Niên đại: Triều vua Hàm Nghi
Chất liệu: Kim loại đồng
Kích thước: Đường kính 22,8 mm; độ dày: 1 mm; trọng lượng: 3,1 gram
Loại hình: Tiền lưu hành định danh mệnh giá
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền Hàm Nghi thông bảo – Lục văn có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, thân tiền khá mỏng. Chu vi đồng tiền có biên viền trước và sau đều rộng, đúc gờ nổi rõ ràng và sắc sảo. Hiện vật gắn liền với sự kiện lịch sử vào tháng 11 năm 1884, khi vua Hàm Nghi triệu tập các thợ đúc tiền giỏi từ Hà Nội vào kinh đô Huế để truyền dạy kỹ thuật đúc và tiến hành đúc tiền đồng chuẩn mực nhằm chấn chỉnh thị trường tiền tệ trước nạn tiền kém chất lượng của gian thương.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Hàm Nghi thông bảo 咸宜通寳, xác định tiền được đúc chính thức dưới thời vua Hàm Nghi. Khổ chữ nhỏ nhắn, nét chữ đúc đậm đà, ngay ngắn và phân bổ cân xứng trên nền lòng tiền.
Mặt sau lưng tiền đúc nổi 2 chữ Hán theo thể Chân thư đặt đối xứng ở hai bên lỗ vuông trung tâm: Lục văn 六文, mang ý nghĩa định danh giá trị quy đổi đương thời là 1 đồng tiền này tương đương giá trị 6 đồng tiền kẽm. Nét chữ sắc gọn, rõ ràng và đồng bộ phong cách với mặt trước.
Hiện vật là mẫu tiền đồng định danh mệnh giá phục vụ nhu cầu lưu thông mua bán của nhân dân, đồng thời là công cụ bình ổn kinh tế và khẳng định phép nước trong giai đoạn biến động chính trị phức tạp.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật gắn liền với triều vua yêu nước Hàm Nghi 1884 – 1885, ghi dấu quyết sách chấn hưng tiền tệ, trừng trị nạn tiền giả và sự kiện điều động thợ thủ công Bắc Hà vào kinh đô Huế đúc tiền vào cuối năm 1884.
Giá trị văn hóa: Phản ánh tập quán giao thương và cơ chế định giá tiền tệ truyền thống qua định mức lục văn; là biểu tượng của tinh thần thượng tôn pháp luật và ý chí tự chủ kinh tế của vương triều nhà Nguyễn trong hoàn cảnh đất nước rối ren.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ nghệ đúc kim loại chuẩn xác của các thợ thủ công lành nghề Hà Nội: biên viền rộng nổi rõ, thân tiền mỏng 1 mm nhưng đanh chắc, kiểu chữ Chân thư nhỏ gọn, đậm nét và sắc sảo.
Giá trị độc đáo: Là mẫu tiền đồng lưu hành quý hiếm mang niên hiệu hoàng đế Hàm Nghi với thời gian đúc và lưu hành rất ngắn trước biến cố kinh thành Huế năm 1885.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
