Giới thiệu chung
Chùa Triệu Khánh là một di tích thuộc khu Thanh Lân, phường Thanh Trì, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội. Trước đây, phường Thanh Trì là một xã của huyện Thanh Trì, sau khi quận Hoàng Mai được thành lập vào năm 2003 thì xã Thanh Trì trở thành phường Thanh Trì thuộc quận Hoàng Mai. Chùa Triệu Khánh là di tích có lịch sử xây dựng lâu đời, những di vật hiện còn đã làm tăng giá trị cho di tích.
Lược sử
Chùa Triệu Khánh tọa lạc trên một vùng đất cổ có bề dày lịch sử hàng nghìn năm, được xây dựng từ rất lâu để thờ Phật và còn hợp tự thờ Thành hoàng làng. Căn cứ bài văn khắc trên bia niên hiệu Cảnh Hưng 11 (1750) cùng bộ sưu tập di vật của chùa và khối kiến trúc vật chất hiện còn có thể đoán định niên đại của chùa được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ XVIII. Nội dung văn bia ghi rõ: “Năm Ất Mùi (1715) sửa chữa chùa; năm Quý Mão (1723) lập bia Bảo Thái; năm Đinh Mùi (1727) đúc tượng A Di Đà”; tấm bia có niên đại Tự Đức năm thứ 18 (1864) ghi: “năm Kỷ Tỵ đúc hai pho tượng đồng, bảy pho tượng gỗ để ở chùa Triệu Khánh. Năm Bính Tuất sửa chữa lại cửa tam quan bằng gỗ, mái lớp ngói, đến năm Đinh Hợi thì làm xong”.
Kiến trúc
Chùa Triệu Khánh có quy mô bề thế, cảnh quan đẹp với các công trình kiến trúc truyền thống như Tam quan, chùa chính, nhà thờ Tổ, thờ Mẫu. Chùa được xây dựng trên một khu đất cao, xung quanh các công trình kiến trúc có nhiều cây xanh bao bọc và nhiều tháp cổ ở phía sau tạo thêm vẻ thanh u, tĩnh lặng.
Chùa quay về hướng Tây, phía trước là một khoảng sân rộng, giữa xây bể nước non bộ tạo cảnh.
Phía trong sân là chùa chính kết cấu kiểu chữ Đinh gồm tiền đường và thượng điền.
Tiền đường 7 gian xây kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói vảy hến, bờ nóc đắp kiểu bờ đinh, chính giữa đắp nổi phù điêu mặt trời lửa. Mặt bằng nội thất 6 hàng chân cột gỗ, đặt trên chân tảng đá kiểu thắt cổ bồng, các thức vì kết cấu kiểu chồng rường, nền nhà lát gạch Bát Tràng. Trang trí trên kiến trúc tập trung vào các bức cốn mê, con rường với các đề tài quen thuộc như rồng ổ, rồng leo, thạch sùng cắn đuôi nhau, rồng nhả ngọc, phần họa tiết trang trí mang phong cách thời Lê được thể hiện rõ trên các đầu rồng được chạm bong kênh, chạm lộng trên các đầu dư. Mỗi đầu dư được thể hiện một tư thế, một dáng vẻ khác nhau tạo nên vẻ đẹp vừa dữ dội, vừa gần gũi với mọi người. Nét chạm mạch lạc, phóng khoáng, đề tài phong phú rất hiếm thấy ở các di tích khác quanh vùng.
Nhà tiền đường bên phải là bàn thờ Thánh Tăng và hai vị Thị giả, bên trái là bàn thờ Đức Ông. Sát bàn thờ Đức Ông là bàn thờ Mẫu và bàn thờ Thành hoàng làng.
Tòa Thượng điện 5 gian xây chạy dọc về phía sau, một đầu nối liền với gian giữa nhà tiền đường, mái lợp ngói ta, các thức vì đỡ mái làm kiểu chồng rường, trang trí trên kiến trúc đơn giản hơn so với tiền đường.
Hiện tại chùa Triệu Khánh có ba hệ thống tượng thờ là tượng Phật, tượng Hậu và tượng Mẫu. Tượng Hậu được thờ ở góc bên phải của thượng điện. Ngoài ra, còn có tượng Thành hoàng làng rước ở đình về.
Hệ thống tượng Phật của chùa khá đầy đủ và được bài trí theo quy định của đạo Phật. Tòa điện Phật gồm các lớp tượng: Bộ tượng Tam Thế thường tục diệu pháp thân, bộ tượng Di Đà Tam Tôn, tượng Quan Âm tọa sơn, bộ tượng Niêm Hoa (gồm tượng Thích Ca Niêm Hoa và hai vị Bồ Tát). Lớp thứ năm là tượng Quan Âm Thiên thủ Thiên nhãn. Lớp thứ 6 ở giữa là tượng Ngọc Hoàng, hai bên là tượng Nam Tào, Bắc Đẩu. Lớp thứ 7 là tượng Thích Ca Cửu Long. Hai bên Phật điện là bộ tượng Thập điện Diêm Vương.
Di vật
Hệ thống di vật văn hóa của chùa được bảo quản, lưu giữ khá tốt. Hiện nay, chùa còn bảo lưu bộ di vật gồm 30 pho tượng tròn được tạo tác rất công phu, tinh xảo và phủ sơn son thiếp vàng lộng lẫy mang giá trị nghệ thuật thế kỷ XVIII, XIX. Ba pho tượng Phật bằng đồng. 5 bức cửa võng chạm thủng các đề tài rồng ổ, phượng tứ quý (long, ly, quy, phượng); ngoài ra, còn di vật khác nhu bát hương sứ, lọ hoa, cây đèn; di văn Hán Nôm.
Di văn Hán Nôm ở đây đều có niên đại khá sớm, có từ thời Lê trở về sau. Trong đó, có một quả chuông niên đại Cảnh Thịnh 2 (1794) cả quai cao 1,28m, đường kính 0,63m; một khánh đồng Ngũ nhạc Triệu Khánh tự đúc năm Thiệu Trị thứ 2 (1842) dài 1,8m, rộng 0,96m; 09 tấm bia đá trong đó tấm bia có niên đại sớm nhất là Cảnh Thịnh 11 (1750); một cây hương đá cao 1,7m, cạnh 0,23m, dựng năm Bảo Thái 4 (1723).
Trải qua những biến động thăng trầm của lịch sử dân tộc, chùa Triệu Khánh cũng có nhiều thay đổi so với thời kỳ khởi dựng, đặc biệt là các hạng mục kiến trúc. Tuy nhiên, những di văn Hán Nôm của chùa còn được lưu lại khá nhiều. Sau chùa Nga My, chùa Triệu Khánh là di tích thứ hai chiếm số lượng di văn nhiều hơn so với các di tích khác trên địa bàn quận Hoàng Mai. Hiện nay, chùa Triệu Khánh còn khoảng hơn 40 đơn vị tài liệu Hán Nôm, gồm: 09 văn bia, 01 chuông, 01 khánh, 01 sắc phong, 01 thần phả, 11 bức hoành phi và gần 20 cặp câu đối.
Đặc trưng
Chùa Triệu Khánh là một trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng dân cư, nơi người dân gìn giữ, bảo lưu nhiều cổ vật quý hiếm, một nguồn sử liệu quý giá góp phần tìm hiểu về phong tục tập quán của một vùng quê văn hiến ở phía Nam kinh thành Thăng Long. Đến với Thanh Trì vừa được thưởng thức ẩm thực món bánh cuốn nổi danh vừa được thực hiện một chuyến tham quan và thắp nén tâm hương trước cửa Phật chùa Triệu Khánh.
Sự kiện – Thành tựu
- Năm 1993 xã Thanh Trì đã chi hơn 100 triệu đồng xây nhà Tổ chùa Triệu Khánh rộng hơn 60m2.
- Năm 2000 và 2001 xã chi 85 triệu đồng, 10 vạn viên gạch cùng hơn một tỷ đồng của phật tử đóng góp xây mới tam quan, phật điện, nhà khách chùa Triệu Khánh theo kiến trúc cổ.
- Chùa Triệu Khánh đã được công nhận là Di tích lịch sử- văn hóa năm 1991.
_______________________________
Các ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Chùa Triệu Khánh, located in Thanh Lân district, Hanoi, is a historical site with traditional architecture and preserved artifacts dating back to the 18th and 19th centuries. The temple boasts a long history, constructed in the early 18th century, with various events of repair and renovation throughout its development.
The impressive architecture of the temple includes structures like the Three Gates, main hall, ancestral worship hall, and shrine to the Mother Goddess. The surrounding landscape is picturesque, adorned with greenery and ancient towers, creating a serene and tranquil atmosphere. The temple faces west, featuring a spacious courtyard and a miniature water garden.
The collection of Buddha statues, deities, and ancestral figures within the temple is comprehensive and adheres to Buddhist traditions. The artifacts are well-preserved, encompassing sculptures and stone steles of artistic value. Chùa Triệu Khánh serves as a spiritual and cultural hub for the community, contributing to the preservation of precious artifacts.
In 1991, the temple was officially recognized as a historical and cultural relic. Throughout its development, the temple has received support from the community and achieved various milestones, including the construction of a new Ancestral Hall, Three Gates, Buddha Hall, and guesthouse.
Tiếng Trung (Chinese)
椒子庙 (Triệu Khánh)，位于河内市昇龙区，是一座具有传统建筑风格并保存了18世纪和19世纪文物的历史遗址。该寺庙拥有悠久的历史，始建于18世纪初，历经多次修复和翻新。
寺庙的建筑风格令人印象深刻，包括三门、正殿、祖堂和崇拜母亲神明的神龛。周围的风景如诗如画，绿树环抱，古老的塔楼增添了宁静而宁静的氛围。寺庙面向西方，拥有宽敞的庭院和一个小型水景园。
寺庙内的佛像、神祇和祖先塑像丰富而完整，符合佛教传统。这些文物得到了良好的保护，包括具有艺术价值的雕塑和石碑。椒子庙是社区的精神和文化中心，为珍贵文物的保护做出了贡献。
1991年，该寺正式被认定为历史文化遗迹。在发展过程中，寺庙得到了社区的支持，并取得了多个重要成就，包括新建祖堂、三门、佛堂和招待所。
Tiếng Pháp (French)
Le temple Triệu Khánh, situé dans le quartier Thanh Lân à Hanoï, est un site historique doté d’une architecture traditionnelle et de nombreux objets préservés datant des XVIIIe et XIXe siècles. Le temple, qui possède une longue histoire, a été construit au début du XVIIIe siècle, avec divers événements de réparation et de rénovation tout au long de son développement.
L’architecture impressionnante du temple comprend des structures telles que les Trois Portes, la salle principale, la salle de culte des ancêtres et le sanctuaire de la déesse mère. Le paysage environnant est pittoresque, orné de verdure et de tours anciennes, créant une atmosphère sereine et tranquille. Le temple fait face à l’ouest, avec une cour spacieuse et un jardin d’eau miniature.
La collection de statues de Bouddha, de divinités et de figures ancestrales à l’intérieur du temple est complète et respecte les traditions bouddhistes. Les objets sont bien préservés, comprenant des sculptures et des stèles en pierre de valeur artistique. Le temple Triệu Khánh sert de centre spirituel et culturel pour la communauté, contribuant à la préservation d’objets précieux.
En 1991, le temple a été officiellement reconnu comme un site historique et culturel. Tout au long de son développement, le temple a bénéficié du soutien de la communauté et a atteint divers jalons, notamment la construction d’une nouvelle salle ancestrale, de Trois Portes, d’une salle de Bouddha et d’une maison d’hôtes.
