VIỆT ĐIỆN U LINH TẬP LỤC TOÀN BIÊN
Biên soạn: Lý Tế Xuyên
Phiên dịch: Ngọc Hồ – Nhất Tâm
Nhà xuất bản Cửu Long, 1992.
Việt Điện U Linh Tập Lục Toàn Biên là một trong những tác phẩm văn học – sử học – thần tích quan trọng nhất của văn hiến Việt Nam trung đại. Đây là bản dịch, khảo cứu và chú giải từ nguyên bản Hán văn Việt Điện U Linh Tập của Lý Tế Xuyên (soạn khoảng năm 1329, thời Trần Hiến Tông) — một công trình ghi chép lại các truyền thuyết, thần tích về những vị thần, danh tướng, liệt nữ và nhân vật có công với đất nước, được dân gian thờ phụng ở các đình, đền trên đất Việt.
Đặc điểm bản dịch:
-
Bản dịch của Ngọc Hồ – Nhất Tâm là bản dịch sát nghĩa, có dẫn nguồn, chú giải cẩn trọng, giúp người đọc hiện đại dễ tiếp cận tinh thần nguyên tác.
-
Kèm theo lời dẫn, tiểu sử tác giả Lý Tế Xuyên, nhận định về giá trị văn hóa – lịch sử – tín ngưỡng của tác phẩm.
-
Đưa ra sự đối chiếu giữa các dị bản, các lần san khắc khác nhau qua các thời kỳ (bản cổ, bản Gia Cát Thị, bản Kim Miễn Muội… ).
Nội dung chính:
-
Ghi chép hơn 20 chuyện về các vị thần, vua chúa, danh tướng, nữ kiệt, các hiện tượng linh dị được thờ phụng tại các đình, đền khắp miền Bắc Việt Nam.
-
Được chia làm ba phần:
-
Nhân quân (các vị vua)
-
Nhân thần (các bề tôi, anh hùng)
-
Hạo khí anh linh (các hiện tượng linh dị, thần núi, thần sông…).
-
Giá trị của tác phẩm:
-
Là nguồn tư liệu gốc đầu tiên về tín ngưỡng thờ thần của người Việt, góp phần hiểu rõ tâm thức dân gian, thế giới quan, nhân sinh quan của người Việt thời trung đại.
-
Ghi lại hình ảnh các anh hùng dân tộc được thần hóa trong tâm thức cộng đồng.
-
Phản ánh sự giao thoa giữa Nho – Phật – Đạo trong đời sống văn hóa Việt Nam.
-
Cung cấp nguồn sử liệu quý bổ trợ cho quốc sử chính thống, đồng thời là nền tảng cho các nghiên cứu về văn hóa tâm linh Việt Nam.
Ý nghĩa bản dịch của Ngọc Hồ – Nhất Tâm:
-
Giúp độc giả hiện đại hiểu rõ tinh thần và cấu trúc nguyên tác.
-
Góp phần giải mã giá trị nhân văn, giá trị lịch sử, giá trị nghệ thuật của Việt Điện U Linh, tránh cách hiểu lệch lạc hoặc cường điệu hóa các yếu tố thần linh.
-
Là tài liệu có giá trị cho giới nghiên cứu văn hóa, lịch sử, Hán Nôm, tín ngưỡng học và đông đảo người yêu mến văn hóa dân gian Việt Nam.
