Thời gian tổ chức
Hàng năm, lễ hội đền Cửa Ông được tổ chức từ mùng 2 tháng Giêng đến hết tháng Ba âm lịch. Ngoài ra, lễ hội còn được mở vào đầu xuân ngày mùng 3 – 4 tháng Hai âm lịch và đầu thu ngày mùng 3 – 4 tháng Tám âm lịch để tưởng nhớ công đức của Đức Ông Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần có công trấn giữ vùng Đông Bắc.
Trong mùa thu, lễ hội thường bắt đầu bằng các nghi lễ trang trọng như gióng trống chiêng khai hội, dâng hương tưởng niệm Đức Ông Trần Quốc Tảng, và tế Hưng Nhượng Đại Vương cùng các nhân thần tại đền Thượng, đền Mẫu và đền Trung Thiên Long Mẫu. Ngoài ra còn có các lễ dâng hương tưởng niệm ngày mất của Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng và Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn.
Địa điểm
Lễ hội được tổ chức tại Đền Cửa Ông, nằm trên bờ Vịnh Bái Tử Long, Cẩm Phả, Quảng Ninh.
Đền Cửa Ông là một trong những di tích nổi tiếng gắn với nhà Trần ở vùng Đông Bắc. Quần thể di tích gồm ba khu chính: đền Hạ, đền Trung và đền Thượng, tạo thành thế chân vạc hướng ra vịnh Bái Tử Long. Trong chiến tranh, đền Trung và đền Hạ từng bị phá hủy, sau này đền Hạ đã được phục dựng.
Khu đền được bố trí trên những ngọn đồi không quá cao, xen giữa cây cổ thụ, tạo nên cảnh quan hài hòa giữa núi, rừng và biển. Trước cửa đền là vịnh Bái Tử Long với nhiều đảo lớn nhỏ nổi bật trên nền nước xanh biếc. Người xưa từng ca ngợi vị trí của ngôi đền bằng câu:
Nghìn trùng nước biếc buông tay áo
Bốn phía non xanh tạc hoạ đồ.
Kiến trúc đền được xây dựng bằng nhiều vật liệu truyền thống như đá đúc, gạch Bát Tràng, vữa hồ pha mật, gạch đất nung và ngói mũi. Bên trong sử dụng các loại gỗ quý như đinh, lim, trắc, gụ. Hệ thống kèo, cột, trụ được chạm khắc công phu với các họa tiết Long, Ly, Quy, Phượng, cùng nhiều bức phù điêu, hoành phi, câu đối sơn son thếp vàng.
Hiện nay trong đền còn lưu giữ 34 pho tượng lớn nhỏ được chạm trổ tinh xảo, cùng nhiều thần tích, thần sắc và sắc phong từ các triều đại. Đây là nguồn tư liệu quý giá giúp tìm hiểu lịch sử dựng nước và giữ nước của triều Trần. Dù trải qua chiến tranh và nhiều biến động lịch sử, khu di tích vẫn bảo tồn được một số kiến trúc cổ cùng các pho tượng có niên đại từ thế kỷ XIX.
Lịch sử
Đền Cửa Ông thờ Trần Quốc Tảng, con thứ ba của Trần Hưng Đạo. Ông là một vị tướng tài của triều Trần, có nhiều công lao trong cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên và trấn giữ vùng Đông Bắc của đất nước.
Ngoài ra, đền còn thờ nhiều tướng lĩnh nhà Trần cùng các nhân vật địa phương có công với đất nước, trong đó có Hoàng Cầu, một tướng lĩnh từng góp phần dẹp giặc bảo vệ vùng này.
Theo truyền thuyết, thuở đầu nơi đây chỉ là một thảo am nhỏ dưới gốc cây cổ thụ bên bờ cửa Suốt. Dần dần, do sự linh thiêng và sự tôn kính của nhân dân, ngôi đền được mở rộng và trở thành một trung tâm tín ngưỡng lớn trong vùng.
Suốt hơn 700 năm tồn tại, đền Cửa Ông đã nhiều lần được trùng tu nhưng vẫn giữ được những nét kiến trúc cổ đặc sắc. Ngôi đền ngày nay được nhiều người đánh giá là một trong những ngôi đền đẹp nhất Việt Nam.
Quần thể đền gồm nhiều công trình như đền Hạ, đền Trung, đền Thượng, lăng Trần Quốc Tảng, đền Quan Châu, đền Quan Chánh…. Đây cũng là ngôi đền hiếm hoi thờ đầy đủ gia thất của Trần Hưng Đạo và các cận thần của ông.
Phần lễ
Phần lễ của hội đền Cửa Ông được tổ chức trang trọng với các nghi thức truyền thống như khai hội bằng trống chiêng, dâng hương tưởng niệm, tế Đức Ông Trần Quốc Tảng và các tướng lĩnh nhà Trần.
Trước kia, ngày hội chính của địa phương diễn ra vào mùng 2 tháng Ba âm lịch. Trong ngày này, nhân dân tổ chức rước kiệu bài vị Trần Quốc Tảng từ đền ra miếu ở xã Trác Chân, nơi dân gian gọi là Vườn Nhãn, theo truyền thuyết là nơi thi hài của Đức Ông từng trôi dạt vào. Sau khi làm lễ, đoàn rước lại đưa bài vị trở về đền, tượng trưng cho cuộc tuần du của Đức Ông.
Ngày nay, trong các kỳ lễ hội, các đội tế lễ cùng đông đảo người dân và du khách từ nhiều địa phương đều về tham gia dâng hương và tưởng niệm công lao của Đức Ông.
Phần hội
Trong mùa hội, Đền Cửa Ông đón rất đông du khách từ khắp mọi miền đất nước. Du khách có thể đến đây bằng đường bộ qua thành phố Hạ Long hoặc đường thủy qua vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long, cập bến gần khu đền Hạ.
Không khí lễ hội diễn ra nhộn nhịp với các hoạt động tham quan, vãn cảnh, dâng hương và thưởng ngoạn cảnh đẹp của vùng sơn thủy hữu tình. Lễ hội trở thành dịp để người dân tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân, đồng thời là cơ hội để du khách tìm hiểu lịch sử và văn hóa của vùng Đông Bắc.
Xếp hạng
Năm 2017, Đền Cửa Ông được Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt.
Bên cạnh đó, lễ hội đền Cửa Ông cũng đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội được tổ chức hàng năm nhằm tri ân công đức của các bậc tiền nhân, đồng thời góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Tài liệu tham khảo
- Lễ hội mùa thu tại Đền Cửa Ông – ngôi đền đẹp bậc nhất Việt Nam, Vietnamplus, ngày 25/09/2025.
- Vương Tuyền (Sưu tầm – tuyển chọn), 2009, Lễ hội dân gian Việt Nam, Nxb Văn hóa dân tộc.
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
Time of Organization
The Cua Ong Temple Festival is held annually from the 2nd day of the first lunar month until the end of the third lunar month. In addition, the festival is also celebrated in early spring on the 3rd–4th days of the second lunar month and in early autumn on the 3rd–4th days of the eighth lunar month, in commemoration of the merits of Hung Nhuong Vuong Tran Quoc Tang and the generals of the Tran dynasty who defended the northeastern region.
During the autumn season, the festival typically begins with solemn rituals such as the ceremonial drum and gong performance to open the festival, incense offerings in remembrance of Tran Quoc Tang, and worship ceremonies dedicated to Hung Nhuong Dai Vuong and other deified figures at the Upper Temple, the Mother Goddess Temple, and the Trung Thien Long Mau Temple. There are also ceremonies marking the death anniversaries of Hung Nhuong Vuong Tran Quoc Tang and Hung Dao Dai Vuong Tran Quoc Tuan.
Location
The festival takes place at Cua Ong Temple, located along Bai Tu Long Bay in Cam Pha, Quang Ninh Province.
Cua Ong Temple is one of the most prominent historical sites associated with the Tran dynasty in northeastern Vietnam. The complex consists of three main sections: the Lower Temple, the Middle Temple, and the Upper Temple, arranged in a tripod formation facing Bai Tu Long Bay. During wartime, the Middle and Lower Temples were destroyed; the Lower Temple has since been restored.
The temple complex is situated on gentle hills interspersed with ancient trees, creating a harmonious landscape of mountains, forests, and sea. In front of the temple lies Bai Tu Long Bay, dotted with numerous islands rising from the emerald waters. The site was once praised with the verse:
“A thousand layers of blue water spread like flowing sleeves,
Mountains on all sides form a painted landscape.”
The architecture of the temple incorporates traditional materials such as molded stone, Bat Trang bricks, mortar mixed with molasses, fired clay bricks, and curved roof tiles. Inside, valuable woods such as ironwood, lim, rosewood, and ebony are used. The beams, columns, and pillars are intricately carved with motifs of dragons, kylins, turtles, and phoenixes, along with many gilded lacquered panels and parallel sentences.
Today, the temple preserves 34 statues of various sizes, finely carved, along with numerous legends, royal decrees, and historical documents from different dynasties. These are valuable sources for studying the history of nation-building and defense during the Tran dynasty. Despite wars and historical changes, the complex still retains some ancient architectural features and statues dating back to the 19th century.
History
Cua Ong Temple is dedicated to Tran Quoc Tang, the third son of Tran Hung Dao. He was a talented general of the Tran dynasty, who made significant contributions during the resistance wars against the Mongol–Yuan invaders and in safeguarding the northeastern frontier.
The temple also worships many other Tran dynasty generals and local figures who contributed to the nation, including Hoang Cau, a military leader who helped defend the region.
According to legend, the site originally consisted of a small thatched shrine beneath an ancient tree near the Suot estuary. Over time, due to its sacredness and the reverence of the people, the shrine was expanded into a major spiritual center in the region.
For more than 700 years, Cua Ong Temple has undergone several restorations while still preserving its distinctive traditional architecture. Today, it is considered one of the most beautiful temples in Vietnam.
The complex includes various structures such as the Lower, Middle, and Upper Temples, the mausoleum of Tran Quoc Tang, Quan Chau Temple, Quan Chanh Temple, and others. It is also one of the rare temples that fully worship the family of Tran Hung Dao and his close generals.
Rituals (Ceremonial Part)
The ceremonial part of the Cua Ong Temple Festival is conducted solemnly, featuring traditional rituals such as opening the festival with drums and gongs, offering incense in remembrance, and conducting worship ceremonies for Tran Quoc Tang and the generals of the Tran dynasty.
In the past, the main festival day took place on the 2nd day of the third lunar month. On this occasion, local people organized a procession carrying the spirit tablet of Tran Quoc Tang from the temple to a shrine in Trac Chan commune, known in folklore as “Vuon Nhan” (Longan Garden), believed to be the place where his body once drifted ashore. After the ceremony, the procession returned the tablet to the temple, symbolizing his journey.
Today, during festival periods, ritual teams along with large numbers of local residents and visitors from many regions gather to offer incense and commemorate his contributions.
Festive Activities (Entertainment Part)
During the festival season, Cua Ong Temple welcomes large numbers of visitors from across the country. Visitors can reach the site by road via Ha Long City or by water through Ha Long Bay and Bai Tu Long Bay, docking near the Lower Temple area.
The festival atmosphere is lively, with activities such as sightseeing, pilgrimage, incense offering, and enjoying the scenic beauty of the harmonious landscape of mountains and sea. The festival serves as an occasion for people to honor the contributions of their ancestors, while also offering visitors an opportunity to explore the history and culture of the northeastern region.
Recognition
In 2017, Cua Ong Temple was officially recognized by the Prime Minister as a Special National Historical Site.
In addition, the Cua Ong Temple Festival has been recognized as a National Intangible Cultural Heritage. The annual festival not only expresses gratitude to past generations but also contributes to preserving and promoting the traditional cultural values of the nation.
References
- Lễ hội mùa thu tại Đền Cửa Ông – ngôi đền đẹp bậc nhất Việt Nam, Vietnamplus, ngày 25/09/2025.
- Vương Tuyền (Sưu tầm – tuyển chọn), 2009, Lễ hội dân gian Việt Nam, Nxb Văn hóa dân tộc.
Tiếng Trung
举办时间
每年，翁门庙会从农历正月初二开始，一直持续至三月底。此外，节庆还在农历二月初三至初四（春季）以及农历八月初三至初四（秋季）举行，以纪念兴让王陈国䞐及陈朝诸将镇守东北地区的功绩。
秋季祭典通常以隆重仪式开场，包括击鼓鸣锣宣布开幕、上香缅怀陈国䞐，以及在上殿、圣母殿和中天龙母殿举行祭祀仪式。此外，还会举行纪念陈国䞐与兴道大王陈国俊忌日的祭礼。
地点
该节庆在翁门庙举行，位于广宁省锦普市白子龙湾沿岸。
翁门庙是东北地区与陈朝历史密切相关的重要遗迹之一。整个建筑群包括下庙、中庙和上庙三大部分，呈三足鼎立之势，面向白子龙湾。战争期间，中庙和下庙曾遭毁坏，后下庙已得到重建。
庙宇依山而建，分布在不高的山丘之间，周围古树参天，形成山、林、海相结合的自然景观。庙前即是碧蓝的白子龙湾，岛屿星罗棋布。古人曾赞其地势：
“千重碧水垂衣袖，
四面青山绘画图。”
建筑采用传统材料，如铸石、八场砖、石灰砂浆（掺蜜）、烧制砖瓦等；内部使用珍贵木材如铁木、柚木、红木等。梁柱结构雕刻精美，装饰以龙、麟、龟、凤等图案，并配有鎏金匾额与对联。
现存殿内有34尊大小雕像，雕刻精致，并保存有大量神迹文献与历代敕封文书，是研究陈朝历史的重要资料。尽管历经战乱与变迁，遗址仍保留部分19世纪的建筑与雕像。
历史
翁门庙主祀陈国䞐，他是陈兴道（陈国俊）的第三子，是陈朝著名将领之一，在抗击蒙古—元军及镇守东北地区方面功绩卓著。
此外，庙中还供奉多位陈朝将领及地方有功人物，如曾参与平乱守土的将领黄球。
据传，最初此地仅是一座建在古树下的小草庵，位于苏口海边。随着其“显灵”与民众敬仰不断增强，逐渐扩建为规模宏大的信仰中心。
历经700多年，翁门庙虽多次修缮，但仍保留独特的古典建筑风格，被认为是越南最美的庙宇之一。
建筑群包括下庙、中庙、上庙、陈国䞐陵、州官庙、正官庙等，是少数完整供奉陈兴道家族及其部将的庙宇之一。
仪式部分
翁门庙会的仪式部分庄严隆重，包括击鼓鸣锣开会、上香祭祀以及对陈国䞐及陈朝将领的祭礼。
过去，当地正会日为农历三月初二。这一天，村民会将陈国䞐牌位从庙中迎出，抬至乍真社的一处庙所（民间称“龙眼园”），据说是其遗体曾漂至之地。完成仪式后，再将牌位迎回庙中，象征其巡视之行。
如今，在节庆期间，各地祭祀队伍及大量民众、游客都会前来上香，缅怀先贤功绩。
娱乐活动部分
节日期间，翁门庙迎来来自全国各地的大量游客。游客可经陆路通过下龙市，或乘船经下龙湾、白子龙湾抵达下庙附近码头。
节庆气氛热闹非凡，人们进行游览、观景、上香祈福，同时欣赏山海相融的自然景色。
庙会不仅是缅怀先人的重要时刻，也是游客了解东北地区历史与文化的重要机会。
级别
2017年，翁门庙被越南政府总理认定为“国家特别级历史遗迹”。
同时，翁门庙会也被列入国家级非物质文化遗产名录。节庆每年举办，不仅用于纪念先贤功德，也在保护与弘扬民族传统文化方面发挥重要作用。
参考资料
- Lễ hội mùa thu tại Đền Cửa Ông – ngôi đền đẹp bậc nhất Việt Nam, Vietnamplus, ngày 25/09/2025.
- Vương Tuyền (Sưu tầm – tuyển chọn), 2009, Lễ hội dân gian Việt Nam, Nxb Văn hóa dân tộc.
Tiếng Pháp
Periode d’organisation
Chaque annee, la fete du temple Cua Ong est organisee du 2 du premier mois lunaire jusqu’a la fin du troisieme mois lunaire. En outre, elle est egalement celebree au debut du printemps les 3 et 4 du deuxieme mois lunaire, et au debut de l’automne les 3 et 4 du huitieme mois lunaire, afin de commemorer les merites de Duc Ong Hung Nhuong Vuong Tran Quoc Tang ainsi que des generaux de la dynastie Tran qui ont protege la region du Nord-Est.
Pendant la saison d’automne, la fete commence par des rites solennels tels que les tambours et gongs d’ouverture, l’offrande d’encens en memoire de Tran Quoc Tang, et les ceremonies en l’honneur de Hung Nhuong Dai Vuong ainsi que des divinites au temple Superieur, au temple de la Mere et au temple Trung Thien Long Mau. Des rites commemoratifs sont egalement organises pour les dates anniversaires de la mort de Tran Quoc Tang et de Hung Dao Dai Vuong Tran Quoc Tuan.
Lieu
La fete se deroule au temple Cua Ong, situe sur les rives de la baie de Bai Tu Long, a Cam Pha, province de Quang Ninh.
Le temple est l’un des sites celebres lies a la dynastie Tran dans la region du Nord-Est. L’ensemble comprend trois zones principales : le temple Inferieur, le temple Moyen et le temple Superieur, formant une disposition en triangle face a la baie. Pendant les guerres, les temples Inferieur et Moyen ont ete detruits, puis le temple Inferieur a ete reconstruit.
Le site est implante sur des collines peu elevees, entourees d’arbres anciens, creant une harmonie entre montagne, foret et mer. Devant le temple s’etend la baie de Bai Tu Long avec de nombreuses iles sur une mer d’un bleu profond.
L’architecture utilise des materiaux traditionnels tels que pierre, briques Bat Trang, mortier melange a du miel, briques cuites et tuiles. A l’interieur, des bois precieux comme le lim, le dinh ou le go trac sont employes. Les structures sont richement sculptees avec des motifs de dragon, licorne, tortue et phenix, ainsi que des panneaux laques et des inscriptions dorees.
Aujourd’hui, le temple conserve 34 statues de tailles diverses, finement sculptees, ainsi que de nombreux documents historiques. Malgre les guerres, certaines architectures anciennes et statues du XIXe siecle subsistent encore.
Histoire
Le temple Cua Ong est dedie a Tran Quoc Tang, troisieme fils de Tran Hung Dao. Il fut un general talentueux de la dynastie Tran, ayant contribue aux guerres contre les Mongols et a la defense du Nord-Est.
Le temple honore egalement d’autres generaux et figures locales meritoires, dont Hoang Cau.
Selon la legende, le site etait a l’origine un simple ermitage sous un grand arbre pres de l’embouchure de la riviere Suot. Avec le temps, en raison de la devotion populaire, il s’est transforme en un important centre religieux.
Apres plus de 700 ans d’existence, le temple a ete restaure a plusieurs reprises tout en conservant son caractere ancien. Il est aujourd’hui considere comme l’un des plus beaux temples du Vietnam.
Le complexe comprend plusieurs constructions : temple Inferieur, Moyen, Superieur, mausolee de Tran Quoc Tang, temple Quan Chau, temple Quan Chanh… C’est egalement l’un des rares temples ou sont veneres a la fois Tran Hung Dao, sa famille et ses proches collaborateurs.
Partie rituelle
La partie rituelle est organisee de maniere solennelle avec des ceremonies traditionnelles telles que l’ouverture avec tambours et gongs, les offrandes d’encens et les rites en l’honneur de Tran Quoc Tang et des generaux Tran.
Autrefois, la fete principale avait lieu le 2 du troisieme mois lunaire. Ce jour-la, une procession transportait la tablette de Tran Quoc Tang du temple vers un sanctuaire a Trac Chan, appele le Jardin des Litchis, lieu ou, selon la legende, son corps aurait ete retrouve. Apres les rites, la procession ramenait la tablette au temple, symbolisant une visite ceremonielle.
Aujourd’hui, durant la fete, de nombreux habitants et visiteurs participent aux offrandes et aux commemorations.
Partie festive
Pendant la fete, le temple Cua Ong accueille un grand nombre de visiteurs venus de tout le pays. Ils peuvent s’y rendre par route via Ha Long ou par voie maritime en passant par les baies de Ha Long et Bai Tu Long.
L’atmosphere est animee avec des activites de visite, de prieres et d’admiration des paysages. La fete est a la fois un moment de recueillement et une occasion pour les visiteurs de decouvrir l’histoire et la culture de la region.
Classement
En 2017, le temple Cua Ong a ete classe site historique national special par le Premier ministre.
Par ailleurs, la fete du temple Cua Ong est reconnue comme patrimoine culturel immateriel national. Elle est organisee chaque annee pour honorer les ancetres et preserver les valeurs culturelles traditionnelles.
References
- Lễ hội mùa thu tại Đền Cửa Ông – ngôi đền đẹp bậc nhất Việt Nam, Vietnamplus, ngày 25/09/2025.
- Vương Tuyền (Sưu tầm – tuyển chọn), 2009, Lễ hội dân gian Việt Nam, Nxb Văn hóa dân tộc.
