hiện tại, Phật giáo không còn phổ biến ở đó, ngược lại, phát triển mạnh mẽ ở Trung Quốc nhờ tinh thần bao dung của dân tộc Trung Hoa. Thành tựu của văn hóa Trung Hoa ngày nay một phần nhờ vào tố chất này. Nhóm tác giả đề xuất quan điểm về một thế giới hài hòa, mong muốn tất cả các quốc gia và dân tộc hiểu nhau, giúp đỡ lẫn nhau và cùng vươn tới một xã hội cao hơn.
Vì vậy, nghiên cứu Phật học và viết sử Phật giáo của nhóm tác giả không chỉ có ý nghĩa học thuật mà còn có ý nghĩa hiện thực sâu sắc.
