Tên gọi và vị trí địa lý
Đình Bối Hà là ngôi đình cổ của làng Bối Hà xưa, nay thuộc phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội. Trong cấu trúc truyền thống của làng quê Việt Nam, đình làng vừa là nơi thờ Thành hoàng, vừa là không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi dân làng tổ chức các nghi lễ, hội họp và các hoạt động văn hóa tín ngưỡng.
Đình Bối Hà nằm gần Chùa Hà, tạo thành một cụm di tích tôn giáo, tín ngưỡng khá đặc trưng của vùng Dịch Vọng. Với vị trí nằm trong khu dân cư cổ, ngôi đình vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa và tâm linh của người dân địa phương.
Lịch sử và nhân vật
Đình Bối Hà thờ Triệu Chí Thành, theo truyền thuyết dân gian, ông là con của Triệu Xương và Lý Thị Thích, quê ở trang Chu Diên thuộc vùng Thái Bình xưa (nay thuộc huyện Mê Linh).
Vào năm 545, nhà Nhà Lương đem quân sang xâm lược nước ta, trong bối cảnh ấy, Triệu Quang Phục đã lãnh đạo lực lượng kháng chiến chống quân Lương. Ban đầu ông đóng quân ở vùng Từ Liêm, sau đó rút về căn cứ Đầm Dạ Trạch để tổ chức kháng chiến lâu dài.
Theo truyền thuyết, trong thời gian này Triệu Quang Phục được Chử Đồng Tử ban cho móng rồng để chế tạo nỏ thần. Triệu Chí Thành là người được giao nhiệm vụ chế tác loại nỏ đặc biệt này. Nhờ tài năng của ông, chiếc nỏ thần có thể bắn trăm phát trăm trúng, mỗi lần bắn có thể tiêu diệt hàng trăm quân địch, thậm chí cả tướng giặc. Nhờ đó, quân Lương nhiều lần thất bại và đến năm 550 phải rút chạy về phương Bắc.
Sau chiến thắng, Triệu Chí Thành được Triệu Quang Phục phong chức Đô thống nguyên soái và cho đóng quân tại vùng Dịch Vọng ngày nay.
Về sau, khi lâm bệnh nặng, Triệu Việt Vương đến thăm và hỏi nguyện vọng cuối cùng. Triệu Chí Thành chỉ xin được tung cờ tướng lệnh mà vua đã ban cho lên trời; cờ bay đến đâu thì dân nơi đó được miễn tô thuế và lao dịch. Vua chấp thuận lời thỉnh cầu này.
Ngày 12 tháng 8, Triệu Chí Thành qua đời. Triệu Việt Vương liền sai sứ mang cờ tướng lệnh tung lên trời. Lá cờ bay đến trang Dịch Vọng Trung thì dừng lại. Biết tin, nhà vua cho lập đền thờ tại đây và phong ông là Đại Vương, trở thành vị Thành hoàng bảo hộ cho dân làng Bối Hà.
Trong dân gian vùng, có câu ca ngợi về Đại vương Triệu Chí Thành:
“Đường đường một đấng anh hào
Lớn lên hội ngộ thanh tao vẹn toàn”.
Đình Bối Hà còn gắn với những dấu ấn của thời kỳ đấu tranh cách mạng, ngày 15 tháng 8 năm 1945, tại đình Bối Hà và Chùa Hà, Nguyễn Quyết đã chủ trì cuộc họp của các cán bộ vũ trang và lực lượng tuyên truyền của thành phố, nhằm bàn bạc và chuẩn bị cho các hoạt động cách mạng trong thời điểm lịch sử trước Tổng khởi nghĩa.
Đình cũng là địa điểm vinh dự nhiều lần đón tiếp các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước và thành phố Hà Nội đến thăm và làm việc. Năm 2001, đồng chí Nguyễn Phú Trọng, khi đó giữ cương vị Bí thư Thành ủy Hà Nội, đã tới thăm di tích; các đồng chí lãnh đạo như Nguyễn Thị Kim Ngân và Vương Đình Huệ (khi đó là Bí thư Thành ủy Hà Nội) tới thăm và làm việc, thể hiện sự quan tâm của lãnh đạo đối với việc bảo tồn và phát huy giá trị của di tích lịch sử – văn hóa này.
Trải qua nhiều thế kỷ tồn tại, Đình Bối Hà đã nhiều lần được trùng tu và tôn tạo, song vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa – tín ngưỡng của cư dân địa phương. Trong thời gian gần đây, di tích tiếp tục được quan tâm bảo tồn khi chính quyền quận Cầu Giấy tổ chức tu bổ, tôn tạo quy mô vào các năm 1998 và 2014, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử – văn hóa của ngôi đình.
Kiến trúc và cảnh quan
Về tổng thể, đình Bối Hà mang phong cách kiến trúc nghệ thuật thời Nguyễn, gồm các hạng mục chính như nghi môn, đại đình và các công trình phụ trợ.
Nghi môn của đình gồm hai phần: nghi môn ngoại và nghi môn nội.
Nghi môn ngoại có quy mô khá lớn, tương xứng với cổng của chùa Hà liền kề. Công trình gồm bốn trụ biểu theo lối kiến trúc truyền thống: hai trụ giữa cao hơn, đỉnh trụ trang trí tứ phượng, còn hai trụ bên thấp hơn, trên đỉnh đặt tượng nghê chầu. Phần thân trụ phía trên trang trí các ô lồng đèn, phía dưới khắc câu đối. Chân trụ đều có dạng cổ bồng.
Giữa bốn trụ biểu là hệ mái che, trong đó mái chính giữa che cổng vòm ra vào. Hai mái bên che hai bức tường đắp nổi hình hai vị hộ pháp đứng chầu. Ngoài hàng trụ biểu còn có hai cổng phụ với mái bốn phía, tạo nên bố cục khá bề thế cho lối vào đình.
Bước qua nghi môn ngoại là sân đình, gồm hai cấp sân; sân trong cao hơn sân ngoài hai bậc. Tại ranh giới giữa hai sân là nghi môn nội, cũng gồm bốn trụ biểu xây theo kiểu truyền thống.
Trung tâm của khu di tích là đại đình, có mặt bằng hình chữ Đinh (丁) hay chữ T, gồm chính điện và hậu cung.
Tòa chính điện (hay đại bái) được dựng trên nền đá cao ba bậc so với sân, gồm năm gian, bốn mái. Trên đỉnh nóc trang trí đôi rồng chầu mặt trời. Mặt trước có hệ cửa bức bàn. Khác với nhiều đình làng truyền thống thường có nền gian giữa thấp hơn hai bên (dạng lòng thuyền), nền các gian của đình Bối Hà được làm bằng nhau, tạo sự thống nhất về mặt không gian.
Bên trong đình còn bảo lưu nhiều hiện vật thờ tự như hoành phi, câu đối, bát bửu, lư hương đồng, long ngai, bài vị, cùng đôi hạc đứng trên lưng rùa, những yếu tố trang trí quen thuộc trong kiến trúc đình làng Việt.
Phía sau là hậu cung ba gian, nơi đặt ban thờ Đại vương Triệu Chí Thành, không gian thờ tự trang nghiêm nhất của ngôi đình.
Sự kiện và lễ hội
“ Sông Tô vang tiếng chuông chùa
Ai đi chẩy hội Đình Chùa Hà cùng ai ”
Lễ hội tại Đình Bối Hà là một lễ hội truyền thống có lịch sử lâu đời, gắn liền với đời sống tín ngưỡng của cư dân làng Bối Hà xưa. Theo tục lệ cổ truyền, ngoài việc mỗi năm vào hai kỳ xuân, thu người dân trong giáp Bối Hà mang lễ sang tế tại Đình Thọ Tháp, thì định kỳ vài năm một lần còn tổ chức lễ rước kiệu Thánh Em sang thăm Thánh Anh, thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa hai làng và sự tôn kính đối với các vị Thành hoàng.
Trong những năm gần đây, lễ hội đình Bối Hà đã được phục dựng theo các nghi thức truyền thống. Nghi lễ rước kiệu được tổ chức trang trọng, tái hiện những nghi thức cổ xưa của làng. Bên cạnh đó, phần hội cũng khôi phục nhiều trò chơi và sinh hoạt văn hóa dân gian, góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng.
Theo lệ làng, các bậc cao niên ở Bối Hà chọn ngày 9 tháng 3 âm lịch hằng năm – ngày sinh của Chu Lý để mang lễ sang cùng dân làng Thọ Tháp tổ chức tế Thánh tại đình Thọ Tháp. Riêng tại đình Bối Hà, lễ hội chính được tổ chức vào hai thời điểm quan trọng trong năm: ngày 11 tháng Giêng âm lịch, kỷ niệm ngày sinh của Triệu Chí Thành và ngày 12 tháng 8 âm lịch, được coi là ngày ông hóa thần.
Vào dịp lễ hội, nhân dân địa phương cùng nhau chuẩn bị lễ vật, tổ chức rước kiệu và dâng hương tưởng niệm vị Thành hoàng. Đây không chỉ là dịp tôn vinh công lao của vị tướng đã góp phần giúp Triệu Quang Phục đánh bại quân xâm lược thời Nhà Lương, mà còn là cơ hội để cư dân các thôn xóm gặp gỡ, giao lưu và thắt chặt tình làng nghĩa xóm.
Lễ hội đình Bối Hà gồm hai phần chính: phần lễ và phần hội. Phần lễ diễn ra trang nghiêm với các nghi thức truyền thống như dâng hương, tế lễ và rước thần. Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa dân gian, tạo nên không khí vui tươi, đồng thời góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa cộng đồng được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Xếp hạng
Đình Bối Hà được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa theo Quyết định số 2012/QĐ-UBND ngày 16/5/2012 của UBND thành phố Hà Nội.
Tài liệu tham khảo
- Hà Nội: Kỷ niệm 10 năm Đình Hà là di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố – Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển.
- BMKTCN – ĐHXD – Chùa Hà và đình Bối Hà, Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam
- Phục dựng nhiều nghi thức độc đáo của Lễ hội truyền thống Đình Hà
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Name and Geographic Location
Boi Ha Communal House is an ancient communal house of the former Boi Ha village, now located in Cau Giay Ward, Hanoi. In the traditional structure of Vietnamese villages, the communal house served both as a place for worshiping the village tutelary deity and as a communal space where villagers gathered for ceremonies, meetings, and cultural–religious activities.
Boi Ha Communal House stands near Ha Pagoda, forming a characteristic complex of religious and spiritual monuments in the Dich Vong area. Situated within an old residential quarter, the communal house continues to play an important role in the cultural and spiritual life of the local community.
History and Historical Figures
Boi Ha Communal House is dedicated to Trieu Chi Thanh. According to folk tradition, he was the son of Trieu Xuong and Ly Thi Thich, originally from Chu Dien hamlet in the region of ancient Thai Binh (now belonging to Me Linh District).
In the year 545, the Liang Dynasty of China invaded Vietnam. During this time, Trieu Quang Phuc led resistance forces against the Liang army. Initially he stationed his troops in the Tu Liem area before retreating to the Dam Da Trach base to organize a prolonged resistance.
According to legend, during this period Trieu Quang Phuc was given a dragon claw by Chu Dong Tu to craft a sacred crossbow. Trieu Chi Thanh was entrusted with the task of making this special weapon. Thanks to his skill, the divine crossbow was said to strike its targets with perfect accuracy; each shot could eliminate hundreds of enemy soldiers and even enemy generals. As a result, the Liang forces suffered repeated defeats and eventually withdrew northward in 550.
After the victory, Trieu Chi Thanh was appointed Do Thong Nguyen Soai (Supreme Commander) by Trieu Quang Phuc and stationed in the area that is now Dich Vong.
Later, when he became seriously ill, Trieu Viet Vuong visited him and asked about his final wish. Trieu Chi Thanh requested only that the command banner granted by the king be released into the sky; wherever the banner landed, the inhabitants of that place would be exempt from taxes and forced labor. The king agreed to this request.
On the twelfth day of the eighth lunar month, Trieu Chi Thanh passed away. Trieu Viet Vuong then ordered an envoy to cast the command banner into the sky. The banner eventually descended at Dich Vong Trung hamlet. Upon hearing this news, the king ordered a temple to be built there and conferred upon him the title Dai Vuong (Great King), establishing him as the tutelary deity protecting the people of Boi Ha village.
In local folk tradition, a verse praising Dai Vuong Trieu Chi Thanh has been preserved:
“Majestic stands a heroic figure,
Growing in virtue and noble character.”
Boi Ha Communal House is also associated with events during the revolutionary struggle. On August 15, 1945, at Boi Ha Communal House and Ha Pagoda, Nguyen Quyet chaired a meeting of armed cadres and propaganda forces of the city to discuss and prepare revolutionary activities in the historic moment preceding the General Uprising.
The communal house has also had the honor of receiving visits from high-ranking leaders of the Party, the State, and the city of Hanoi. In 2001, Nguyen Phu Trong, then Secretary of the Hanoi Party Committee, visited the site. Other leaders such as Nguyen Thi Kim Ngan and Vuong Dinh Hue (when he served as Secretary of the Hanoi Party Committee) also came to visit and work at the monument, demonstrating the attention given by national and municipal leadership to the preservation and promotion of this historical–cultural heritage site.
Over many centuries, Boi Ha Communal House has undergone several restorations and renovations but has continued to play an important role in the cultural and spiritual life of the local community. In recent decades, the monument has been further preserved through restoration projects carried out by Cau Giay District authorities in 1998 and 2014, contributing to the protection and promotion of its historical and cultural value.
Architecture and Landscape
In general, Boi Ha Communal House reflects the artistic architectural style of the Nguyen Dynasty and consists of several main components, including the ceremonial gate, the main hall (dai dinh), and auxiliary structures.
The ceremonial gate (nghi mon) of the communal house consists of two sections: the outer gate and the inner gate.
The outer gate is relatively large and proportionate to the entrance of the adjacent Ha Pagoda. The structure features four decorative pillars arranged according to traditional architectural style. The two central pillars are taller and topped with four phoenix motifs, while the two side pillars are lower and crowned with statues of nghe (mythical guardian animals). The upper sections of the pillars are decorated with lantern-shaped panels, while the lower sections bear parallel couplets. The bases of the pillars are shaped in the traditional co bong style.
Between the four pillars is a roofed structure, with the central roof covering the arched main entrance. Two side roofs shelter walls decorated with reliefs depicting two guardian figures standing in attendance. Outside the pillar row are two secondary gates with four-sided roofs, forming an imposing entrance arrangement.
Passing through the outer gate leads to the communal courtyard, which consists of two levels; the inner courtyard is two steps higher than the outer one. At the boundary between the two courtyards stands the inner gate, also composed of four traditional pillars.
The central structure of the complex is the dai dinh (main communal hall), which has a ground plan in the shape of the Chinese character Đinh (丁), resembling a T-shaped layout. It consists of the main worship hall and the rear sanctuary.
The main hall (dai bai) is built on a stone platform three steps higher than the courtyard and has five compartments with four roofs. On the roof ridge is a decorative pair of dragons flanking the sun. The front façade features a system of wooden panel doors. Unlike many traditional communal houses whose central floor is lower than the side sections (forming a boat-shaped floor), the floor of Boi Ha Communal House is level throughout, creating a more unified interior space.
Inside the communal house are preserved numerous ritual objects such as horizontal lacquered boards, parallel couplets, ceremonial weapons, bronze incense burners, royal thrones, spirit tablets, and a pair of cranes standing on the backs of turtles—familiar decorative elements in Vietnamese communal house architecture.
Behind the main hall is the three-compartment rear sanctuary (hau cung), where the altar of Dai Vuong Trieu Chi Thanh is placed. This is the most sacred worship space of the communal house.
Events and Festivals
A local verse says:
“Along the To River echoes the pagoda bell,
Who will join the festival at Ha Pagoda and Ha Communal House?”
The festival of Boi Ha Communal House is a traditional celebration with a long history closely linked to the religious life of the former Boi Ha villagers. According to ancient customs, twice each year in spring and autumn the villagers of Boi Ha would bring offerings to conduct rituals at Tho Thap Communal House. Additionally, every few years a ceremonial procession would carry the palanquin of the Younger Saint to visit the Elder Saint, symbolizing the close relationship between the two villages and their shared reverence for their tutelary deities.
In recent years, the Boi Ha Communal House festival has been revived according to traditional rituals. The palanquin procession is conducted solemnly, recreating ancient ceremonial practices of the village. At the same time, the festival section has restored many folk games and traditional cultural activities, helping to preserve the community’s cultural heritage.
According to village custom, the elders of Boi Ha select the ninth day of the third lunar month each year—the birth anniversary of Chu Ly—to bring offerings and join the people of Tho Thap village in conducting worship ceremonies at Tho Thap Communal House.
At Boi Ha Communal House itself, the main festivals are held on two important dates each year: the eleventh day of the first lunar month, commemorating the birth of Trieu Chi Thanh, and the twelfth day of the eighth lunar month, considered the day of his deification.
During the festival, local residents prepare offerings, organize palanquin processions, and burn incense in remembrance of the village tutelary deity. The celebration not only honors the contributions of the general who helped Trieu Quang Phuc defeat the invading Liang forces but also provides an opportunity for villagers from surrounding hamlets to gather, socialize, and strengthen community ties.
The festival consists of two main parts: the ceremonial section and the festive section. The ceremonial part is conducted solemnly with traditional rituals such as incense offerings, sacrificial rites, and deity processions. The festive part features lively folk cultural activities, creating a joyful atmosphere while preserving communal cultural values passed down through many generations.
Classification
Boi Ha Communal House was recognized as a Historical and Cultural Monument under Decision No. 2012/QD-UBND issued on May 16, 2012 by the Hanoi People’s Committee.
References
- Hà Nội: Kỷ niệm 10 năm Đình Hà là di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố – Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển.
- BMKTCN – ĐHXD – Chùa Hà và đình Bối Hà, Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam
- Phục dựng nhiều nghi thức độc đáo của Lễ hội truyền thống Đình Hà
Tiếng Pháp (Français)
Nom et situation géographique
Le Dinh Boi Ha est l’ancienne maison communale du village de Boi Ha, aujourd’hui situe dans le quartier de Cau Giay, ville de Ha Noi. Dans la structure traditionnelle du village vietnamien, la maison communale est a la fois un lieu de culte du Thanh hoang et un espace de vie communautaire, ou les habitants organisent ceremonies, reunions et activites culturelles et cultuelles.
Le Dinh Boi Ha se trouve pres de la Chua Ha, formant avec elle un ensemble de vestiges religieux et cultuels assez caracteristique de la region de Dich Vong. Situe au coeur d’un ancien quartier d’habitation, l’edifice continue de jouer un role important dans la vie culturelle et spirituelle de la population locale.
Histoire et personnages
Le Dinh Boi Ha est consacre a Trieu Chi Thanh. Selon la tradition populaire, il etait le fils de Trieu Xuong et de Ly Thi Thich, originaires du territoire de Chu Dien, dans l’ancienne region de Thai Binh (aujourd’hui relevant du district de Me Linh).
En 545, la dynastie Luong envoya ses troupes envahir notre pays. Dans ce contexte, Trieu Quang Phuc prit la tete de la resistance contre les armees de Luong. Il etablit d’abord son camp dans la region de Tu Liem, puis se replia vers la base de Dam Da Trach afin d’organiser une resistance de longue duree.
Selon la legende, durant cette periode, Trieu Quang Phuc recut de Chu Dong Tu une griffe de dragon afin de fabriquer une arbalete sacree. Trieu Chi Thanh fut charge de confectionner cette arme exceptionnelle. Grace a son talent, cette arbalete miraculeuse atteignait toujours sa cible ; a chaque tir, elle pouvait abattre des centaines d’ennemis, voire leurs generaux. C’est ainsi que les armees de Luong subirent defaite sur defaite et durent finalement se replier vers le Nord en 550.
Apres la victoire, Trieu Chi Thanh fut nomme Do thong nguyen soai par Trieu Quang Phuc et recut l’ordre de tenir garnison dans la region correspondant a l’actuel Dich Vong.
Plus tard, lorsqu’il tomba gravement malade, Trieu Viet Vuong vint lui rendre visite et lui demanda quelle etait sa derniere volonte. Trieu Chi Thanh demanda seulement que l’on lance vers le ciel l’etendard de commandement que le roi lui avait offert ; partout ou la banniere volerait, les habitants de ce lieu seraient exempts d’impots et de corvees. Le roi accepta cette requete.
Le 12 du huitieme mois, Trieu Chi Thanh mourut. Trieu Viet Vuong ordonna aussitot a un emissaire de lancer au ciel l’etendard de commandement. Le drapeau s’arreta au territoire de Dich Vong Trung. Informé de cela, le roi ordonna d’y elever un temple en son honneur et lui confera le titre de Dai Vuong, faisant de lui le Thanh hoang protecteur des habitants du village de Boi Ha.
Dans la tradition populaire de la region, on loue ainsi le Dai vuong Trieu Chi Thanh :
« Digne et imposant, un heros d’exception,
Ayant grandi accompli, noble et raffine. »
Le Dinh Boi Ha conserve egalement les traces de la periode de lutte revolutionnaire. Le 15 aout 1945, au Dinh Boi Ha et a la Chua Ha, Nguyen Quyet presida une reunion des cadres armes et des forces de propagande de la ville, afin de discuter et de preparer les activites revolutionnaires a ce moment historique precedant l’Insurrection generale.
La maison communale eut egalement l’honneur d’accueillir a plusieurs reprises de hauts dirigeants du Parti, de l’Etat et de la ville de Ha Noi, venus en visite et en seance de travail. En 2001, Nguyen Phu Trong, alors secretaire du Comite du Parti de Ha Noi, vint visiter le site ; d’autres dirigeants, tels que Nguyen Thi Kim Ngan et Vuong Dinh Hue (alors secretaire du Comite du Parti de Ha Noi), y sont egalement venus, manifestant l’interet porte a la conservation et a la valorisation de ce vestige historique et culturel.
Au fil des siecles, le Dinh Boi Ha a fait l’objet de plusieurs restaurations et embellissements, tout en conservant son role essentiel dans la vie culturelle et cultuelle des habitants. Ces dernieres annees, le site a continue de beneficier d’une attention particuliere, lorsque les autorites de l’arrondissement de Cau Giay ont entrepris d’importants travaux de restauration en 1998 et en 2014, contribuant a preserver et a mettre en valeur la portee historique et culturelle de cette maison communale.
Architecture et paysage
Dans son ensemble, le Dinh Boi Ha presente un style architectural et artistique de l’epoque Nguyen, avec comme principaux elements le nghi mon, le dai dinh et divers ouvrages annexes.
Le nghi mon du dinh comprend deux parties : le nghi mon ngoai et le nghi mon noi.
Le nghi mon ngoai est de dimensions assez importantes, proportionnees au portail de la Chua Ha voisine. L’ouvrage se compose de quatre piliers monumentaux suivant le style architectural traditionnel : les deux piliers centraux sont plus eleves, leurs sommets etant ornes de tu phuong, tandis que les deux piliers lateraux, plus bas, portent au sommet des statues de nghe chau. La partie superieure du fut des piliers est decoree de panneaux en forme de lanterne, tandis que la partie inferieure porte des sentences paralleles gravees. Les bases des piliers ont toutes une forme de co bong.
Entre ces quatre piliers s’etend un systeme de toitures, dont la toiture centrale couvre le portail voute d’entree. Les deux toitures laterales abritent deux murs ornes en relief des figures de deux gardiens protecteurs debout en position de veille. A l’exterieur de l’alignement des piliers se trouvent encore deux portails secondaires a toiture sur quatre pans, donnant a l’entree du dinh une allure assez majestueuse.
Passe le nghi mon ngoai, on arrive dans la cour du dinh, composee de deux niveaux ; la cour interieure est plus haute que la cour exterieure de deux marches. A la limite entre ces deux cours se trouve le nghi mon noi, egalement forme de quatre piliers construits dans le style traditionnel.
Au centre de l’ensemble monumental s’eleve le dai dinh, dont le plan adopte la forme du caractere chinois Dinh (丁), ou de la lettre T, comprenant le sanctuaire principal et l’arriere-sanctuaire.
Le batiment principal (ou dai bai) est edifie sur un soubassement de pierre sureleve de trois marches par rapport a la cour ; il comprend cinq travées et quatre pans de toiture. Au sommet du faite, on voit une paire de dragons faisant face au soleil. La facade avant est pourvue d’un systeme de panneaux de bois amovibles. Contrairement a de nombreuses maisons communales traditionnelles, dont le sol de la travée centrale est plus bas que celui des travées laterales selon la forme dite long thuyen, les differentes travées du Dinh Boi Ha ont toutes un niveau de sol identique, ce qui cree une unite spatiale plus forte.
A l’interieur, le dinh conserve de nombreux objets cultuels, tels que des hoanh phi, des cau doi, des bat buu, un brule-parfum en bronze, un long ngai, des tablettes votives, ainsi qu’une paire de grues dressees sur le dos de tortues, elements decoratifs familiers dans l’architecture des maisons communales vietnamiennes.
A l’arriere se trouve le hau cung a trois travées, ou est place l’autel de Dai vuong Trieu Chi Thanh, l’espace cultuel le plus solennel de l’edifice.
Evenements et fete
« Sur la riviere To retentit la cloche de la pagode,
Qui donc part en procession a la fete du Dinh et de la Chua Ha ? »
La fete du Dinh Boi Ha est une fete traditionnelle de longue date, liee etroitement a la vie cultuelle des habitants de l’ancien village de Boi Ha. Selon la coutume ancestrale, outre le fait qu’a chaque printemps et automne les habitants de la giap de Boi Ha apportaient des offrandes au Dinh Tho Thap, une grande procession etait egalement organisee tous les quelques ans pour conduire le palanquin du Thanh Em rendre visite au Thanh Anh, exprimant les liens etroits entre les deux villages et la veneration vouee a leurs Thanh hoang.
Ces dernieres annees, la fete du Dinh Boi Ha a ete reconstituee selon les rites traditionnels. La procession des palanquins est organisee avec solennite, recreant les anciens rites du village. En outre, la partie festive a egalement fait revivre divers jeux et activites culturelles populaires, contribuant ainsi a la sauvegarde des valeurs traditionnelles de la communaute.
Selon la coutume du village, les anciens de Boi Ha choisissent chaque annee le 9 du troisieme mois lunaire — jour de naissance de Chu Ly — pour porter des offrandes et se joindre aux habitants de Tho Thap afin de celebrer le culte du Saint au Dinh Tho Thap. Quant au Dinh Boi Ha, sa fete principale a lieu a deux moments importants de l’annee : le 11 du premier mois lunaire, anniversaire de la naissance de Trieu Chi Thanh, et le 12 du huitieme mois lunaire, considere comme le jour de sa divinisation.
A l’occasion de la fete, les habitants du lieu preparent ensemble les offrandes, organisent la procession des palanquins et viennent bruler l’encens en memoire du Thanh hoang. Ce n’est pas seulement l’occasion d’honorer les merites du general qui contribua a aider Trieu Quang Phuc a vaincre les envahisseurs de l’epoque Luong, mais aussi un moment de rencontre, d’echange et de renforcement des liens de voisinage entre les habitants des differents hameaux.
La fete du Dinh Boi Ha comprend deux parties principales : la partie rituelle et la partie festive. La partie rituelle se deroule dans une atmosphère solennelle, avec des ceremonies traditionnelles telles que l’offrande d’encens, les sacrifices rituels et la procession divine. La partie festive se tient dans une ambiance animee, avec de nombreuses activites culturelles populaires, creant une atmosphère joyeuse tout en contribuant a preserver les valeurs communautaires transmises de generation en generation.
Classement
Le Dinh Boi Ha a ete classe vestige historique et culturel par la Decision no 2012/QD-UBND du 16/5/2012 du Comite populaire de la ville de Ha Noi.
References
- Hà Nội: Kỷ niệm 10 năm Đình Hà là di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố – Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển.
- BMKTCN – ĐHXD – Chùa Hà và đình Bối Hà, Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam
- Phục dựng nhiều nghi thức độc đáo của Lễ hội truyền thống Đình Hà
Tiếng Trung (中文)
名称与地理位置
埠河亭（Dinh Boi Ha）是古代埠河村（lang Boi Ha）的一座古老村亭，今属河内市求纸坊。在越南传统乡村结构中，村亭既是供奉城隍的场所，也是社区公共活动空间，村民在此举行祭礼、议事以及各类文化与信仰活动。
埠河亭毗邻河寺（Chua Ha），共同构成译望地区颇具代表性的宗教与民间信仰遗迹群。由于位于传统居民聚落之中，这座村亭至今仍在当地居民的文化生活与精神信仰中发挥着重要作用。
历史与人物
埠河亭供奉赵志成（Trieu Chi Thanh）。据民间传说，他是赵昌（Trieu Xuong）与李氏适（Ly Thi Thich）之子，家乡在古代太平地区的朱延庄（trang Chu Dien），今属迷灵县（huyen Me Linh）。
公元545年，梁朝出兵入侵越南。在这一背景下，赵光复（Trieu Quang Phuc）领导抗梁武装进行抵抗。起初，他驻军于慈廉地区（Tu Liem），随后退往夜泽潭（Dam Da Trach）根据地，组织长期抗战。
传说中，在此期间，赵光复得到褚童子（Chu Dong Tu）赐予龙爪，用以制造神弩。赵志成奉命负责打造这种特殊兵器。凭借其高超技艺，这张神弩百发百中，每次发射都可歼灭数百敌军，甚至连敌方将领也难逃其威力。因此，梁军屡遭失败，并最终于550年撤回北方。
战后，赵志成被赵光复封为都统元帅，并奉命驻守今日译望一带。
后来，赵志成身患重病，赵越王（Trieu Viet Vuong）亲自前往探视，并询问其最后心愿。赵志成只请求将国王赐予自己的将令旗升向天空，旗帜飞到哪里，那里的百姓便可免除赋税与徭役。赵越王答应了这一请求。
八月十二日，赵志成去世。赵越王随即派使者将将令旗抛向天空。旗帜飞至译望中庄（trang Dich Vong Trung）时停下。国王得知后，下令在此建庙祭祀，并封他为“大王”，成为埠河村民的护佑城隍。
当地民间还流传着赞颂赵志成大王的诗句：
“堂堂一位英豪俊杰，
成长之后风姿清雅周全。”
埠河亭还留下了革命斗争时期的重要印记。1945年8月15日，在埠河亭与河寺，阮决（Nguyen Quyet）主持召开了首都武装干部与宣传力量会议，商讨并准备在总起义前这一历史时刻开展革命活动。
这座村亭也曾多次荣幸接待党、国家及河内市高级领导前来视察和工作。2001年，时任河内市委书记的阮富仲（Nguyen Phu Trong）曾到访该遗迹；阮氏金银（Nguyen Thi Kim Ngan）与王廷惠（Vuong Dinh Hue，当时任河内市委书记）等领导同志也曾前来视察与工作，体现了各级领导对这一历史文化遗迹保护与价值发挥的重视。
历经数百年，埠河亭虽经多次修缮与重修，但始终在当地居民的文化与信仰生活中占据重要地位。近年来，该遗迹继续受到重视，求纸郡政府分别于1998年和2014年组织了较大规模的修缮与整治工程，为保存并弘扬这座古亭的历史文化价值作出了贡献。
建筑与景观
从整体上看，埠河亭体现了阮朝时期的建筑艺术风格，主要包括仪门、大亭及若干附属建筑。
村亭的仪门分为外仪门和内仪门两部分。
外仪门规模较大，与毗邻河寺的山门相称。建筑由四根表柱组成，采用传统建筑形式：中间两柱较高，柱顶饰有“四凤”纹样；两侧两柱较低，柱顶置有“獬豸朝拱”雕像。柱身上部装饰灯笼格，下部刻有对联，柱脚均为鼓腹形。
四根表柱之间设有屋顶覆盖，其中中央主顶覆盖拱形主门；左右两侧屋顶则覆盖两面浮雕护法立像的墙体。表柱之外另有两座带四坡顶的侧门，使整个入口显得颇为宏阔庄重。
穿过外仪门便是亭院，院落分为两级，内院比外院高出两级台阶。两级庭院之间设有内仪门，同样由四根传统式样表柱构成。
遗迹群的中心是大亭，其平面呈“丁”字形，也可视作“T”字形，由正殿与后宫组成。
正殿（又称大拜殿）建于高出庭院三级的石砌台基之上，共五间、四坡屋顶。屋脊顶部装饰“双龙朝日”图案。正面设有板门。与许多传统乡亭中间地面低于两侧、呈“船腹式”不同，埠河亭各间地面高度一致，使内部空间更显整齐统一。
亭内至今仍保存有许多祭祀文物，如横匾、对联、八宝、铜香炉、龙椅、神位牌，以及立于龟背上的仙鹤对像，这些都是越南村亭建筑中常见的装饰与祭器。
后部为三间后宫，是供奉赵志成大王的地方，也是整座村亭中最庄严肃穆的祭祀空间。
活动与节庆
“苏河回荡寺钟声，
谁人同去赴河亭寺会？”
埠河亭的节庆是一项历史悠久的传统节会，与古埠河村居民的信仰生活密切相关。按照古老习俗，除每年春秋两季埠河甲社村民携供品前往寿塔亭（Dinh Tho Thap）祭圣之外，每隔数年还会举行一次“迎圣弟拜访圣兄”的神轿巡游活动，体现两村之间的深厚联系以及对城隍神的共同敬奉。
近年来，埠河亭节会已按传统礼仪逐步恢复。神轿巡游仪式举行得十分庄重，再现了昔日村庄古礼。同时，节会中的娱乐部分也恢复了许多民间游戏与传统文化活动，为保存社区传统文化价值发挥了积极作用。
按照村规，埠河的高年长者每年农历三月初九——即朱李（Chu Ly）诞辰日——都会携带供品，与寿塔村民共同在寿塔亭举行祭圣仪式。至于埠河亭本身，其主要节庆则在一年中的两个重要时点举行：农历正月十一，为纪念赵志成诞辰；农历八月十二，则被视为他化神升天之日。
节庆期间，当地民众共同准备供品，举行迎轿与上香仪式，缅怀这位城隍神。这不仅是对曾协助赵光复击败梁朝侵略军之功臣的纪念，也为各村坊居民提供了相聚交流、增进乡里情谊的机会。
埠河亭节会主要分为“礼”和“会”两部分。礼仪部分庄严肃穆，包括上香、祭礼与迎神等传统仪式；会庆部分则热闹活跃，包含多种民间文化活动，既营造出欢乐氛围，也有助于延续世代相传的社区文化价值。
等级认定
埠河亭依据河内市人民委员会2012年5月16日颁布的第 2012/QD-UBND 号决定，被列为历史文化遗迹。
参考资料
