Bát Tháp (Bát Tháp Tự – Ba Đình, Hà Nội)

Bát Tháp (Bát Tháp Tự – Ba Đình, Hà Nội)

Giới thiệu


Chùa Bát Tháp còn gọi là chùa Vạn Bảo cùng tên với trại Vạn Bảo (sau này là làng Vạn Phúc) nằm ở 203 phố Đội Cấn, phường Đội Cấn, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội.

Chùa Vạn Bảo được xây dựng từ rất lâu đời trên núi Vạn Bảo, một ngọn núi thấp ở kinh thành Thăng Long vào thời Lý Trần. Kết quả khai quật khảo cổ học sau chùa đã tìm thấy nhiều di vật thời Lý, Trần. Đến năm Gia Long thứ 2 (1803, dân làng Vạn Phúc đã hợp nhất chùa núi Voi và chùa Vạn Bảo để xây dựng nên ngôi chùa. Vì chùa có “ngọn tháp để hình bát” nên được đặt tên là chùa Bát Tháp.

Lịch sử hình thành


Theo như kể lại chùa Bát Tháp được xây từ thời Lý. Có thuyết cho rằng đó chính là chùa Chân Giáo dựng năm 1024 gần cung vua. Ông vua cuối cùng của nhà Lý là Huệ Tông đã bị Thái sư Trần Thủ Độ ép nhường ngôi cho con gái và ra tu ở chùa này. Một hôm Thủ Độ đến chùa thấy Huệ Tông đang nhổ cỏ bèn nói “Nhổ cỏ phải nhổ tận gốc”, vua biết ý liền tự tử.

Vào năm Gia Long thứ 2 (1803), chùa Bát Tháp được hợp nhất từ ngôi chùa trên núi Voi và ngôi chùa của thôn Vạn Bảo (sau đổi là thôn Vạn Phúc). Vào đợt khai quật khảo cổ học thời gian trước đây đã cho thấy trong khuôn viên chùa có nhiều di tích của thời Lý -Trần. Dãy tường hậu cung của nhà Tổ được xây bằng những viên gạch vồ phổ biến trong thời Lê. Khu chùa chính nằm trên vị trí cao nhất của gò Vạn Bảo Sơn.

Theo Hoàng Đạo Thuý thì Vạn Bảo Sơn là một gò đất ở khu vực phía nam kinh thành Thăng Long thời Lý. Đây là nơi giáp ranh giữa 3 thôn Vạn Bảo, Ngọc Hà, Đại Yên và thuộc về vùng “thập tam trại”, tương truyền do ông Hoàng Đức Trung sau khi có công với nhà vua đã xin di dân làng Lệ Mật từ Gia Lâm sang đây lập trại khai khẩn.

Kiến trúc chùa


Chùa trải qua nhiều lần trùng tu chùa mang nhiều diện mạo khác nhau. Tuy nhiên để thấy rõ sự khác biệt nhất phải kể đến lần trùng tu thời Nguyễn.

Đến với chốn linh thiêng này, du khách không khỏi ngạc nhiên trước những kiến trúc đồ sộ tại nơi đây. Vậy kiến trúc đó là gì mà lại được du khách ấn tượng đến vậy?

Đi từ cổng vào gồm có cổng nghi môn, tam quan, tòa tam bảo, nhà thờ Mẫu, nhà khách và nhà thờ Tổ. Sân chùa cao hơn hẳn khu vườn trước và được che mát bởi hai cây nhãn to. Tòa tam bảo xây theo hình chuôi vồ, gồm tiền đường 7 gian 2 dĩ và hậu cung 3 gian.

Toàn bộ các công trình được xây theo kiểu “nội Công ngoại Quốc” và mặc dù ngự trên nền cao khu chùa chính trông vẫn kín đáo, chỉ thấp thoáng ở đằng sau một không gian xanh vừa rộng vừa có chiều sâu.

Bước qua tam quan du khách sẽ thấy một không gian vô cùng khác so với chốn đô thị tập nập. Nơi đây giữa những cây cối um tùm có một vườn tháp mộ vuông vắn nằm hơi chếch về mé tay trái. Trên trục chính đặt một giả sơn (hòn non bộ) khá lớn để che chắn tòa tam bảo. Hai bên sân tiền đường rộng rãi có cửa ngách ngăn với khu vực phía sau, tạo nên vẻ nghiêm trang u tịch riêng.

Tam quan của chùa Bát Tháp thuộc loại lớn, xây cao theo kiểu lầu hai tầng tám mái với ba cổng được tạo dựng hơi khác nhau.

Cổng phụ ở hai bên hoàn toàn đối xứng với những cửa sổ tò vò hình tròn ở trên lầu, tượng trưng nguyên lý “sắc sắc không không” của đạo Phật. Cổng giữa có cửa chính hình chữ nhật, tầng trên mở nhiều cửa sổ nhỏ trông ra bốn phía. 

Tiền đường cũng thuộc loại lớn, hàng hiên phía trước khá rộng do mái chảy dài, được đỡ bằng một dãy cột đá hình hộp mài nhẵn, trên đó có khắc những câu đối và trang trí bằng các hình long, ly, quy, phượng.

Về nội thất, các bộ vì đỡ mái được làm theo kiểu “thượng chồng rường, giá chiêng, hạ kẻ”. Ở đây, các con rường được chạm nổi hình lá ba chẽ, nét chạm sâu và nổi khối khoẻ khoắn, vững chãi. Trên những bức cốn, hình rồng cuốn thuỷ, rồng ổ, hổ phù cùng cây cỏ… đều được thể hiện với kỹ thuật chạm nổi tinh xảo, mềm mại.

Hậu cung gồm 3 gian đặt dọc, làm theo kiểu “chồng rường, giá chiêng”. Trên các xà thượng và hạ đều có treo đầy đủ y môn, cửa võng, hoành phi… được chạm trổ và sơn son thếp vàng. Trên bậc cao nhất đặt bộ tượng Tam thế, gồm ba pho tượng khá giống nhau về kích thước và hình thức thể hiện mang nhiều nét dân gian với các cụm tóc xoáy kiểu “ốc bụt” theo hàng ngang. Bậc dưới bày tượng đức Phật Thế tôn với hai tôn giả A-nan, Ca-diếp ở bên cạnh. Dưới cùng là toà Cửu Long với tượng Thích Ca sơ sinh bằng đồng.

Cổ vật còn lưu giữ tại chùa


Chùa không chỉ đem đến cho du khách những trải nghiệm về mặt tâm linh mà đây còn là nơi lưu giữ nhiều cổ vật quý giá cho đến tận bây giờ. Một số có thể kể đến như: đôi hạc đồng, bát hương, chuông đồng “Bát Tháp tự chung” đúc năm Gia Long thứ 2 (1803)… góp phần làm cho di tích thêm sống động, phong phú.

Thành tựu


Chùa Bát Tháp đã được Bộ Văn hoá và Thông tin (nay là Bộ văn hóa, Thể thao và Du lịch) ra quyết định số 1570/VH-QĐ ngày 5 tháng 9 năm 1989 công nhận là “di tích kiến trúc nghệ thuật” do Thứ trưởng Nông Quốc Tuấn ký.

Tham khảo


  • https://phatgiaohanoi.vn/chua-bat-thap-ba-dinh.html
  • https://laodongthudo.vn/net-kien-truc-doc-dao-cua-chua-bat-thap-giua-long-thu-do-100541.html
Chấm điểm
Chia sẻ
1.Bát Tháp (Bát Tháp tự)( Nguồn_vietnam-tourism.com)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *