Chùa Đồng Lễ (Chiêu Huyền Tự – Thanh Hoá)

Chùa Đồng Lễ (Chiêu Huyền Tự – Thanh Hoá)

Chùa Đồng Lễ còn có tên gọi là Chiêu Huyền tự, thuộc phố Đồng Lễ, phường Đông Hải, thành phố Thanh Hóa.

Địa lý

Theo sách Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ XIX làng Đồng Lễ thuộc tổng Thọ Hạc, huyện Đông Sơn. Sách Đồng Khánh địa dư chí cho biết huyện Đông Sơn lúc này có 9 tổng, làng Đồng Lễ thuộc xã Đông Hương, tổng Bố Đức.

Từ năm 1953 đến năm 1954, từ 13 xã huyện Đông Sơn chia thành 22 xã, làng Đồng Lễ thuộc xã Đông Hương. Cuối năm 1954, huyện Đông Sơn chia thành 25 xã, làng Đông Lễ nằm trong xã Đông Hải. 

Ngày 21/08/1971 theo Quyết định số 226/TTg của Bộ trưởng Phủ Thủ tướng xã Đông Hải thuộc huyện Đông Sơn chuyển về thị xã Thanh Hóa. Ngày 01/05/1994 theo Quyết định số 37/CP của Thủ tướng chính phủ thành lập Thành phố Thanh Hóa trên cơ sở Thị xã Thanh Hóa, xã Đông Hải thuộc thành phố Thanh Hóa. Ngày 19/08/2013, xã Đông Hải chuyển thành phường Đông Hải. 

Xã Đông Hải trước đây gồm 5 làng là Lai Thành, Đồng Lễ, Lễ Môn, Ái Sơn, Vạn Sơn. Làng Đồng Lễ gồm có 4 xóm: Xóm Đính, xóm Chùa, xóm Giữa và xóm Ngoài. Sau khi xã Đông Hải chuyển thành phường, các làng trong xã được tổ chức thành khu phố. Chùa Đồng Lễ trước ở xóm Chùa, nay tọa lạc tại số 117 đường Đồng Lễ, phường Đông Hải, thành phố Thanh Hóa.

Lịch sử 

Làng Đồng Lễ trước đây có đình thờ Thành Hoàng làng, có chùa thờ Phật. Chùa Đồng Lễ được xây dựng từ lâu, đến nay chưa thấy tài liệu ghi chép thời gian xây dựng chùa. Văn chuông Chiêu Huyền tự chung ở chùa Chiêu Huyền thôn Đồng Lễ đúc năm Tự Đức thứ nhất (1848); chuông cỡ 0,85 x 0,42m, có 5 dòng mỗi dòng 10 chữ. Người soạn là Nguyễn Kim Xuyến. Văn bia cho biết: Bà Lê Thị Ban và con trai là Nguyễn Văn Viên góp tiền đúc chuông.

Từ ghi chép văn bia để lại cho thấy: chùa Đồng Lễ trước đây có tên gọi là chùa Chiêu Huyền. Ngôi chùa ít nhất có từ năm 1848, cách ngày nay gần 200 năm.

Các cụ già Đồng Lễ cho biết: Chùa Đồng Lễ trước kia lợp tranh, sau này được xây gạch, mái lợp ngói. Trước chùa có một giếng nước to, nước trong và mát. Trong chùa có một số pho tượng Phật bằng gỗ và một số bát hương. Chùa trước kia không có sư trụ trì, làng Đồng Lễ cử người chăm nom quét dọn và thắp hương. Là một làng ở ngoại ô thị xã (sau là thành phố) đường xá đi lại không thuận tiện nên chỉ có người làng Đồng Lễ và một số bà con các làng xung quanh tới lễ Phật.

Kiến trúc

Trải qua thời gian, mưa nắng, gió bão và chiến tranh chùa Đồng Lễ xuống cấp nghiêm trọng. Thời gian gần đây ngôi chùa mới được chú ý. Mái ngói, bộ khung gỗ nhà Tam bảo hư hỏng thay vào đó là mái khung thép lợp tôn. Giếng chùa được xây thành bằng gạch, xung quanh có lan can. Khuôn viên chùa tuy chật nhưng có các công trình kiến trúc phục vụ lễ hội và du khách mỗi khi đến lễ chùa.

Nhà Tam bảo chùa Đồng Lễ gồm ngôi nhà dài 15m x 7m, nhà quay hướng Tây Nam, trước mặt là giếng chùa. Bên cạnh là nhà thờ Mẫu và có nơi tiếp khách.

Các pho tượng trong nhà Tam bảo đều là tượng gỗ mới tạc trong thời gian gần đây, tượng được đặt trên bệ xi măng, bên ngoài ốp gạch màu. Chùa Đồng Lễ không có hậu cung. Ở giữa, trên cao sát tường hậu ngôi nhà là bộ ba pho tượng Tam Thế (quá khứ, hiện tại, vị lai) phía dưới là tượng Bổn sư Thích Ca Mâu Ni, hai bên là tượng Quan Thế Âm Bồ Tát và tượng Đại Thế Chí Bồ Tát. Tượng Quan Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát trong tư thế đứng trên tòa sen. Phía dưới là tượng Quan Thế Âm Bồ Tát Thiên Thủ Thiên Nhãn (nghìn mắt nghìn tay). Phía ngoài dưới cùng là tòa Cửu Long với hình tượng đức Thích Ca sơ sinh, một tay chỉ lên trời, một tay chỉ xuống đất. Tượng Phật Thích Ca lúc sơ sinh không chỉ nói về sự xuất thế của một thánh nhân mà còn là lời tuyên ngôn gắn với Phật giáo: Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn”.

Từ ngoài nhìn vào, phía bên trái Phật điện có bàn thờ Đức Ông và phía sau là bàn thờ tổ Bồ Đề Đạt Ma. Tượng thờ Đức Ông đầu đội mũ cánh chuồn, mặt đỏ. Đức Ông là Ngài Cấp cô Độc người được Đức Phật tán thán và giao cho cai quản cả mọi chùa trên thế gian.

Chùa Đồng Lễ không có nhà thờ Tổ nên ở nhà Tam Bảo bố trí bàn thờ đặt tượng Bồ Đề Đạt Ma, tượng có dáng mũi cao, tóc xoăn, râu quai nón. Bồ Đề Đạt Ma là nhà sư Ấn Độ đến Trung Hoa vào khoảng thế kỷ thứ VI, được coi là người sáng lập Thiền Tông. Phật giáo Việt Nam thuộc phái Thiền Tông nên thờ vị tổ thứ nhất này. Phía tay phải Phật điện có thờ Ban Tổ, phía trong là ban thờ Đức Thánh Hiền. Đức Thánh Hiền đầu đội mũ đỏ với 7 cánh sen. Đức Thánh Hiền một tay ở tư thế thuyết pháp một tay cầm chén, là người phát cơm cháo cho chúng sinh.

Chùa Đồng Lễ không bố trí hai pho tượng Hộ pháp như thường thấy ở các chùa.

Nhà thờ Mẫu chùa Đồng Lễ quay về hướng Tây. Đây là ngôi nhà khung sắt, mái lợp tôn. Chính gian giữa nhà Mẫu, trên cao là Tam tòa thánh Mẫu, phía dưới là Ngũ vị tôn ông. Phía bên trái là ban thờ quan Giám sát, phía bên phải có ban thờ Trần triều. Phía trong bố trí ban thờ Thành hoàng.

Sách “Các vị thần thờ ở xứ Thanh” (Thanh Hóa chư thần lục) cho biết: Vị thần Long Môn Nguyệt Thiền Công chúa được các thôn Mật Sơn (phường Đông Vệ) thôn Đồng Lễ, thôn Lai Thành (phường Đông Hải) thôn Vệ Yên (phường Quảng Thắng) tôn thờ là Thanh Hoàng làng. Thần tích như sau: “Thần là trưởng công chúa của Vua Lê Thái Tông, thường làm nhà ở ấp Mật Sơn, bên cạnh nhà lại làm một ngôi chùa là Thiên Minh tự (chùa Thiên Minh). Sau khi chết rất hiển linh bèn được phong là Phúc Thần và sai dân thờ phụng, đã được nhiều lần phong tặng”.

Trong khuôn viên chùa Đồng Lễ, ngoài giếng chùa còn có tượng Quan Thế Âm, có chuông đồng và nhiều tiểu cảnh. Chiếc chuông đồng ở chùa cao 1.80m (kể cả quai chuông), miệng chuông rộng 0,97m do Tổng công ty miền Trung, bà con nhân dân làng Đồng Lễ và khách thập phương cung tiến.

Ở chùa Đồng Lễ có nhiều câu đối, nội dung các câu đối nói về cảnh chùa, sự linh thông của Phật, như câu đối treo ở trước nhà Tam Bảo:

“Xứ Đồng Lễ dân lành thần phù Phật độ

Chốn Già Lam trang nghiêm thiên ứng đất linh”

Quá trình thực hiện Quy hoạch thành phố Thanh Hóa, phường Đông Hải có nhiều công trình xây dựng, nhiều cơ quan, khách sạn, nhà máy, cửa hiệu mọc lên. Đường xá được quy hoạch và mở rộng với nhiều khu dân cư mới. Vào các ngày rằm, mồng một, không chỉ người làng Đồng Lễ mà còn nhiều bà con ở các phường nội ô thành phố Thanh Hóa đến đây dâng hương cúng Phật. Năm 2013, Nhà sư Thích Thanh Chính về tu và điều hành các hoạt động tôn giáo tín ngưỡng ở chùa Đồng Lễ. Kể từ đây các hoạt động Phật sự trong các ngày lễ trọng trong Phật giáo, của chùa như: Phật Đản, Vía Di Đà, Lễ Vu Lan,… các ngày rằm, tuần và các hoạt động nhân đạo được diễn ra đều đặn, có quy mô và đúng với nghi thức Phật giáo. Trước cổng chùa, con đường lớn Đồng Lễ ngày ngày người và xe cộ tấp nập qua lại. Phía trong là một không gian tĩnh lặng, bà con Đồng Lễ và khách thập phương thường đến đây dâng hương cúng Phật cầu cho gia đình no ấm yên vui.

Tham khảo

  • Chùa Xứ Thanh (Tập IV), Lê Thành Hiểu

 

5/5 (1 bình chọn)
Chia sẻ
Chua-Dong-Le-Thanh-Hoa (10)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *