Kim Quy cổ tự (tức là chùa Kim Quy) hay còn gọi là chùa Yên Hạnh (thuộc làng Yên Hạnh, nay thuộc thị trấn huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa) là ngôi chùa thờ Phật, có công trình kiến trúc độc đáo và là danh lam thắng cảnh nổi tiếng từ bao đời.
Nguồn gốc tên gọi
Truyền thuyết địa phương kể lại rằng: Vùng đất của chùa Kim Quy bây giờ xưa kia còn là biển cả, ở đây có một con rùa vàng thường xuyên xuất hiện dẫn người đi đánh cá, cứu vớt thuyền dân bị nạn khi gặp bão dông, giúp các vua vào Nam, ra Bắc đánh giặc. Những việc làm đạo nghĩa của rùa vàng đã được nhân dân trong vùng biết đến và được tôn là thần Kim Quy. Nghĩa cử cao đẹp của rùa vàng cũng đã thấu tới Phật Bà Quan Âm. Một lần Phật Bà vi hành hạ giới để thử thách rùa vàng lần cuối trước khi quy nạp về nơi Phật tổ. Phật bà hóa thành chim hồng hạc gẫy cánh rơi xuống biển, thấy hồng hạc bị nạn, rùa vàng (thần Kim Quy) đỡ, dìu chim hồng hạc bị nạn trả về đàn. Nơi đàn Hồng hạc đậu được nhân dân trong vùng gọi là Thiên Nga lộ (bây giờ là làng Nga Lộ). Còn nhân dân các làng An Hạnh, An Trang, An Ninh, An Khoái, An Khang, An Lộc, An Đậu lân cận (bây giờ thuộc xã Nga Mỹ, Nga Yên) được Phật Bà Quan Âm cho làm chùa thờ Phật, tên gọi là chùa Kim Quy ngay trên cồn cát có hình rùa vàng đang bơi ra biển.
Di tích lịch sử – văn hoá
Trước Cách mạng tháng Tám, chùa Kim Quy không những là nơi thờ tự mà còn là nơi liên lạc bí mật của lực lượng tự vệ cứu quốc. Sau Cách mạng tháng Tám thành công, nhân dân huyện Nga Sơn cùng cả nước kháng chiến chống Pháp, chùa là nơi hội họp bí mật của cán bộ Việt Minh. Trong kháng chiến chống Mỹ, chùa vẫn duy trì nhưng không mở lễ hội nhiều để tránh sự bắn phá của pháo và máy bay giặc.
Từ ngày non sông thu về một mối, hòa bình lập lại, đất nước thống nhất nhân dân địa phương và trong vùng có điều kiện tôn tạo ngôi chùa để giữ gìn nét đẹp truyền thống, văn hóa và tâm linh. Tháng 6 năm 1996, UBND tỉnh có quyết định chấp thuận việc tu bổ và tôn tạo chùa Kim Quy theo yêu cầu của nhân dân địa phương. Tháng 11 năm 1996 chùa được công nhận Di tích Lịch sử – Văn hóa. Tháng 2 năm 2004, Sư cô Thích Đàm Hiền tu học tại chùa Tiên (xã Nga An) được bổ nhiệm về trụ trì tại chùa Kim Quy. Từ khi chùa có sư về trụ trì thì việc bảo vệ, tôn tạo, xây dựng và thờ phụng Phật pháp có nề nếp hơn nhiều, được nhân dân và chính quyền địa phương tin tưởng. Thực hiện chính sách tự do tín ngưỡng của Đảng, Nhà nước, ngày rằm, mồng một, lễ hội chùa, Đại lễ Phật đản, lễ Vu lan… địa phương và nhà chùa tổ chức đúng quy định, trang trọng và văn minh. Nhân dân trong vùng và khách thập phương đến tế lễ, dâng hương, dự hội thơ ca, thăm vãn cảnh chùa cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái – dân an, tưởng nhớ công đức của người xưa đã có công dựng xây và tôn tạo. Để chùa Kim Quy ngày càng xứng đáng với một di tích lịch sử và văn hóa bà con Phật tử trong vùng và con cháu công tác xa quê đang hướng về bằng những lời nói và việc làm thiết thực. Đã có thơ rằng:
Yên Hạnh nhân hòa thiên tải phúc
Kim Quy Phật độ vạn niên bình.
Chùa Kim Quy là nơi thờ tự tôn nghiêm, là điểm đến lý tưởng của du khách. Điểm đến này sẽ ngày càng hấp dẫn hơn nếu được sự quan tâm, chăm lo của các cấp chính quyền và nhân dân địa phương về công tác tôn tạo cũng như nội dung lễ hội để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần và tâm linh của nhân dân trong và ngoài huyện.
Nguồn: Chùa Xứ Thanh (Tập I), CN. Nguyễn Bá Duy
_________________________________
Các ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Kim Quy Pagoda, also known as Yen Hanh Pagoda (located in Yen Hanh village, now part of Nga Son district town, Thanh Hoa province), is a historic and culturally significant temple renowned for its unique architecture. Its name originates from local folklore, telling the story of a miraculous golden turtle, revered as the deity Kim Quy, which aided people in fishing, rescued boats during storms, and supported kings in battles against invaders. The temple played clandestine roles in communication during the pre-August Revolution period and later served as a secret meeting place for Viet Minh officials during the resistance against the French. Despite reduced festivities during the Vietnam War to avoid enemy attacks, the temple persevered.
After the war, Kim Quy Pagoda underwent preservation and restoration efforts, earning recognition as a Historical and Cultural Heritage Site in 1996. The appointment of a resident monk in 2004 has contributed to maintaining the temple’s foundation and promoting Buddhist practices. The temple is not only a religious site but also a tourist attraction, hosting elaborate ceremonies and providing a spiritual experience. Local government and communities’ attention has helped preserve its traditional beauty and offer a rich cultural experience to visitors.
Tiếng Trung (Chinese)
金龟寺，又称为宴幸寺（位于宴幸村，现属于宜山县镇，清化省），是一座以其独特建筑而闻名的历史悠久且文化意义深远的寺庙。其名源于当地传说，讲述了一只神奇的金龟的故事，被尊奉为金龟神明，它在捕鱼中帮助人们，在风暴中拯救船只，并支持国王对抗侵略者。该寺在八月革命前期扮演了秘密通讯的角色，并在越南抵抗法国的斗争中作为越南民主共和国官员的秘密会晤场所。尽管在越南战争期间减少了庆祝活动以避免敌人袭击，但该寺庙仍然顽强存在。
战后，金龟寺经历了保护和修复工作，并于1996年被认定为历史文化遗产。2004年居住僧侣的任命有助于维护寺庙的基础并促进佛教实践。该寺不仅是一个宗教场所，还是一个旅游胜地，举办精致的仪式，提供精神体验。地方政府和社区的关注有助于保持其传统之美，并为游客提供丰富的文化体验。
Tiếng Pháp (French)
