造福壽禪寺碑記 / 重 修西來寺碑記
Tạo Phúc Thọ thiền tự bi ký/Trùng tu Tây Lai tự bi ký
Giới thiệu
Địa điểm: Bia chùa Tạo Phúc Thọ, xã Phù Lỗ, huyện Kim Hoa, phủ Bắc Hà; sưu tầm ở chùa Tạo Phúc Thọ thôn Đông Đoài, xã Sóc Sơn, thành phố Hà Nội.
Đặc điểm: Bia hai mặt chữ Hán có bài minh, diềm bia một mặt có hoa văn trang trí, một mặt không có
Niên đại: Mặt Tạo Phúc Thọ thiền tự bi ký (1739), mặt Trùng tu Tây Lai tự bi ký (1770)
Người viết chữ: Nguyễn Đức Nhuận
Chủ đề:
– Hành trạng, công tích nhân vật.
– Xây dựng, trùng tu di tích.
Dịch nghĩa
Bia ghi chép về chùa Tạo Phúc Thọ
Trên đường cõi trời cõi người, việc ưu tiên trên hết là việc làm phúc, trong biển vô lượng công đức thì việc tạo chùa là việc số một.
Nay có người thiện nhân ở thôn Đông, xã Phù Lỗ, huyện Kim Hoa, phủ Bắc Hà. […] thụ giới Sa di [ni] Trần Thị Tựu, tự Diệu [], và người con nuôi […] quảng phát gia tài, hưng công xây dựng, đổi nhà làm chùa.[…] các tòa tiền đường hậu đường, tả hữu hành lang, […] tượng Phật, tượng hộ pháp, thập bát La hán, […] lại có ruộng, ao đặt làm tài sản hương hỏa, đời đời cúng dường, trước Phật sau tăng, để tỏ rõ lòng kính […].
Bài minh rằng:
Đông, Đoài nhị hương[1]
[…].
(một đoạn sau ghi về ruộng, và người ở các nơi cúng ruộng).
Bia dựng ngày lành, tháng trọng xuân, năm Kỷ Mùi – năm thứ 5 niên hiệu Vĩnh Hựu (1739).
[…] Nguyễn Đức Nhuận vâng viết chữ.
Bia ghi chép việc trùng tu chùa Tây Lai
Đại khái nghe rằng, tạo dựng bia đá ấy là dùng để ghi công đức, chép họ tên, …. Nay có người ở xã Phù Lỗ, huyện Kim Hoa, phủ Bắc Hà là Thị vệ Phó thủ hiệu, thị hầu, kiệu nhất, kiệu hữu, kiệu tiền … thuyền đội, Phó cai đội, Tả hiệu điểm, Tham đốc Thái Đình hầu và vợ có họ Vũ, hiệu Diệu Ninh, người mẹ có họ Vũ, hiệu Diệu Hòa, [] Sa di ni có họ Trịnh, hiệu Diệu Thanh cùng các nam nữ trong đạo tràng gia đình. Tên tự là Tính Thông và tăng chùa tên tự là [Tịch] Quang, cùng khắp các thiện chúng mười phương. Vì thấy [dấu tích chùa Phúc [] bản thôn], thiện nhân góp tài sản hưng công tạo tác chùa này, các gian nhà, tượng pháp, cùng với ruộng, ao, vườn đặt cúng dưỡng chư Phật. Chùa ấy trải thời gian nhiều năm, dột nát xuống cấp, tượng pháp hư hoại, con cháu chẳng thể tuân theo.
Vào năm Nhâm Ngọ, có người cháu đã bán đứt chùa này, cho đến các hạng vật như đất vườn, ruộng ao bán cho trưởng quan mãi mãi làm chùa của mình. (vị quan) đã xuất tài sản riêng của nhà, hưng công làm phúc trùng tu thượng điện, thiêu hương, tiền đường, hậu đường, tam quan các tòa.
Từ đây (chùa) Phúc Lai đổi thành Tây Lai, rất mực khang trang hoàn thành. […].
lại đặt ruộng chùa 5 mẫu để cúng dường tiền Phật hậu tăng, mãi mãi muôn thủa, muôn đời con cháu cùng trời đất trường tồn không thay đổi.
Bài minh rằng:
Đông, Đoài hai thôn
Trời đất phô bày
Nam thanh nữ tú
[…]
Bia dựng ngày lành, tháng mạnh thu, năm Canh Dần – năm thứ 31 niên hiệu Cảnh Hưng (1770).
[…].
[1] Đông, Đoài nhị hương: Dựa vào nội dung văn bia, ở đây chúng tôi hiểu là gồm hai đơn vị hành chính là thôn Đông và thôn Đoài.
