Trùng tu thị cầu

Trùng tu thị cầu
重修市墡
Thác bản bia chợ Nành xã Ninh Giang huyện Đông Ngàn phủ Từ Sơn 慈山府東岸縣寧江社, sưu tầm tại Thạch Sàng xã Ninh Giang huyện Đông Ngàn tỉnh Bắc Ninh.
Thác bản 2 mặt, khổ 170 x 85 cm, gồm 43 dòng chữ Hán, toàn văn khoảng 1000 chữ, chạm rồng cách điệu.
Niên đại: Vĩnh Khánh thứ 2.
Chủ đề:
– Biểu dương việc thiện.
– Sinh hoạt làng xã.

Nguyên văn chữ Hán

重 修 市 墡

慈山府東岸縣扶寧社官員貴職太翁老婆善男信女等

夫所謂市者，通遠邇通貨財之事，會閭閻貿易之途。其闤者之垣，闠者之門，午其肆者以陳，居者以置。乎五十里有市，市有堲制，益著于地官。壹闤會有時，時有三法，彌彰於前代。從古及今，莫不然也。

茲有扶寧之名市，肇自先哲之茂功。凝馬跡遠羊腸，中居通九陌。龍鳳亭連鶴寺，高築接長街。外則列青楓之蔽芾，內則藏瓦堲之巍峨。錐刀較日中制，遵上古墨肆。凝雲聚計，活生民其做好。營爲莫非有意於四民，集時通地之便也。爭奈春秋曾歷，歲月多逾，墨有分而狹小，規模酒店垂帘。簾逼迫館雖構而鍼撞，風雨座梁墜，燕廢侵尋。往來與長鬱之嗟，賣買穩不平之氣。或有財而無心修造，或有志而未及興行。其能茂開發之工夫，必需大檀那之手段。

謄惟扶寧漢子，正有良人姓阮字德甲加字福仙，妻阮氏松號妙柏，生長於農晏子。其宅忠直不屈，宜僚其居，樂作善爲心。歆慕慈悲之界，不蓄財爲富，喜開方便之西。根土綿而心戚戚然，睹瓦壞而情撫撫者，不計其費。努力而行，捐青蚨之錢，換易沼池，而填塞渙白髮之米。運輸木石以培造，己自興功，身當會主。尤念夫支大廈者非一木，航渤海非孤舟。

因普勸諸鄉仕娓等，以廣資財，以弘慈善。所闢之市者，俾土恢恢如沙之靖浦；行槩槩如鷹之陳。所造之球者，龍鱗片片如彙；期飛柱石，班班如苞之樂。鳩工用畢，墡市告成。斯亦廣前人之所未廣者歟！而今而後，題柱任文人筆，吹簫寬賈容之懷。交易得便者，踐若步燧皇之世世。盤結得其所者，照然居宗后之時。此功此德，天實鑒之，佛實護之。佇見集尚書之五福，萃天保之九如。其銓慶所及，不特于身家，且于雲仍，于苗裔，于千萬世矣。

易曰：積善之家必有慶，斯其謂歟！于是在且以辭情街住，作記于石，以久其傳云。

計。。。

興功一會主者英尚仕阮德甲字福仙，妻阮氏松號妙柏。。。。

皇朝永慶萬萬年歲次庚戌孟冬穀日。

Phiên âm Hán Việt

Trùng tu thị cầu

Từ Sơn phủ Đông Ngạn huyện Phù Ninh xã quan viên quý chức, thái ông lão bà, thiện nam tín nữ đẳng.

Phù sở vị thị giả thông viên nhĩ, hoá tài chi sự, hội lự đạo mậu dịch chi đồ. Kì hoàn giả chi viên, hội giả chi môn. Ngọ kì tử giả dĩ trần, cư giả dĩ tri hồ? Ngư thập lí hữu thị, thị hữu đối chế, ích trữ ưu địa. Quan nhất hồng, hội hữu thời, thời hữu tam pháp di chướng ư tiên đại. Tông cổ cập kim, mạc bất nhiên dã.

Tư hữu Phù Ninh chi danh thị, triều tự tiên triết chi mậu công, ngưng mã tích nhiễu dương tràng. Trung cư thông cửu mạch, lũng phượng đỉnh liên hạc tự. Cao sách tiếp trường nhai, ngoại tắc liệt thanh phong chi tế phê, nội tắc tầng ngõa đối chi nguy nga. Thời đao hiệu nhật, trung chế tuân thượng cổ; mạc từ ngưng vân tự kế, hoạt sinh dân. Kì tố hào doanh vi, mạc phi hữu ý. Ư tư dân tập thời thông địa chi tiện dã. Tranh nai xuân thu, tằng lịch tuế nguyệt đa dư, mạc hữu phần nhi thiểm tiểu quy mô. Nãi tửu điếm thuỳ xuyên, liêm bức bách. Quán đối cầu nhi cận chàng phong vũ, tọa lương truy yến lâu xâm tẩm, vãng lai dữ trường uất chi sai. Mại mãi ổn bất bình chi khí, hoặc hữu tài nhi vô tâm tu tạo, hoặc hữu chí nhi vị cập hưng hành. Kì năng mậu khai bạt chi công phu, tất như đại đàn na chi thủ đoạn.

Quyền duy Phù Ninh hán tử Chánh hữu lương nhân, tính Nguyễn tự Đức Giáp, gia tự Phúc Tiên, thê Nguyễn Thị Tùng hiệu Diệu Bách, sinh trưởng ư nông ẩn tử. Kì trạch trung trực bất khuất, nghi liễu kì cư, lạc tác thiện vi tâm, hâm mộ từ bi chi giới, bất xúc tài vi phú, hỉ khai phương tiện chi tây căn, độ miên nhi tâm thích thích nhiên, đồ ngõa hoại nhi tình phù phù giả. Bất kể kì phí, nỗ lực nhi hành, quyên thanh phù chi tiền, hoán dịch chiếu trì nhi điền tài, hoàn bạch phát chi mễ vận thâu mộc thạch dĩ bồi tạo. Kỷ tự hưng công, thân đường hội chủ. Vưu niệm phù chi đại hạ giả phi nhất mộc hằng bột hải phi cô chu.

Nhân phổ khuyến chư hương sãi vãi đẳng dĩ quảng tư tài dĩ hoằng tư thiện. Sở tích chi thị giả tỉ thổ hội hội như sa chi tinh, phố hàng san san như nhạn chi trần; sở tạo chi cầu giả long lân phiên phiến như vựng kì phi, trụ thạch ban ban như bảo chi lạc. Cửu công dụng tất, cầu thị tạo thành, tư diệc quảng tiền nhân chi sở vị quảng giả dư. Nhi kim nhi hậu đệ trụ nhậm văn nhân chi bút, xuy tiêu hoan cổ dung chi hoài, giao dịch đắc tiện giả tiền nhược bộ huỳnh hoàng chi thế bàn kết đắc kì sở giả hy nhiên cư tòng hậu chi thời. Thử công thử đức thiên thực giám chi, Phật thực hộ chi. Trữ kiến tập thượng thụ chi ngũ phúc tốt thiện báo chi cửu như kỷ dư khánh sở cập bất đắc vu thân gia. Vưu thả vu vân nhưng vu miêu duệ vu thiên vạn thế hĩ.

Dịch viết tích thiện chi gia tất hữu khánh tư vị dư. Ư thị cựu dĩ tư tình trùng trụ tác ký vu thạch dĩ cửu kỷ truyền văn.

Hưng công: Hội chủ kỳ anh thượng sãi Nguyễn Đức Giáp …

Hoàng triều Vĩnh Khánh nhị niên mạnh xuân cốc nhật.

Dịch nghĩa tiếng Việt

Nguồn: Đinh Khắc Thuân (khảo cứu, giới thiệu), Văn bia làng Nành, Nxb. Khoa học xã hội, 2003, tr. 406 – 411.