Niên đại: Triều vua Lê Nhân Tông
Chất liệu: Kim loại đồng
Kích thước: Đường kính: 25 – 26,6 mm; độ dày: 2 – 2,2 mm; trọng lượng: 5,4 – 5,6 gram
Loại hình: Tiền lưu hành
Nơi phát hiện: Hoàng thành Thăng Long
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, thể hiện cấu trúc trời tròn đất vuông kinh điển của tiền tệ cổ truyền phương Đông. Thân tiền đanh chắc, có kích thước và độ dày vượt trội (dày từ 2 đến 2,2 mm, nặng từ 5,4 đến 5,6 gram), tạo cảm giác đầm tay và vững chãi hơn hẳn các loại tiền thông thường. Gờ viền mép ngoài và gờ viền quanh lỗ vuông ở cả hai mặt trước, sau đều đúc nổi cao, sắc gọn, bảo vệ bề mặt chữ khỏi bị cọ xát, mài mòn trong quá trình lưu thông.
Mặt trước tiền đúc nổi 4 chữ Hán: Diên Ninh thông bảo 延寧通寳, bố cục theo thể Chân thư đối đọc chéo (trên – dưới, phải – trái). Hiện vật thuộc phân loại thứ hai của hệ thống tiền Diên Ninh: chữ viết có khổ chữ lớn, đường nét dầy dặn, đĩnh đạc; nét đặc trưng nổi bật nhất là bộ Đinh (丁) trong chữ “Ninh” (寧) có nét móc đá dứt khoát ở phần chân.
Mặt sau lưng tiền để trơn hoàn toàn, không đúc hoa văn hay ký tự phụ trợ, để lộ bề mặt hợp kim đồng cổ sẫm màu tự nhiên và phẳng phiu.
Hiện vật là mẫu tiền tệ chính thức được triều đình đúc dưới thời vua Lê Nhân Tông sau khi đổi niên hiệu sang Diên Ninh (1454), phục vụ lưu thông tiền tệ và giao thương buôn bán trong giai đoạn kinh tế Đại Việt phát triển hưng thịnh giữa thế kỷ XV.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Là hiện vật tiền tệ quan trọng gắn liền với giai đoạn親 chính của hoàng đế Lê Nhân Tông trước biến cố chính trị năm 1459. Trọng lượng đầm và kích thước lớn của mẫu tiền phản ánh nguồn dự trữ đồng dồi dào cùng tiềm lực kinh tế vững mạnh, ổn định của nhà nước Lê Sơ ở giai đoạn này.
Giá trị văn hóa: Niên hiệu “Diên Ninh” gửi gắm ước nguyện kéo dài nền thái bình, an ninh thịnh trị lâu bền cho quốc gia và bách tính; minh văn là biểu tượng pháp lý khẳng định chủ quyền tiền tệ độc lập và tính chính thống của vương triều Đại Việt.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ nghệ đúc tiền đồng đạt chuẩn mực cao với thân tiền dày dặn, biên viền sắc nét; nghệ thuật thư pháp Chân thư với nét chữ to khỏe, khoáng đạt, đặc biệt là nét đá sắc sảo ở bộ Đinh trong chữ “Ninh” tạo nên diện mạo thẩm mỹ mạnh mẽ, đĩnh đạc.
Giá trị độc đáo: Thuộc loại tiền Diên Ninh loại hai rất hiếm gặp trong giới cổ tiền học, sở hữu kích thước lớn và trọng lượng nặng vượt trội (lên tới 5,6 gram) so với loại thứ nhất; hiện vật phát hiện tại Hoàng thành Thăng Long, mang giá trị đặc biệt đối với công tác giám định và nghiên cứu khảo cổ học tiền tệ hoàng cung.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
