Thân thế
Trương Minh Giảng là người làng Lang Thống, huyện Bình Dương, trấn Gia Định. Thân phụ của ông là Lễ bộ Thượng thư Trương Minh Thành (Thành Tín hầu). Trương Minh Giảng xuất thân trong gia đình quyền thế có truyền thống hiếu học nên từ nhỏ ông đã bộc lộ là người thông minh hiếu học giỏi văn lẫn võ.
Sự nghiệp quan trường
Trương Minh Giảng đỗ cử nhân khoa Kỷ Mão (1819) tại trường thi Gia Định. Năm 1821 dưới thời vua Minh Mệnh ông được bổ làm Tư vụ ty Lại, sau đó liên tục được thăng chức: Lang trung bộ Binh (1824), Thiêm sự bộ Binh (1825), thự Thị lang (1826), kiêm Đổng lý thanh tra phủ Nội vụ (1827). Tháng 5 năm 1828, ông được điều sang bộ Hình. Năm 1829, ông giữ chức thự Tả Tham tri bộ Hình và được cử vào Gia Định công cán. Sau khi trở về kinh (1830), ông chính thức giữ chức Tả Tham tri bộ Hình; năm 1831 được thự Thượng thư, kiêm quản Khâm Thiên giám.
Năm 1832, Trương Minh Giảng được cử làm Phó chủ khảo khoa thi Hội, đồng thời thăng Thượng thư bộ Hộ và quyền giữ ấn triện Viện Đô sát. Cùng năm, ông giữ chức Tổng tài Quốc sử quán, cùng Thượng thư bộ Lễ Phan Huy Thực (còn chép là Phan Huy Thục) chủ trì biên soạn hai bộ sử quan trọng của triều Nguyễn là Liệt Thánh thực lục và Đại Nam thực lục chính biên.
Năm Quý Tị (1833), khi Lê Văn Khôi nổi dậy chiếm thành Phiên An (Gia Định), Trương Minh Giảng được cử làm Tham tán quân vụ, phối hợp với Thảo nghịch tướng quân Phan Văn Thúy chỉ huy quân đội tiến vào Nam dẹp loạn. Đến tháng 8 cùng năm, sau khi Lê Đại Cương bị cách chức vì để mất thành An Giang, ông được điều giữ chức Thượng thư bộ Binh, kiêm Tổng đốc An Hà và Bảo hộ Chân Lạp quốc.
Tháng 1 năm 1835, nhờ những công lao trong việc bình định Nam Bộ và quản lý Chân Lạp, ông được phong tước Bình Thành bá, thăng thự Đông các Đại học sĩ và gia hàm Thái tử Thái bảo, đồng thời tiếp tục kiêm nhiệm chức Tổng đốc An Hà và Bảo hộ Chân Lạp.
Sau khi vua Minh Mạng qua đời (1841), vua Thiệu Trị lên ngôi. Trước tình hình Trấn Tây thành ngày càng khó giữ, tháng 7 năm 1841, Trương Minh Giảng cùng các đại thần như Phạm Văn Điển, Đoàn Văn Sách, Nguyễn Công Nhàn, Cao Hữu Dực và Doãn Uẩn dâng tấu xin rút quân về An Giang nhằm bảo toàn lực lượng và giảm bớt gánh nặng quốc khố. Vua Thiệu Trị chấp thuận. Tháng 9 năm 1841, quân triều đình rút về đến An Giang. Ít lâu sau, ngày 27 tháng 9 năm 1841, Trương Minh Giảng qua đời tại thành An Giang vì lâm bệnh trong lúc tinh thần suy sụp. Sau khi ông mất, triều đình miễn nghị tội, giữ nguyên hàm Tướng quân và Hiệp biện, đồng thời cấp tiền tuất cho gia quyến, nhưng tước bỏ phần lương bổng thất phẩm của con ông là Trương Minh Thị.
Đánh quân Xiêm La
Trong khi triều Nguyễn đang đối phó với cuộc nổi dậy của Lê Văn Khôi, lực lượng này đã cầu viện Xiêm. Cuối năm 1833, quân Xiêm dưới quyền các tướng Chao Phraya Bodin và Phra Khlang huy động lực lượng lớn tiến đánh Đại Nam qua ngả Chân Lạp và Nam Kỳ. Tháng 11 năm 1833, quân Xiêm chia làm hai cánh: một đạo khoảng bốn vạn quân theo đường bộ tiến vào Chân Lạp, chiếm Nam Vang rồi theo sông Mê Kông xuống Châu Đốc; đạo còn lại khoảng một vạn quân theo đường biển đánh chiếm Hà Tiên. Trước ưu thế về binh lực, quân Xiêm nhanh chóng chiếm được Hà Tiên và Châu Đốc.
Trong hoàn cảnh đó, Tổng đốc An Hà Trương Minh Giảng cùng Tán lý Nguyễn Xuân tổ chức phản công. Tháng 12 năm 1833, hai ông giành thắng lợi đầu tiên trước quân Xiêm tại Thuận Cảng (Vàm Nao), tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch. Khi nhận được tin thắng trận, vua Minh Mạng hết sức vui mừng và gia phong Trương Minh Giảng tước Bình Thành nam.
Sang tháng 1 năm 1834, quân Xiêm tiếp tục điều hơn một trăm chiến thuyền tiến xuống Sa Đéc và Vĩnh Long. Theo kế sách của Thái Công Triều, Trương Minh Giảng và Nguyễn Xuân bố trí phòng tuyến tại khu vực vàm sông Cổ Hủ, đối diện Cù lao Giêng. Sau trận giao chiến quyết liệt, quân triều Nguyễn giành thắng lợi, buộc quân Xiêm rút lui về Châu Đốc rồi bỏ cả Hà Tiên. Thừa thắng xông lên, Trương Minh Giảng cùng tướng quân Trần Văn Năng tiến quân thu phục Nam Vang, đẩy quân Xiêm về phía tây Chân Lạp, khôi phục quyền kiểm soát của triều Nguyễn tại khu vực này.
Với những chiến công liên tiếp trong việc thu hồi An Giang, Hà Tiên và Nam Vang, đồng thời đánh bại cuộc xâm lược của quân Xiêm, tháng 3 năm 1834, Trương Minh Giảng được thăng tước Bình Thành tử, bổ thụ Hiệp biện Đại học sĩ, đồng thời tiếp tục giữ chức Tổng đốc An Hà. Ngoài ra, vua Minh Mạng còn ban thưởng cho ông một bài ngọc và tiền Phi Long bằng vàng để ghi nhận công lao.
Nhằm củng cố quyền kiểm soát tại Chân Lạp sau chiến thắng, tháng 7 năm 1834, Trương Minh Giảng cùng Tuần phủ An Giang Lê Đại Cương dâng lên triều đình kế hoạch phòng thủ gồm nhiều biện pháp như tổ chức lại lực lượng quân sự Chân Lạp, xây dựng hệ thống đồn bảo, tuyển chọn thổ binh người Chàm và người Chà Và, chỉnh đốn quân nhu, chiêu tập binh lính An Biên, tăng cường kiểm soát hoạt động thương mại tại Quảng Biên và củng cố tuyến phòng thủ Hà Tiên. Kế hoạch này được vua Minh Mạng phê chuẩn và triển khai thực hiện.
Đến tháng 12 năm 1834, vua Chân Lạp Nặc Chân qua đời mà không có con trai nối ngôi. Theo chỉ dụ của vua Minh Mạng, Trương Minh Giảng đứng ra sắc phong công chúa Ang Mey, con gái của Nặc Chân, lên ngôi quốc vương Chân Lạp, qua đó tiếp tục duy trì ảnh hưởng và quyền bảo hộ của triều Nguyễn đối với quốc gia này.
Bình định và cai trị Cao Miên
Sau khi vua Chân Lạp Nặc Chân qua đời cuối năm 1834 mà không có con trai nối ngôi, nội bộ hoàng tộc xảy ra tranh chấp quyền kế vị. Theo đề xuất của Trương Minh Giảng, năm 1835 vua Minh Mạng quyết định bãi bỏ vương quốc Chân Lạp, sáp nhập lãnh thổ này vào Đại Nam với tên gọi Trấn Tây thành. Trương Minh Giảng được bổ nhiệm làm Trấn Tây tướng quân, kiêm Tổng đốc An Hà và giữ trách nhiệm bảo hộ Cao Miên; Lê Đại Cương giữ chức Trấn Tây Tham tán đại thần. Không lâu sau, ông tiếp tục được thăng hàm Đông các Đại học sĩ.
Đầu năm 1836, Trương Minh Giảng được cử làm Kinh lược đại sứ, cùng Trương Đăng Quế, Tôn Thất Bạch và Nguyễn Đắc Trí tiến hành kinh lý, đo đạc địa bạ sáu tỉnh Nam Kỳ. Sau khi hoàn thành công việc vào giữa năm, ông trở lại Trấn Tây thành và được vua Minh Mạng trọng thưởng vì hoàn thành nhiệm vụ.
Trong thời gian cai quản Trấn Tây, Trương Minh Giảng phải đối mặt với tình trạng bất ổn kéo dài. Năm 1837, quân Xiêm tiếp tục quấy phá nhiều nơi, đồng thời hậu thuẫn các hoàng thân Chân Lạp chống lại sự cai trị của Đại Nam. Trương Minh Giảng cho đưa Nặc Ông Yểm cùng bộ thuộc về An Giang và Gia Định để quản thúc, một quyết định được vua Minh Mạng đánh giá cao. Tháng 9 cùng năm, khi về kinh chầu, ông được nhà vua tiếp đãi đặc biệt, tổ chức yến tiệc trọng thể nhằm biểu thị sự tín nhiệm.
Tuy nhiên, từ năm 1838, tình hình Trấn Tây ngày càng phức tạp khi các cuộc nổi dậy liên tiếp bùng phát tại Hải Đông, Khai Biên và nhiều địa phương khác. Cho rằng Trương Minh Giảng và Lê Đại Cương chưa làm tròn trách nhiệm, vua Minh Mạng giáng Trương Minh Giảng xuống làm Thượng thư bộ Binh, tuy vẫn giữ chức Trấn Tây tướng quân, còn Lê Đại Cương bị cách chức. Theo lệnh triều đình, Trương Minh Giảng nhanh chóng tổ chức các chiến dịch dẹp loạn và đến cuối năm 1838 đã cơ bản ổn định được tình hình. Ghi nhận công lao đó, khi dựng bia Võ công tại Võ Miếu, vua Minh Mạng xếp tên ông đứng đầu các công thần được khắc bia. Đầu năm 1839, khi Trấn Tây tạm thời yên ổn, ông được khôi phục hàm Đông các Đại học sĩ.
Tuy vậy, nền cai trị của Đại Nam tại Trấn Tây vẫn không tạo được sự ổn định lâu dài. Từ năm 1840, các cuộc nổi dậy của người Chân Lạp diễn ra trên diện rộng, trong khi Xiêm tiếp tục hậu thuẫn các lực lượng chống đối và các hoàng thân Ang Em, Ang Duong nhằm giành lại ảnh hưởng tại Cao Miên. Trương Minh Giảng nhiều lần xin triều đình tăng viện, đồng thời dâng sớ nhận trách nhiệm vì không thể nhanh chóng dập tắt các cuộc nổi loạn. Minh Mạng giáng ông xuống chức Thị lang bộ Binh, tước bỏ một số phẩm hàm nhưng vẫn giao ông tiếp tục giữ chức Trấn Tây tướng quân. Tháng 8 năm 1840, ông bàn giao chức Tổng đốc An Hà cho Dương Văn Phong để tập trung chỉ huy mặt trận Trấn Tây.
Bên cạnh những ghi chép trong chính sử về công lao quân sự của Trương Minh Giảng, nhiều công trình nghiên cứu hiện đại cũng chỉ ra rằng chính sách trực trị của triều Nguyễn tại Trấn Tây đã vấp phải sự phản kháng mạnh mẽ từ người Chân Lạp. Một số tư liệu cho biết tình trạng lạm quyền, nhũng nhiễu của một bộ phận quan lại Đại Nam cùng những nghi án xử lý oan sai đối với các thành viên hoàng tộc Chân Lạp đã làm gia tăng bất mãn trong dân chúng, tạo điều kiện để Xiêm mở rộng ảnh hưởng và hỗ trợ các lực lượng chống đối. Những vấn đề này hiện vẫn là chủ đề được các nhà sử học tiếp tục nghiên cứu và đánh giá từ nhiều góc độ.
Năm 1841, sau khi vua Minh Mạng qua đời, vua Thiệu Trị lên ngôi. Trước tình hình Trấn Tây ngày càng khó kiểm soát, chiến sự kéo dài và ngân khố hao tổn, triều đình quyết định từ bỏ chính sách trực trị Chân Lạp. Theo đề nghị của Trương Minh Giảng và các tướng lĩnh tại tiền tuyến, tháng 7 năm 1841, Thiệu Trị chấp thuận rút toàn bộ quân đội về An Giang, chấm dứt sự tồn tại của Trấn Tây thành với tư cách một đơn vị hành chính của Đại Nam.
Tháng 9 năm 1841, quân Đại Nam rút về An Giang. Sau nhiều năm là người chỉ huy cao nhất của triều Nguyễn tại Trấn Tây, Trương Minh Giảng phải chứng kiến sự chấm dứt công cuộc mà ông đã dành gần một thập niên gây dựng. Trong bối cảnh bị quy trách nhiệm về những tổn thất trong chiến tranh và chịu áp lực nặng nề từ triều đình, ông lâm bệnh rồi qua đời tại thành An Giang ngày 27 tháng 9 năm 1841.
Sau khi ông mất, thái độ của triều đình có sự thay đổi. Ban đầu, Thiệu Trị miễn nghị tội, giữ lại hàm Tướng quân và Hiệp biện, đồng thời cấp tiền tuất cho gia quyến. Tuy nhiên, về sau triều đình tiếp tục truy xét trách nhiệm đối với việc để mất Trấn Tây, thu hồi một số chức tước và bổng lộc của ông. Cuộc đời Trương Minh Giảng vì thế trở thành một trường hợp tiêu biểu cho sự thăng trầm của tầng lớp đại thần dưới triều Minh Mạng và những giới hạn của chính sách mở rộng lãnh thổ của Đại Nam trong nửa đầu thế kỷ XIX.
Tưởng niệm
Do bị vua Thiệu Trị trách phạt và tịch thu toàn bộ bổng lộc của con cháu nên sau khi mất, mộ phần Trương Minh Giảng không được chăm sóc tốt như các quan khác dù rằng tước vị của ông lúc mất là Bình Thành bá và là vị tướng uy quyền nhất Đại Nam. Mộ phần của ông và cha là Thành Tín hầu Trương Minh Thành hiện nay ở Thành phố Hồ Chí Minh đang trở nên hoang tàn và bị chiếm dụng. Phía bên trái khu từ đường là một khu vườn um tùm với các loại cây chuối, cau, mít… Không những vậy các loại cây cỏ dại, dây leo, rau càng cua mọc đầy trên mộ. Mộ của ông bà Trương Minh Giảng được xây bằng hợp chất cổ (ô dước), có kiến trúc vòng ngoài là bờ thành hình chữ nhật (khoảng 10 x 6 m, cao khoảng 0,6 m), nối liền với cổng mộ là 2 trụ đá vuông, trên đầu trụ có chạm búp sen lớn. Bình phong tiền gồm 3 ô hình chữ nhật (ô giữa nhô lên) hai bên bình phong có trụ dạng cuốn thư. Vì đã rất hoang tàn nên không thể biết được nguyên trạng bình phong này có chạm khắc chữ hay hình thù gì không. Phía sau gần bức tường là bình phong hậu nối liền với bờ thành (trên bình phong hậu cũng đầy dây leo, cỏ dại và không thể hình dung được nguyên trạng).
Năm 1857 vua Tự Đức cho Trương Minh Giảng được thờ ở đền Hiền Lương.
Trước năm 1975, ở Sài Gòn có đường mang tên Trương Minh Giảng, sau đó, đổi tên thành Lê Văn Sỹ. Ở Đà Nẵng hiện nay cũng có đường mang tên Trương Minh Giảng.
Trương Minh Giảng cũng được hậu thế tôn vinh tại di tích nhà thờ họ Trương Việt Nam thuộc phường Ninh Mỹ, thành phố Hoa Lư, Ninh Bình. Đền Trương là nơi thờ những người họ Trương đã khuất tại ban thờ công đồng.
Tài liệu tham khảo
- Trần Trọng Kim (2001), Việt Nam Sử Lược, Nxb Văn hóa Thông tin.
- Ngô Giáp Đậu (1993), Hoàng Việt hưng long chí, Nxb Văn học.
- Huỳnh Minh (2001), Gia Định xưa, Nxb Thanh Niên.
- Quốc sử quán Triều Nguyễn (2002), Đại Nam thực lục, Viện Sử học dịch, Tập 1, Nxb Giáo dục.
- Quốc sử quán Triều Nguyễn (2002), Đại Nam thực lục, Viện Sử học dịch, Tập 2, Nxb Giáo dục.
- Phạm Văn Sơn (1963), Việt sử tân biên, quyển 4, Tủ sách sử học Việt Nam.
- Nguyễn Q. Thắng, Nguyễn Bá Thế (1992), Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội.
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
Truong Minh Giang (1792–1841)
Background
Truong Minh Giang was a native of Lang Thong village, Binh Duong district, Gia Dinh town. His father was Le Bo Thuong thu (Minister of Rites) Truong Minh Thanh (Thanh Tin Marquis). Born into an influential family with a tradition of scholarly pursuits, Truong Minh Giang showed from an early age that he was intelligent, studious, and proficient in both civil and military arts.
Official Career
Truong Minh Giang passed the Cu nhan (Provincial Graduate) examination in the Ky Mao year (1819) at the Gia Dinh examination ground. In 1821, he was appointed as Tu vu of the Ministry of Personnel, after which he was continuously promoted: Lang trung of the Ministry of War (1824), Thiem su of the Ministry of War (1825), acting Thi lang (1826), concurrently Dong ly thanh tra of the Imperial Household Department (1827). In May 1828, he was transferred to the Ministry of Justice. In 1829, he held the position of acting Ta Tham tri of the Ministry of Justice and was sent to Gia Dinh on official business. After returning to the capital (1830), he officially assumed the post of Ta Tham tri of the Ministry of Justice; in 1831, he became acting Thuong thu, concurrently overseeing the Khai Thien Giam (Imperial Observatory).
In 1832, Truong Minh Giang was appointed Vice Chief Examiner of the Hoi examination (Metropolitan Examinations), concurrently promoted to Thuong thu of the Ministry of Finance and acting Keeper of the Seal of the Censorate. That same year, he served as Tong tai (Chief Compiler) of the National History Office, together with Minister of Rites Phan Huy Thuc, presiding over the compilation of two major historical works of the Nguyen dynasty: Liet Thanh thuc luc (Veritable Records of the Successive Emperors) and Dai Nam thuc luc chinh bien (The Primary Veritable Records of Dai Nam).
In 1833 (Year of Quy Ty), when Le Van Khoi rose in rebellion and captured Phien An citadel (Gia Dinh), Truong Minh Giang was appointed Tham tan quan vu (Military Advisor), coordinating with Thao nghich tuong quan (General for Suppressing Rebels) Phan Van Thuy to lead troops southward to pacify the revolt. By August of the same year, after Le Dai Cuong was dismissed for losing An Giang citadel, he was transferred to serve as Thuong thu of the Ministry of War, concurrently Tong doc (Governor-General) of An Ha and Protector of the Kingdom of Cambodia (Chan Lap).
In January 1835, in recognition of his merits in pacifying the South and administering Cambodia, he was granted the title Binh Thanh Ba, promoted to acting Dong cac Dai hoc si, bestowed the honorary rank of Thai tu Thai bao (Grand Tutor to the Heir Apparent), while continuing to concurrently hold the posts of Tong doc of An Ha and Protector of Cambodia.
After Emperor Minh Mang’s death (1841), Emperor Thieu Tri ascended the throne. Facing the increasingly untenable situation of Tran Tay citadel, in July 1841, Truong Minh Giang together with high officials such as Pham Van Dien, Doan Van Sach, Nguyen Cong Nhan, Cao Huu Duc, and Doan Uan submitted a memorial requesting the withdrawal of troops back to An Giang to preserve forces and reduce the burden on the state treasury. Emperor Thieu Tri approved. In September 1841, imperial troops withdrew to An Giang. Not long after, on September 27, 1841, Truong Minh Giang passed away at An Giang citadel due to illness amid mental exhaustion. After his death, the court pardoned him from further inquiry, retained his ranks of General and Hiep bien, and granted funeral expenses to his family, but revoked the seventh-rank stipend of his son Truong Minh Thi.
Campaigns Against Siamese Forces
While the Nguyen dynasty was dealing with Le Van Khoi’s rebellion, the rebel forces sought aid from Siam. In late 1833, Siamese forces under Generals Chao Phraya Bodin and Phra Khlang mobilized a large army to attack Dai Nam via Cambodia and Nam Ky. In November 1833, the Siamese divided into two prongs: one force of about 40,000 troops advanced overland into Cambodia, captured Nam Vang (Phnom Penh), and followed the Mekong River down to Chau Doc; the other force of about 10,000 troops attacked Ha Tien by sea. With superior numbers, the Siamese quickly captured Ha Tien and Chau Doc.
In this situation, Tong doc of An Ha Truong Minh Giang, together with Tan ly (Advisor) Nguyen Xuan, organized a counterattack. In December 1833, they achieved their first victory over the Siamese at Thuan Cang (Vam Nao), eliminating a portion of the enemy’s forces. Upon receiving news of the victory, Emperor Minh Mang was greatly pleased and conferred upon Truong Minh Giang the title Binh Thanh Nam.
In January 1834, the Siamese continued to deploy over a hundred warships down to Sa Dec and Vinh Long. Following the strategy of Thai Cong Trieu, Truong Minh Giang and Nguyen Xuan arranged a defensive line at the mouth of the Co Hu River, opposite Cu Lao Gieng. After fierce combat, the Nguyen forces emerged victorious, forcing the Siamese to retreat to Chau Doc and then abandon Ha Tien. Pressing the advantage, Truong Minh Giang together with General Tran Van Nang advanced to recapture Nam Vang, driving the Siamese back west of Cambodia and restoring Nguyen control over the region.
With consecutive victories in recovering An Giang, Ha Tien, and Nam Vang, and defeating the Siamese invasion, in March 1834, Truong Minh Giang was promoted to the title Binh Thanh Tu, appointed Hiep bien Dai hoc si, while continuing to serve as Tong doc of An Ha. Additionally, Emperor Minh Mang rewarded him with a jade tablet and a gold Phi Long coin in recognition of his achievements.
To consolidate control over Cambodia after the victory, in July 1834, Truong Minh Giang together with An Giang Tuan phu Le Dai Cuong submitted to the court a defense plan comprising multiple measures: reorganizing Cambodian military forces, constructing a system of fortifications, recruiting indigenous troops from the Cham and Cha Va peoples, reorganizing military supplies, recruiting An Bien soldiers, strengthening control over trade activities at Quang Bien, and reinforcing the Ha Tien defense line. This plan was approved and implemented by Emperor Minh Mang.
In December 1834, King Ang Chan of Cambodia passed away without a male heir. Following Emperor Minh Mang’s decree, Truong Minh Giang presided over the installation of Princess Ang Mey, daughter of Ang Chan, as the Queen of Cambodia, thereby maintaining Nguyen influence and protectorate over the country.
Pacification and Administration of Cambodia
After King Ang Chan of Cambodia died in late 1834 without a male heir, succession disputes arose within the royal family. Following Truong Minh Giang’s proposal, in 1835 Emperor Minh Mang decided to abolish the Kingdom of Cambodia, annexing its territory into Dai Nam under the name Tran Tay Thanh (Western Protectorate). Truong Minh Giang was appointed Tran Tay Tuong quan (General of the Western Protectorate), concurrently Tong doc of An Ha, and entrusted with the protection of Cambodia; Le Dai Cuong held the post of Tran Tay Tham tan dai than. Not long after, he was further promoted to Dong cac Dai hoc si.
In early 1836, Truong Minh Giang was appointed Kinh luoc dai su (Imperial Commissioner), together with Truong Dang Que, Ton That Bach, and Nguyen Dac Tri, to conduct land surveys and cadastral mapping of the six southern provinces. After completing this work in mid-year, he returned to Tran Tay citadel and was heavily rewarded by Emperor Minh Mang for fulfilling the mission.
During his administration of Tran Tay, Truong Minh Giang faced prolonged instability. In 1837, Siamese forces continued to harass various areas while supporting Cambodian princes in opposing Dai Nam rule. Truong Minh Giang arranged for Prince Ang Em and his followers to be brought to An Giang and Gia Dinh for surveillance, a decision highly praised by Emperor Minh Mang. In September of the same year, when he returned to the capital for an audience, the emperor hosted a grand banquet in his honor as a sign of trust.
However, from 1838, the situation in Tran Tay grew increasingly complex as successive uprisings broke out in Hai Dong, Khai Bien, and various other localities. Believing that Truong Minh Giang and Le Dai Cuong had not fully fulfilled their responsibilities, Emperor Minh Mang demoted Truong Minh Giang to Thuong thu of the Ministry of War, though he retained the post of Tran Tay Tuong quan, while Le Dai Cuong was dismissed. Following court orders, Truong Minh Giang quickly organized pacification campaigns and by the end of 1838 had largely stabilized the situation. In recognition of these merits, when the Vo Cong stele was erected at the Martial Temple, Emperor Minh Mang placed Truong Minh Giang’s name first among the meritorious officials inscribed on the stele. In early 1839, when Tran Tay was temporarily pacified, he was reinstated to the rank of Dong cac Dai hoc si.
Nevertheless, Dai Nam’s rule over Tran Tay could not achieve lasting stability. From 1840, widespread Cambodian uprisings broke out, while Siam continued to support opposition forces and princes Ang Em and Ang Duong in their efforts to regain influence over Cambodia. Truong Minh Giang repeatedly requested reinforcements from the court while submitting memorials accepting responsibility for his failure to quickly quell the revolts. Minh Mang demoted him to Thi lang of the Ministry of War, stripping some of his ranks but still entrusting him with the post of Tran Tay Tuong quan. In August 1840, he handed over the position of Tong doc of An Ha to Duong Van Phong to focus on commanding the Tran Tay front.
Beyond the official historical records of Truong Minh Giang’s military accomplishments, modern scholarship has also pointed out that the Nguyen dynasty’s policy of direct rule over Tran Tay met with strong resistance from the Cambodian people. Some sources indicate that abuses of power and harassment by certain Dai Nam officials, along with suspicions of wrongful treatment of Cambodian royal family members, fueled popular discontent, creating opportunities for Siam to expand its influence and support opposition forces. These issues remain subjects of continued study and evaluation by historians from multiple perspectives.
In 1841, after Emperor Minh Mang’s death, Emperor Thieu Tri ascended the throne. Facing the increasingly uncontrollable situation in Tran Tay, prolonged military campaigns, and depleted state coffers, the court decided to abandon the policy of direct rule over Cambodia. Following the proposal of Truong Minh Giang and frontline commanders, in July 1841, Thieu Tri approved the withdrawal of all troops back to An Giang, ending the existence of Tran Tay Thanh as an administrative unit of Dai Nam.
In September 1841, Dai Nam forces withdrew to An Giang. After years as the Nguyen dynasty’s highest commander in Tran Tay, Truong Minh Giang had to witness the dissolution of the enterprise he had spent nearly a decade building. Under the weight of being held responsible for wartime losses and facing intense pressure from the court, he fell ill and passed away at An Giang citadel on September 27, 1841.
After his death, the court’s attitude shifted. Initially, Thieu Tri pardoned him from further blame, retained his ranks of General and Hiep bien, and granted funeral expenses to his family. However, the court later continued to investigate responsibility for the loss of Tran Tay, revoking some of his titles and stipends. Truong Minh Giang’s life thus became a representative case of the rise and fall of high officials under Emperor Minh Mang’s reign and the limits of Dai Nam’s territorial expansion policy in the first half of the 19th century.
Commemoration
Because Emperor Thieu Tri punished him and confiscated all stipends from his descendants, after his death Truong Minh Giang’s tomb was not maintained as well as those of other officials, despite his title at death being Binh Thanh Ba and his status as one of Dai Nam’s most powerful generals. The tombs of both him and his father, Thanh Tin Marquis Truong Minh Thanh, located in Ho Chi Minh City today, have fallen into ruin and been encroached upon. To the left of the ancestral hall area is an overgrown garden with banana, areca nut, and jackfruit trees. Moreover, weeds, vines, and creeping plants have overgrown the tomb. The tomb of Truong Minh Giang and his wife was built with ancient composite material (o duoc), featuring an outer rectangular wall (approximately 10 x 6 m, about 0.6 m high), connected to the tomb gate by two square stone pillars topped with large lotus bud carvings. The front screen consists of three rectangular sections (the middle one protruding), with scroll-shaped pillars on both sides. Due to severe decay, it is impossible to determine whether the screen originally had carvings of characters or designs. Near the back wall is the rear screen connected to the enclosing wall (also overgrown with vines and weeds, making its original appearance indistinguishable).
In the 11th year of the Tu Duc era (1857), Truong Minh Giang was honored with a tablet at Hien Luong Temple.
Before 1975, there was a street named Truong Minh Giang in Saigon; it was later renamed Le Van Sy. In Da Nang today, there is also a street named Truong Minh Giang.
Truong Minh Giang is also venerated at the Truong clan ancestral temple in Ninh My ward, Hoa Lu city, Ninh Binh province. Den Truong (Truong Temple) serves as a place to honor deceased members of the Truong clan at the communal altar.
References
- Trần Trọng Kim (2001), Việt Nam Sử Lược, Nxb Văn hóa Thông tin.
- Ngô Giáp Đậu (1993), Hoàng Việt hưng long chí, Nxb Văn học.
- Huỳnh Minh (2001), Gia Định xưa, Nxb Thanh Niên.
- Quốc sử quán Triều Nguyễn (2002), Đại Nam thực lục, Viện Sử học dịch, Tập 1, Nxb Giáo dục.
- Quốc sử quán Triều Nguyễn (2002), Đại Nam thực lục, Viện Sử học dịch, Tập 2, Nxb Giáo dục.
- Phạm Văn Sơn (1963), Việt sử tân biên, quyển 4, Tủ sách sử học Việt Nam.
Tiếng Pháp
Truong Minh Giang (1792-1841)
Biographie
Truong Minh Giang etait originaire du village de Lang Thong, district de Binh Duong, province de Gia Dinh. Son pere etait le ministre des Rites (Le bo Thuong thu) Truong Minh Thanh, anobli du titre de Thanh Tin hau. Issu d’une famille puissante et de tradition lettree, Truong Minh Giang fit preuve des son enfance d’une grande intelligence et d’une aptitude aussi bien pour les lettres que pour les armes.
Carriere administrative
Truong Minh Giang obtint le grade de Cu nhan (licencie) en 1819 (annee Ky Mao) lors des examens de Gia Dinh. En 1821, il fut nomme commis au ministere des Affaires personnelles (Ty Lai), puis promu successivement aux postes de directeur (Lang trung) au ministere de la Guerre en 1824, de sous-directeur (Thiem su) en 1825, de vice-ministre par interim (Thu Thi lang) en 1826, et cumula ses fonctions avec celle d’inspecteur general du ministere des Affaires interieures (Dong ly thanh tra phu Noi vu) en 1827. En mai 1828, il fut transfere au ministere de la Justice. En 1829, il occupa le poste de sous-secretaire d’Etat par interim (Thu Ta Tham tri) au ministere de la Justice et fut envoye en mission a Gia Dinh. A son retour a la capitale en 1830, il fut confirme dans ses fonctions de sous-secretaire d’Etat (Ta Tham tri) au ministere de la Justice ; en 1831, il fut nomme ministre par interim (Thu Thuong thu), tout en supervisant l’Observatoire imperial (Kham Thien giam).
En 1832, Truong Minh Giang fut designe comme examinateur adjoint (Pho chu khao) aux examens du palais (thi Hoi), tout en etant promu ministre des Finances (Thuong thu Bo Ho) et exerçant par interim la direction du Bureau de controle (Vien Do sat). La meme annee, il fut nomme directeur general des Archives historiques nationales (Tong tai Quoc su quan), charge, avec le ministre des Rites Phan Huy Thuc (egalement appele Phan Huy Thuc), de diriger la redaction de deux ouvrages historiques majeurs de la dynastie des Nguyen : Liet Thanh thuc luc et Dai Nam thuc luc chinh bien.
En 1833 (annee Quy Ty), lorsque Le Van Khoi se souleva et s’empara de la citadelle de Phien An (Gia Dinh), Truong Minh Giang fut nomme conseiller militaire (Tham tan quan vu) et, en cooperation avec le general Phan Van Thuy (Thao nghich tuong quan), commanda les troupes envoyees dans le Sud pour reprimer la rebellion. En août de la meme annee, apres la destitution de Le Dai Cuong pour avoir perdu la citadelle d’An Giang, il fut mute au poste de ministre de la Guerre (Thuong thu Bo Binh), tout en cumulant les fonctions de gouverneur general d’An Ha (Tong doc An Ha) et de protecteur du Cambodge (Bao ho Chan Lap quoc).
En janvier 1835, en reconnaissance de ses merites dans la pacification de la Cochinchine et la gestion du Cambodge, il fut anobli du titre de Binh Thanh ba, promu au rang de Grand Secretaire du cabinet de l’Est par interim (Thu Dong cac Dai hoc si) et recut le titre honorifique de tuteur du prince heritier (Thai tu Thai bao), tout en conservant ses fonctions de gouverneur general d’An Ha et de protecteur du Cambodge.
Apres la mort de l’empereur Minh Mang en 1841, l’empereur Thieu Tri lui succeda. Face a la situation de plus en plus difficile du gouvernement de Tran Tay, en juillet 1841, Truong Minh Giang, avec d’autres hauts dignitaires tels que Pham Van Dien, Doan Van Sach, Nguyen Cong Nhan, Cao Huu Duc et Doan Uan, adressa une requete a la cour pour demander le retrait des troupes vers An Giang afin de preserver les forces et de soulager le tresor public. L’empereur Thieu Tri approuva. En septembre 1841, les troupes imperiales se retirerent a An Giang. Peu apres, le 27 septembre 1841, Truong Minh Giang mourut a la citadelle d’An Giang, victime d’une maladie contractee dans un etat d’abattement moral. Apres sa mort, la cour renonca a le poursuivre pour ses fautes, lui maintint ses titres de general (Tuong quan) et de Grand Secretaire (Hiep bien), et accorda des indemnites a sa famille, tout en supprimant les emoluments de son fils, Truong Minh Thi.
Campagne contre les Siamois
Alors que la cour des Nguyen faisait face a la rebellion de Le Van Khoi, ce dernier fit appel a l’aide du Siam. A la fin de l’annee 1833, les troupes siamoises commandees par les generaux Chao Phraya Bodin et Phra Khlang mobiliserent d’importantes forces pour attaquer le Dai Nam par le Cambodge et la Cochinchine. En novembre 1833, les Siamois diviserent leurs troupes en deux colonnes : l’une, forte d’environ 40 000 hommes, penetra par voie terrestre au Cambodge, s’empara de Nam Vang (Phnom Penh) puis descendit le long du Mekong jusqu’a Chau Doc ; l’autre, forte d’environ 10 000 hommes, suivit la voie maritime pour s’emparer de Ha Tien. Beneficiant d’une superiorite numerique, les Siamois occuperent rapidement Ha Tien et Chau Doc.
Dans ces circonstances, le gouverneur general d’An Ha, Truong Minh Giang, en collaboration avec le conseiller Nguyen Xuan, organisa une contre-offensive. En décembre 1833, ils remporterent une premiere victoire contre les Siamois a Thuan Cang (Vam Nao), infligeant des pertes a l’ennemi. Lorsque la nouvelle de la victoire parvint a l’empereur Minh Mang, ce dernier, tres heureux, elevra Truong Minh Giang au titre de Binh Thanh nam.
En janvier 1834, les Siamois envoyerent plus d’une centaine de navires de guerre descendre jusqu’a Sa Dec et Vinh Long. Suivant la strategie de Thai Cong Trieu, Truong Minh Giang et Nguyen Xuan etablirent une ligne de defense pres de l’embouchure de la riviere Co Hu, en face de Cu lao Gieng. Apres de violents combats, les troupes imperiales remporterent une victoire, forçant les Siamois a se retirer vers Chau Doc puis a abandonner Ha Tien. Fort de ce succes, Truong Minh Giang, avec le general Tran Van Nang, avança pour reprendre Nam Vang, repoussant les Siamois a l’ouest du Cambodge et retablissant le controle de la cour des Nguyen sur cette region.
Pour ces victoires successives – la reprise d’An Giang, de Ha Tien et de Nam Vang, et la defaite de l’invasion siamoise – Truong Minh Giang fut eleve au titre de Binh Thanh tu en mars 1834, confirme dans ses fonctions de Grand Secretaire (Hiep bien Dai hoc si), tout en continuant a exercer celles de gouverneur general d’An Ha. De plus, l’empereur Minh Mang lui offrit une tablette de jade et une piece d’or “Phi Long” en reconnaissance de ses merites.
Afin de consolider le controle du Cambodge apres la victoire, en juillet 1834, Truong Minh Giang, avec le gouverneur d’An Giang Le Dai Cuong, soumit a la cour un plan de defense comprenant plusieurs mesures : reorganiser les forces militaires cambodgiennes, construire un systeme de forts, recruter des soldats autochtones Cham et Cha Va, reorganiser les approvisionnements militaires, recruter des soldats d’An Bien, renforcer le controle des activites commerciales a Quang Bien et consolider la ligne de defense de Ha Tien. Ce plan fut approuve par l’empereur Minh Mang et mis en œuvre.
En décembre 1834, le roi du Cambodge, Nac Chan, mourut sans laisser de fils pour lui succeder. Conformement aux ordres de l’empereur Minh Mang, Truong Minh Giang presida a l’intronisation de la princesse Ang Mey, fille de Nac Chan, comme reine du Cambodge, maintenant ainsi l’influence et le protectorat de la cour des Nguyen sur ce royaume.
Pacification et administration du Cambodge
Apres la mort du roi Nac Chan a la fin de l’annee 1834, sans heritier male, des conflits de succession eclaterent au sein de la famille royale. Suivant la proposition de Truong Minh Giang, l’empereur Minh Mang decide en 1835 d’abolir le royaume du Cambodge et d’annexer son territoire au Dai Nam sous le nom de gouvernement de Tran Tay (Tran Tay thanh). Truong Minh Giang fut nomme general de Tran Tay (Tran Tay tuong quan), cumulant les fonctions de gouverneur general d’An Ha et de protecteur du Cambodge ; Le Dai Cuong fut nomme conseiller en chef de Tran Tay (Tran Tay Tham tan dai than). Peu apres, il fut promu au rang de Grand Secretaire du cabinet de l’Est (Dong cac Dai hoc si).
Au debut de l’annee 1836, Truong Minh Giang fut nomme commissaire imperial (Kinh luoc dai su) et, avec Truong Dang Que, Ton That Bach et Nguyen Dac Tri, proceda a l’arpentage et au cadastre des six provinces de Cochinchine. Apres avoir acheve cette tache au milieu de l’annee, il retourna a Tran Tay et fut richement recompense par l’empereur Minh Mang.
Durant son administration de Tran Tay, Truong Minh Giang dut faire face a une instabilite persistante. En 1837, les Siamois continuerent de menacer plusieurs regions, tout en soutenant les princes cambodgiens hostiles a la domination du Dai Nam. Truong Minh Giang fit transferer Nac Ong Yem et sa suite a An Giang et Gia Dinh pour les tenir sous surveillance, decision que l’empereur Minh Mang approuva. En septembre de la meme annee, de retour a la capitale pour une audience, il fut recu par l’empereur avec des honneurs particuliers, un banquet solennel etant organise en signe de confiance.
Cependant, a partir de 1838, la situation a Tran Tay se degrada avec l’eclatement de nombreuses rebellions a Hai Dong, Khai Bien et dans d’autres localites. Estimant que Truong Minh Giang et Le Dai Cuong n’avaient pas pleinement assume leurs responsabilites, l’empereur Minh Mang retrograde Truong Minh Giang au poste de ministre de la Guerre (Thuong thu Bo Binh), tout en maintenant son titre de general de Tran Tay, tandis que Le Dai Cuong fut destitue. Sur ordre de la cour, Truong Minh Giang organisa rapidement des campagnes de pacification et, a la fin de l’annee 1838, la situation etait en grande partie stabilisee. En reconnaissance de ces merites, lorsque la stele des exploits militaires (Vo cong) fut erigee au Temple militaire (Vo Mieu), l’empereur Minh Mang plaça son nom en tete des officiels honores. Au debut de l’annee 1839, lorsque Tran Tay fut temporairement apaise, il fut retabli dans son rang de Grand Secretaire du cabinet de l’Est (Dong cac Dai hoc si).
Neanmoins, l’administration du Dai Nam a Tran Tay ne parvint pas a assurer une stabilite durable. A partir de 1840, des rebellions cambodgiennes eclaterent a grande echelle, tandis que le Siam continuait de soutenir les forces hostiles et les princes Ang Em et Ang Duong pour tenter de retrouver leur influence au Cambodge. Truong Minh Giang demanda a plusieurs reprises des renforts a la cour et adressa des memorandums assumant ses responsabilites pour ne pas avoir pu etouffer rapidement les revoltes. Minh Mang le retrograde au poste de vice-ministre de la Guerre (Thi lang Bo Binh) et lui retira certains titres, tout en lui confiant le commandement des troupes de Tran Tay. En août 1840, il transfera ses fonctions de gouverneur general d’An Ha a Duong Van Phong pour se concentrer sur le front de Tran Tay.
Outre les recits des chroniques officielles sur les merites militaires de Truong Minh Giang, de nombreuses recherches modernes ont souligne que la politique d’administration directe de la cour des Nguyen a Tran Tay s’est heurtee a une forte resistance de la part des Cambodgiens. Certaines sources indiquent que les abus de pouvoir et les exactions d’une partie des mandarins du Dai Nam, ainsi que les soupçons de traitements injustes infliges aux membres de la famille royale cambodgienne, ont accru le mecontentement de la population, offrant ainsi au Siam l’occasion d’etendre son influence et de soutenir les forces rebelles. Ces questions restent un sujet de recherche et d’evaluation sous divers angles par les historiens.
En 1841, apres la mort de l’empereur Minh Mang, l’empereur Thieu Tri lui succeda. Face a la situation de plus en plus ingerable de Tran Tay, a la prolongation des hostilites et a l’epuisement du tresor, la cour decida d’abandonner la politique d’administration directe du Cambodge. Suivant la proposition de Truong Minh Giang et des commandants sur le terrain, en juillet 1841, Thieu Tri approuva le retrait complet des troupes a An Giang, mettant fin a l’existence de Tran Tay en tant qu’unite administrative du Dai Nam.
En septembre 1841, les troupes du Dai Nam se retirerent a An Giang. Apres avoir ete le plus haut responsable de la cour des Nguyen a Tran Tay pendant de nombreuses annees, Truong Minh Giang assista a la fin de l’œuvre a laquelle il avait consacre pres d’une decennie. Dans un contexte ou on lui reprochait les pertes de la guerre et ou il subissait de fortes pressions de la part de la cour, il tomba malade et mourut a la citadelle d’An Giang le 27 septembre 1841.
Apres sa mort, l’attitude de la cour evolua. Dans un premier temps, Thieu Tri renonca a le poursuivre, lui maintint ses titres de general et de Grand Secretaire, et accorda des indemnites a sa famille. Cependant, par la suite, la cour continua d’examiner ses responsabilites dans la perte de Tran Tay et retira certains de ses titres et emoluments. La vie de Truong Minh Giang devint ainsi un cas emblematique des vicissitudes de la carriere des hauts dignitaires sous le regne de Minh Mang et des limites de la politique d’expansion territoriale du Dai Nam dans la premiere moitie du XIXe siecle.
Hommages
En raison des sanctions de l’empereur Thieu Tri et de la confiscation de tous les emoluments de ses descendants, la tombe de Truong Minh Giang ne fut pas entretenue aussi bien que celle des autres dignitaires, bien qu’il fut mort avec le titre de Binh Thanh ba et qu’il fut l’un des generaux les plus puissants du Dai Nam. Sa tombe et celle de son pere, le Thanh Tin hau Truong Minh Thanh, situees aujourd’hui a Ho Chi Minh-Ville, sont tombees en ruine et ont ete empiétées. Sur le cote gauche de l’enceinte familiale, un jardin envahi par les bananiers, les palmiers a sucre, les jacquiers, etc., a pris possession des lieux. Des herbes sauvages, des lianes et des plantes aquatiques recouvrent entierement la tombe. La tombe de Truong Minh Giang et de son épouse est construite en un ancien mortier (o duoc), avec un mur exterieur rectangulaire (environ 10 x 6 m, haut d’environ 0,6 m). L’entree du tombeau est flanquee de deux piliers carres en pierre, surmontes de grands boutons de lotus sculptes. Le paravent avant (binh phong tien) comporte trois panneaux rectangulaires (le panneau central est en relief), encadres de piliers en forme de rouleaux de livres. Etant donne l’etat de degradation avance, il est impossible de savoir si ce paravent etait sculpte de caracteres ou de motifs. A l’arriere, pres du mur, se trouve le paravent arriere (binh phong hau) relie au mur (lui aussi envahi de lianes et d’herbes, rendant impossible d’imaginer son etat d’origine).
En 1857 (11e annee de l’ere Tu Duc), Truong Minh Giang fut honore au temple de Hien Luong.
Avant 1975, une rue de Saigon portait le nom de Truong Minh Giang ; elle fut ensuite renommee Le Van Sy. Aujourd’hui, une rue de Da Nang porte egalement son nom.
Truong Minh Giang est egalement honore par la posterite au site commemoratif de la famille Truong (Nha tho ho Truong Viet Nam) situe dans le quartier de Ninh My, ville de Hoa Lu, province de Ninh Binh. Le temple Truong (Den Truong) est un lieu ou sont veneres les membres defunts de la famille Truong sur l’autel communautaire.
References
- Trần Trọng Kim (2001), Việt Nam Sử Lược, Nxb Văn hóa Thông tin.
- Ngô Giáp Đậu (1993), Hoàng Việt hưng long chí, Nxb Văn học.
- Huỳnh Minh (2001), Gia Định xưa, Nxb Thanh Niên.
- Quốc sử quán Triều Nguyễn (2002), Đại Nam thực lục, Viện Sử học dịch, Tập 1, Nxb Giáo dục.
- Quốc sử quán Triều Nguyễn (2002), Đại Nam thực lục, Viện Sử học dịch, Tập 2, Nxb Giáo dục.
- Phạm Văn Sơn (1963), Việt sử tân biên, quyển 4, Tủ sách sử học Việt Nam.
Tiếng Trung
张明讲（1792-1841）
身世
张明讲是嘉定镇平阳县朗统村人。其父为礼部尚书张明诚（诚信侯）。张明讲出身于权贵世家，秉承好学传统，自幼便展现出文武兼修的聪慧与勤勉。
仕途生涯
张明讲于己卯科（1819年）在嘉定考场考中举人。1821年，他被任命为吏部司务，此后接连升迁：兵部郎中（1824年）、兵部佥事（1825年）、署侍郎（1826年），兼总理内务府督察（1827年）。1828年5月，他调任刑部。1829年，他担任署刑部左参知，并被派往嘉定公干。回京后（1830年），他正式就任刑部左参知；1831年署尚书，兼管钦天监。
1832年，张明讲被任命为会试副主考，同时升任户部尚书并执掌都察院印信。同年，他担任国史馆总裁，与礼部尚书潘辉实（亦作潘辉淑）共同主持编纂阮朝两部重要史书——《列圣实录》和《大南实录正编》。
癸巳年（1833年），黎文傀起兵攻占藩安城（嘉定），张明讲被任命为参赞军务，与剿逆将军潘文翠指挥军队南下平乱。同年8月，黎大纲因失守安江城被免职后，张明讲调任兵部尚书，兼安河总督及保护真腊国。
1835年1月，因平定南圻和管理真腊有功，他被封为平城伯，升署东阁大学士，加太子太保衔，同时继续兼任安河总督和保护真腊。
明命帝驾崩后（1841年），绍治帝继位。面对镇西城日益难守的局面，1841年7月，张明讲与范文典、段文策、阮公闲、高有翼、尹蕴等大臣联名上奏，请求撤军至安江以保存力量并减轻国库负担。绍治帝批准。1841年9月，朝廷军队撤回安江。不久后，张明讲于1841年9月27日在安江城因精神崩溃而染病去世。他去世后，朝廷免予议罪，保留将军和协办衔，并赐予家属抚恤金，但剥夺其子张明诗七品俸禄。
抗击暹罗军
在阮朝应对黎文傀叛乱之际，叛军向暹罗求援。1833年底，暹罗军队在披耶博丁（Chao Phraya Bodin）和帕康（Phra Khlang）等将领指挥下，调动大军经真腊和南圻进攻大南。1833年11月，暹军分两路：一路约四万人沿陆路进入真腊，占领金边后沿湄公河南下朱笃；另一路约一万人由海路攻占河仙。凭借兵力优势，暹军迅速占领河仙和朱笃。
在此形势下，安河总督张明讲与赞理阮春组织反击。1833年12月，二人于顺港（Vàm Nao）首战告捷，消灭部分敌军。明命帝闻讯大喜，封张明讲为平城男。
1834年1月，暹军继续调遣百余艘战船南下沙沥和永隆。根据太公朝之计，张明讲与阮春在古水江口与鹰岛（Cù lao Giêng）相对处布防。经过激烈交战，阮军获胜，迫使暹军撤回朱笃继而放弃河仙。乘胜追击，张明讲与将军陈文能进军收复金边，将暹军逐出真腊西部，恢复阮朝在该地区的控制权。
凭借接连收复安江、河仙和金边并击败暹罗入侵的战功，1834年3月，张明讲晋封平城子，补授协办大学士，同时继续担任安河总督。此外，明命帝还赐予他玉牌和金飞龙钱以表彰其功绩。
为巩固战后对真腊的控制，1834年7月，张明讲与安江巡抚黎大纲向朝廷呈上防务计划，包括多项措施：重组真腊军事力量、修建堡垒体系、选拔占族和乍哇族土兵、整顿军需、招募安边士兵、加强广边贸易管控以及巩固河仙防线。该计划获明命帝批准并付诸实施。
1834年12月，真腊国王匿螟（Nặc Chân）去世且无子嗣继位。奉明命帝谕旨，张明讲出面册封匿螟之女昂媚（Ang Mey）公主继任真腊国王，从而继续维持阮朝对该国的保护和影响力。
平定与治理高棉
1834年底真腊国王匿螟去世无子后，王室内部发生继位之争。根据张明讲的建议，1835年明命帝决定废除真腊王国，将其领土并入大南，称为镇西城。张明讲被任命为镇西将军，兼安河总督，负责保护高棉；黎大纲担任镇西参赞大臣。不久后，他继续升任东阁大学士。
1836年初，张明讲被任命为经略大使，与张登桂、尊室白和阮德智共同对南圻六省进行经略和地籍测量。年中完成任务后，他返回镇西城，因功受明命帝重赏。
在治理镇西期间，张明讲面临持续的不稳定局势。1837年，暹军继续侵扰多地，同时支持真腊亲贵反抗大南统治。张明讲将匿螟翁琰（Nặc Ông Yểm）及其部属送至安江和嘉定看管，此举获明命帝高度评价。同年9月，他回京朝见时，皇帝特别设宴款待，以示信任。
然而自1838年起，镇西局势日趋复杂，海东、开边等多地接连爆发起事。明命帝认为张明讲和黎大纲未尽其责，将张明讲降为兵部尚书，仍保留镇西将军职，黎大纲被革职。奉朝廷之命，张明讲迅速组织平乱，至1838年底基本稳定局势。为表彰其功，明命帝在武庙立武功碑时，将其名列诸功臣之首。1839年初，镇西暂时平定，他恢复东阁大学士衔。
然而，大南在镇西的统治未能实现长期稳定。自1840年起，真腊人起事大规模爆发，暹罗继续支持反抗力量及安东（Ang Em）、安阳（Ang Duong）等亲王以恢复在高棉的影响力。张明讲多次请求朝廷增援，同时上疏自陈未能迅速平息叛乱之责。明命帝将其降为兵部侍郎，剥夺部分品衔，但仍委其继续担任镇西将军。1840年8月，他将安河总督职务移交杨文丰，以集中指挥镇西战线。
除正史中关于张明讲军功的记载外，现代研究也指出，阮朝在镇西的直治政策遭到了真腊人的强烈反抗。有资料显示，部分大南官员的滥权和扰民行为，以及对真腊王室成员的不公处理疑案，加剧了民众不满，为暹罗扩大影响并支持反抗力量创造了条件。这些问题至今仍是历史学家继续研究和多角度评价的课题。
1841年，明命帝驾崩后绍治帝继位。面对镇西日益失控、战事持久、国库耗竭的局面，朝廷决定放弃对真腊的直治政策。根据张明讲及前线将领的建议，1841年7月，绍治帝批准全军撤回安江，结束了镇西城作为大南行政单位的存在。
1841年9月，大南军队撤回安江。作为阮朝在镇西的最高指挥官多年，张明讲目睹了他近十年经营的事业付诸东流。在被追究战争损失责任和承受朝廷巨大压力的背景下，他染病并于1841年9月27日在安江城去世。
他去世后，朝廷态度有所变化。起初，绍治帝免予议罪，保留将军和协办衔，并赐予家属抚恤金。然而此后朝廷继续追究丢失镇西的责任，追夺了他部分爵位和俸禄。张明讲的一生因此成为明命朝大臣阶层浮沉以及大南在19世纪上半叶扩张政策局限性的典型案例。
纪念
因受绍治帝责罚并没收子孙全部俸禄，张明讲去世后，其墓葬未像其他大臣那样得到良好维护，尽管他去世时的爵位是平城伯，且曾是大南最有权势的将领。他与父亲诚信侯张明诚的墓现位于胡志明市，已日渐荒废并被侵占。祠堂左侧是一片茂密花园，种有香蕉、槟榔、菠萝蜜等树木。墓上更是长满杂草、藤蔓和野菜。张明讲夫妇之墓用古法混合材料（ô dước）建造，外围为长方形城墙（约10×6米，高约0.6米），与墓门相连的是两根方形石柱，柱顶雕刻大莲花蕾。前屏风由三个长方形框格组成（中间格突出），两侧屏风有卷轴形柱。因过于荒芜，已无法知晓屏风原貌是否有刻字或图案。后屏风紧靠后墙，与城墙相连（后屏风上也爬满藤蔓杂草，无法想象其原貌）。
嗣德十一年（1857年），张明讲入祀贤良祠。
1975年前，西贡有张明讲路，后改名为黎文士路。现今岘港亦有张明讲路。
张明讲也在宁平省华闾市宁美坊的张氏越南祠堂遗迹中受到后世尊奉。张祠堂是祭祀张氏列祖列宗于公祭坛之处。
参考资料
- Trần Trọng Kim (2001), Việt Nam Sử Lược, Nxb Văn hóa Thông tin.
- Ngô Giáp Đậu (1993), Hoàng Việt hưng long chí, Nxb Văn học.
- Huỳnh Minh (2001), Gia Định xưa, Nxb Thanh Niên.
- Quốc sử quán Triều Nguyễn (2002), Đại Nam thực lục, Viện Sử học dịch, Tập 1, Nxb Giáo dục.
- Quốc sử quán Triều Nguyễn (2002), Đại Nam thực lục, Viện Sử học dịch, Tập 2, Nxb Giáo dục.
- Phạm Văn Sơn (1963), Việt sử tân biên, quyển 4, Tủ sách sử học Việt Nam.
