Cuốn sách này là kết quả của nỗ lực của nhóm tác giả nhằm làm rõ về cuộc đời của Quốc Sư Minh Không thông qua một số tư liệu và văn bia hiện còn được lưu giữ tại Đền Thánh Nguyễn. Đền Thánh Nguyễn tọa lạc ngay trên mảnh đất quê hương của Quốc Sư Minh Không, vùng Điềm Giang Điềm Xá xưa, nay thuộc hai xã Gia Tiến và Gia Thắng, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Đền Thánh Nguyễn còn được gọi là Viên Quang Tự, là nơi lưu giữ nhiều di tích và tư liệu quý giá về Thiền sư Minh Không.
Tên hiệu Minh Không với danh vị Quốc Sư đã được đề cập rất sớm trong chính sử. Tuy nhiên, tiếc thay, ngoài những ghi chép ngắn gọn ấy, cho đến nay chưa có công trình nào tiếp cận đầy đủ và nghiên cứu một cách có hệ thống các bia văn và tư liệu tại chính quê hương của Thiền sư Minh Không. Đền Thánh Nguyễn là nơi thờ tự của Thiền sư Minh Không và là một kho tư liệu quan trọng chưa được khai thác hết.
Trong cuốn sách này, nhóm tác giả tập trung vào việc khảo cứu về cuộc đời và sự nghiệp của Quốc sư Minh Không thông qua các tư liệu và văn bia hiện còn lưu giữ tại Đền Thánh Nguyễn. Các tư liệu quan trọng bao gồm bản “Lý triều Nguyễn Minh Không, thiền sư ngọc phả lục” (Ngọc phả) và bản “Hoa Đàm Thiền sư” (Hoa Đàm). Những tư liệu này không chỉ cung cấp thông tin quý giá về cuộc đời của Thiền sư Minh Không mà còn phản ánh sâu sắc văn hóa và lịch sử của thời kỳ đó.
Nhóm tác giả hy vọng rằng cuốn sách này sẽ góp phần làm sáng tỏ hơn về cuộc đời và những đóng góp của Thiền sư Minh Không đối với Phật giáo và lịch sử dân tộc. Qua đó, giúp độc giả hiểu rõ hơn về một nhân vật lịch sử quan trọng, đồng thời cũng tôn vinh những giá trị văn hóa và tôn giáo mà ông đã để lại cho hậu thế.
