Đồng cổ tân chú dẫn thuyết
銅鼓新鑄引說
Văn khắc trên trống đồng sưu tầm tại chùa Pháp Vân xã Phù Ninh tổng Hạ Dương huyện Đông Ngàn, Bắc Ninh, nay đang được trưng bày tại Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam.
Trống cao 37 cm, đường kính mặt trống 55 cm.
Niên đại: Cảnh Thịnh năm thứ 8 (1800) đúc trống
Chủ đề:
– Đúc trống, công đức
– Sinh hoạt làng xã.
Nguyên văn chữ Hán:
銅 鼓 新 鑄 引 說
東岸縣扶寧社大寺
慈山府東岸縣扶寧社官鄉老社村長中男上下全社共記
竊惟鼓之有銅豈偶然哉！蓋自黎朝永佑二年，邑人阮氏祿號妙寶，乃侍內總太監郊郡公之貴配也，集福鳩工造靈應寺在本地分區殿處，并作鐘樓，鑄洪鐘懸于其上，法音嚮曉，聞者捫心。中間以曠野之故，深指奸夫，翻成陰破。再則伊寺成以頹圮，是欲重加脩緝，頗限於貲，以鐘樓為市貨之柄，而是鐘遂果為龜田之鐘矣。吾邑憫前人之功德，不忍委之凜物，乃共會同辭，均給財力，因其毀銅，鑄造大鼓一面，並斗鐘一件，徐者又鑄火器及五事等器，永奉供佛寺之用。
嗟嗟！佛法無邊，不以此而異乎！彼人行方便，因其舊而致其新，于以忠榮前人之功德，益壽其傳于不朽云。
景盛八年閏四月吉日新鑄。
Phiên âm Hán Việt
Đồng cổ tân chú dẫn thuyết
Đông Ngạn huyện Phù Ninh xã đại tự
Từ Sơn phủ Đông Ngạn huyện Phù Ninh xã quan viên, hương lão, xã thôn trưởng, trung nam thượng hạ đồng xã cộng ký.
Thiết du: cổ chi hữu đồng khởi ngẫu nhiên tai. Cái tự Lê triều Vĩnh Hựu nhị niên ấp nhân Nguyễn Thị Lộc hiệu Diệu Bảo nãi Thị nội Tổng thái giám Giao Quận công chi quý phối dã. Tập phúc cựu công tạo Linh Ứng tự tại bản địa phận Khu Điền xứ tính tác chung lâu chú hồng chung huyền vu kỳ thượng. Pháp âm hưởng lượng, vấn giả môn tâm trung gian dĩ khoáng dã chi. Cố thâm chí gian phu phiên thành âm phá tái tác y tự thành dĩ đối tự. Thị dục trùng gia tu tập, phá hạn ư tự. Dĩ chung lâu ư thị hoá chi bình nhi thị chung tọai quả vi Quy điền chi chung hĩ.
Ngô ấp mẫn tiền nhân chi công đức bất nhẫn uỷ chi lâm vật, nãi cộng hội đồng tư quan cấp tài lực. Nhân kỳ huỷ đồng chú tạo đại cổ nhất diện, tính đẩu chung nhất kiện. Tư giả hựu chú hoà khí, cập ngũ sự đẳng khí vĩnh phụng cúng Phật tự chi dụng.
Ta ta Phật pháp vô biên, bất dĩ thử nhi dị hồ. Bỉ nhân hành phương tiện, nhân kỳ cựu nhi chi kỳ tân ưu dĩ trùng vinh tiền nhân chi công đức ích thọ kỳ truyền vu bất hủ vân.
Cảnh Thịnh bát niên nhuận tứ nguyệt cát nhật tân chú.
Dịch nghĩa
Lời dẫn về việc đúc mới trống đồng
Chùa Cả xã Phù Ninh huyện Đông Ngạn
Quan viên hương lão, xã thôn trưởng, trung nam trên dưới toàn xã Phù Ninh huyện Đông Ngạn phủ Từ Sơn cùng ghi lại rằng:
Thiết nghĩ có đồng đúc trống đâu phải ngẫu nhiên. Số là vào năm Vĩnh Hựu 2 (1736) triều Lê có người trong ấp ta là Nguyễn Thị Lộc hiệu Diệu Bảo là vợ của vị Thị nội Tổng thái giám Giao Quận công, góp sức góp công tu tạo chùa Linh Ứng tại đất xứ Khu Điện, lập gác chuông, đúc chuông lớn treo trên đó. Tiếng Phật vang âm, người nghe động lòng. Song có kẻ gian phu phá hoại làm cho chùa trở nên hư hỏng. Nay muốn trùng tu nhưng hiềm vì tài vật hạn hẹp, nên khiến gác chuông thành chợ, chuông thành chuông Quy điền.
Ấp ta đau lòng vì công đức tiền nhân, không nỡ để cho chuông thành phế vật, nên họp nhau cùng góp công của đem nấu đồng đúc một trống lớn, 1 chuông nhỏ và một số hoà khí, đồ ngũ sự để cúng Phật mãi mãi. Than ôi, Phật pháp vô biên không lấy việc này làm lạ. Bỉ nhân đây tiện lấy cái cũ biến thành cái mới làm vinh hiển công đức tiền nhân truyền lại lâu dài bất hủ.
Ngày lành tháng 4 nhuận năm Cảnh Thịnh 8 (1800) đúc mới.
Nguồn: Đinh Khắc Thuân (khảo cứu, giới thiệu), Văn bia làng Nành, Nxb. Khoa học xã hội, 2003, tr. 459 – 462.
