Cuốn sách này gồm hai phần chính: đặc điểm quốc gia và tiến hóa của dân tộc An Nam. Trong phần đặc điểm dân tộc, tác giả tập trung vào nguồn gốc, môi trường sống và tâm hồn của dân tộc An Nam. Phần tiến hóa dân tộc được tác giả dành gần 100 trang để bàn luận về lịch sử tiến hóa của dân tộc này, bao gồm tiến hóa về trí tuệ và tiến hóa xã hội-chính trị. Một số chi tiết và dữ liệu về thể chất trong sách có thể là thông tin hữu ích cho các thế hệ sau.
Về mặt nhân trắc, Giran mô tả người An Nam là một nhóm người yếu đuối, với chiều cao trung bình thời đó là 160 cm đối với nam giới và 150 cm đối với nữ giới. Vào đầu thế kỉ 20, trọng lượng trung bình của nam giới là 55 kg và nữ giới là 45 kg, thấp hơn nhiều so với các chủng tộc Âu châu. Từ đó, ông kết luận rằng người An Nam có cấu trúc giải phẫu mảnh mai và yếu đuối, hiếm khi béo phì. Tác giả còn cung cấp dữ liệu về tỉ suất sinh sản cao, với tần suất sinh của 100 phụ nữ An Nam lập gia đình dưới 50 tuổi cao hơn nhiều so với ở Phổ, Anh và Pháp.
Ngoài ra, tuổi dậy thì của thiếu niên An Nam vào khoảng 12 tuổi, và độ tuổi kết hôn trung bình là 16 tuổi 4 tháng. Tác giả nhận xét rằng người An Nam thành niên sớm, làm cha mẹ ở tuổi 16 và trở thành ông già ở tuổi 50. Giran còn đề cập đến tỷ lệ tử vong và tuổi thọ, với chỉ khoảng 10% dân số An Nam sống đến tuổi 60 vào năm 1900.
Phần tố chất của cuốn sách mô tả dân tộc An Nam chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ môi trường tự nhiên. Giran cho rằng khí hậu khắc nghiệt ở Nam Kỳ không tốt cho sức khỏe, dễ gây ra các bệnh truyền nhiễm như kiết lị, tiêu chảy, sốt rét, tả và đậu mùa, góp phần vào tuổi thọ thấp của người An Nam vào đầu thế kỉ 20.
Về tâm lý, Giran cho rằng người An Nam vô cảm và lãnh đạm. Ông dẫn chứng bằng việc những bệnh nhân phong cùi bị đối xử tàn tệ. Ông nhận xét rằng người An Nam thường bằng lòng với sự thiếu thốn, không có mong ước lớn và ít ham muốn, dẫn đến một trạng thái hạnh phúc tiêu cực. Ngoài ra, người An Nam còn được mô tả là tàn ác, với các hình phạt man rợ trong bộ luật Gia Long là một minh chứng.
Giran cũng nhận xét người An Nam có tính nhẫn nhục và chịu đựng, không có ý chí phản kháng và dễ bị quyền lực thao túng. Họ thường khao khát các chức vụ trong hệ thống công quyền, vì điều này thỏa mãn tình yêu quyền lực và phù hợp với thiên hướng của họ. Ông cho rằng người An Nam không có năng lực sáng tạo, thiếu trí tưởng tượng và chủ yếu làm theo đường mòn, không tự mình đặt ra con đường mới.
Trong cuốn sách, Giran cũng có những nhận xét tiêu cực về khoa học và giáo dục của người An Nam. Ông cho rằng họ tin vào thuyết định mệnh và không phát triển được một nền khoa học đúng nghĩa. Nền giáo dục An Nam bị chỉ trích vì đánh giá trình độ học vấn dựa trên trí nhớ và uyên bác thay vì kiến thức thực sự.
Tác giả còn nhận xét rằng người An Nam là nô lệ của ngôn ngữ nghèo nàn, vay mượn từ Trung Hoa, không thể thể hiện những ý tưởng trừu tượng và làm cho văn phong trở nên nặng nề, thiếu sự rõ ràng.
Những nhận xét của Giran cần đặt trong bối cảnh thời gian và chuyên môn của tác giả. Cuốn sách được viết cách đây hơn 100 năm, khi xã hội Việt Nam mới tiếp xúc với văn hóa phương Tây và tác giả không phải là nhà tâm lý học mà là một viên chức hành chính. Nhận xét của ông mang tính thành kiến và racial bias, xuất phát từ sự khác biệt văn hóa và bối cảnh thời đại.
Dù nhiều nhận xét của ông có phần khắt khe và thiếu khách quan, cuốn sách vẫn là một tài liệu tham khảo hữu ích để hiểu thêm về cách người Pháp nhìn nhận người An Nam trong quá khứ. Những ý kiến của Giran, dù đúng hay sai, cũng phản ánh một phần thực trạng xã hội và văn hóa của Việt Nam thời bấy giờ, đồng thời là một lời cảnh tỉnh cho thế hệ hiện nay về việc tự nhìn nhận và đánh giá bản thân một cách khách quan hơn.
