Ngôi chùa Huệ Quang tức chùa Phật Học cũ, tọa lạc tại số 161, đường Hoàng Văn Thụ, phường 3, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu. Đây là một ngôi chùa cổ kính lâu đời, gắn liền với thời kỳ lịch sử của đất nước Việt Nam ta.
Lược sử
Giữa thế kỷ XX, vào năm 1957, Giáo Hội Tăng Già Nam Việt được phát triển rộng khắp các tỉnh trong đó có Bạc Liêu. Đầu tiên do một nhóm cư sĩ Phật giáo đứng đầu là ông Nguyễn Văn Trương ra sức vận động quyên góp xây dựng chùa lấy tên là Hội Phật Học. Đến năm 1958, chùa xây dựng xong mang tên Chi Hội Phật Giáo Bạc Liêu và Ban Quản trị chùa đề cử ông Nguyễn Văn Phẩm, còn gọi là ông Đốc Phẩm làm Chi Hội Trưởng. Cũng trong thời gian này, Hòa thượng Thích Thiền Định được mời về giữ chức trụ trì để làm nhiệm vụ: “Tác Như Lai sứ, hành Như Lai sự”. Bấy giờ Hòa thượng đứng ra vận động tổ chức khóa đào tạo Trụ trì đầu tiên tại Bạc Liêu. Cũng trong thời gian này, Giáo hội Tăng Già được thành lập và suy cử Hòa thượng Thích Huệ Quang, trụ trì chùa Vĩnh Phước An, phường 2 thành phố Bạc Liêu, giữ chức Trị sự Trưởng lâm thời Giáo hội Tăng Già tỉnh Bạc Liêu.
Đến năm 1961, Hòa thượng Thích Thiền Định được Giáo hội Trung ương, bổ nhiệm chức vụ Tổng Thư ký Giáo hội Tăng Già Nam Việt. Bấy giờ, Hòa thượng Thích Hiển Giác và Hòa thượng Thích Quảng Thành lại được đề cử trụ trì chùa Phật Học, thay thế Hòa thượng Thiền Định như đã nói ở trên. Trong khoảng thời gian này, Giáo hội Tăng già Bạc Liêu chính thức được bầu lại và suy cử Hòa thượng Thích Hiển Giác giữ chức vụ Phó Trị sự trưởng. Trụ sở bấy giờ được đặt tại chùa Vĩnh Hòa, đường Bà Triệu, phường 3, thành phố Bạc Liêu. Và chỉ một năm sau tức vào năm 1962, Ban Trị sự Chùa Phật Học lại tổ chức bầu nhiệm kỳ mới và ông Phạm Văn Đước đắc cử chức Hội trưởng thay thế ông Nguyễn Văn Phẩm.
Trong cuộc đấu tranh của Phật giáo năm 1963, chống chế độ độc tài Ngô Đình Diệm lan rộng đến các tỉnh, Hòa thượng Thích Quảng Thành lại được Giáo hội Trung ương bổ nhiệm về tỉnh Hàm Tân. Bấy giờ Hòa thượng Hiển Giác, với tư cách là sứ giả Như Lai lãnh nhiệm vụ truyền bá Phật pháp trong bốn tỉnh: Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Rạch Giá.
Năm 1964, cuộc đấu tranh của Phật giáo đã kết thúc, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất được thành lập và Trung ương Giáo hội ủy nhiệm cho Hòa thượng Thích Hiển Giác đứng ra vận động tổ chức thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất tỉnh Bạc Liêu. Do đó, năm 1965, Ban Đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất của tỉnh Bạc Liêu ra đời và Hòa thượng Thích Trí Đức được bầu làm Chánh Đại diện, Hòa thượng Thích Hiển Giác làm Phó Đại diện Tỉnh hội Phật giáo Bạc Liêu và văn phòng Tỉnh hội cũng được đặt tại chùa Vĩnh Hòa.
Cũng trong thời gian này, Ban Quản trị Hội Phật học được bầu lại và cư sĩ Trần Văn Danh, pháp danh Minh Giác được tín nhiệm và giữ chức Hội trưởng. Đến năm 1969, Ban Quản trị Hội Phật học mở phiên họp thống nhất ý kiến và ông Phan Văn Đậu đắc cử chức Hội trưởng thay thế ông Trần Văn Danh.
Xuyên suốt qua các thời kỳ lịch sử, đến khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, nhà nước trưng dụng Chùa Phật học 21 năm. Ban đầu làm cơ quan Mặt trận và những năm tiếp theo dùng làm cơ quan Nhà nước. Mãi đến năm 1996, Chùa Phật Học được trao trả cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam và văn phòng Ban Đại diện Phật giáo Thị xã Bạc Liêu, được đặt tại đây. Bấy giờ, Hòa thượng Thích Huệ Hà bổ nhiệm Đại đức Thích Quảng Thới giữ chức trụ trì. Ba năm sau đó, tức năm 1999, Chùa Phật Học chính thức bàn giao cho Tỉnh hội Phật giáo Bạc Liêu trực tiếp quản lý và đặt trụ sở Tỉnh hội tại đây và đổi tên là Chùa Huệ Quang.
Chùa Huệ Quang còn là Trụ sở Tỉnh hội Phật giáo của Bạc Liêu. Ngày 04/04/2007, nhằm ngày 17/02 năm Đinh Hợi chùa bắt đầu khởi công tôn tạo.
Kiến trúc
Kiến trúc hiện tại đã được xây dựng mới, công trình cũ chỉ còn lại chút dấu vết ở tường và phía sau vẫn nhận ra chút mái cong cạnh gốc Bồ đề được cho là chứng nhân ngôi già lam thời đầu. Tọa lạc nơi khu phố chợ, chùa Huệ Quang không khác một tòa nhà dân dụng, các hạng mục cơ bản “chất” lên nhau trên các tầng không rộng, và từ tầng cao nhất của chùa, một bề nhìn ra bờ kênh, phía xa Cầu Quây và cụm nhà Công tử Bạc Liêu. Cổng chùa hướng ra con đường nhỏ, chênh chếch rất gần ngôi Miếu Bà Thiên Hậu nhỏ nhắn nhưng có kiến trúc tinh xảo.
____________________________
Tiếng Anh (English)
Hue Quang Pagoda, also known as the Old Buddhist Study Pagoda, is located at 161 Hoang Van Thu Street, Ward 3, Bac Lieu City, Bac Lieu Province. It is an ancient temple closely associated with the history of Vietnam.
In the year 1957, the Southern Vietnam Buddhist Association expanded its activities to various provinces, including Bac Lieu. Initially, a group of Buddhist laypeople led by Mr. Nguyen Van Truong fundraised for the construction of the temple, named the Buddhist Study Association. Subsequently, in 1958, the temple was completed under the name of the Bac Lieu Buddhist Association, and Mr. Nguyen Van Pham (also known as Mr. Doc Pham) was appointed as the Head of the Association. During this time, Venerable Thich Thien Dinh was invited to be the abbot. In 1961, Venerable Thich Thien Dinh was appointed as the General Secretary of the Southern Vietnam Buddhist Association. Meanwhile, Venerable Thich Hien Giac and Venerable Thich Quang Thanh became abbots of the Buddhist Study Pagoda.
During the Buddhist struggle against the authoritarian regime in 1963, Venerable Thich Quang Thanh was reassigned to Ham Tan province. Venerable Hien Giac was responsible for propagating Buddhist teachings in four provinces. In 1964, the Buddhist struggle came to an end, and the Unified Vietnam Buddhist Association was established. In 1996, the Buddhist Study Pagoda was handed over to the Vietnam Buddhist Association and became the Provincial Headquarters of the Bac Lieu Buddhist Association.
Architecturally, Huệ Quang Pagoda has been newly constructed but still retains some traces of the old structure. The temple’s location is near the market district, and its gate faces a small street, close to the Ba Thien Hau Temple.
Tiếng Trung (Chinese)
慧光寺，又称为古佛学寺，位于越南巴烈省巴烈市3区黄文初街161号。这是一座与越南历史密切相关的古老寺庙。
1957年，南越佛教协会将其活动扩展到包括巴烈在内的各个省份。最初，由阮文强先生领导的一群佛教居士筹集资金兴建了名为佛学会的寺庙。随后，在1958年，寺庙以巴烈佛教协会的名义完成，阮文凡先生（也被称为文凡阮）被任命为会长。在此期间，邀请了第一佛祖慧光作为住持。1961年，第一佛祖慧光被任命为南越佛教协会的总书记。与此同时，慧见法师和慧广明法师成为佛学寺的住持。
在1963年佛教与专制政权的斗争中，慧广明法师被调任至咸坦省。慧见法师负责在四个省份传播佛教教义。1964年，佛教斗争结束，统一越南佛教协会成立。1996年，佛学寺移交给越南佛教协会，并成为巴烈佛教协会的省级总部。
在建筑上，慧光寺已经重新建造，但仍保留了一些旧结构的痕迹。寺庙位于市场区附近，大门面向一条小街，靠近妈祖庙。
Tiếng Pháp (French)
La Pagode Hue Quang, également connue sous le nom de Pagode d’Étude Bouddhiste Ancienne, est située au 161, rue Hoang Van Thu, quartier 3, ville de Bac Lieu, province de Bac Lieu. C’est un ancien temple étroitement associé à l’histoire du Vietnam.
En 1957, l’Association Bouddhiste du Sud du Vietnam a étendu ses activités à diverses provinces, dont Bac Lieu. Initialement, un groupe de laïcs bouddhistes dirigé par M. Nguyen Van Truong a collecté des fonds pour la construction du temple, nommé l’Association d’Étude Bouddhiste. Par la suite, en 1958, le temple fut achevé sous le nom de l’Association Bouddhiste de Bac Lieu, et M. Nguyen Van Pham (également connu sous le nom de M. Doc Pham) fut nommé à sa tête. Pendant ce temps, le Vénérable Thich Thien Dinh fut invité à être l’abbé. En 1961, le Vénérable Thich Thien Dinh fut nommé Secrétaire Général de l’Association Bouddhiste du Sud du Vietnam. Pendant ce temps, le Vénérable Thich Hien Giac et le Vénérable Thich Quang Thanh devinrent abbés de la Pagode d’Étude Bouddhiste.
Pendant la lutte bouddhiste contre le régime autoritaire en 1963, le Vénérable Thich Quang Thanh fut réaffecté à la province de Ham Tan. Le Vénérable Hien Giac fut chargé de propager les enseignements bouddhistes dans quatre provinces. En 1964, la lutte bouddhiste prit fin, et l’Association Bouddhiste Unifiée du Vietnam fut créée. En 1996, la Pagode d’Étude Bouddhiste fut remise à l’Association Bouddhiste du Vietnam et devint le Siège Provincial de l’Association Bouddhiste de Bac Lieu.
Du point de vue architectural, la Pagode Huệ Quang a été récemment reconstruite mais conserve encore quelques traces de l’ancienne structure. L’emplacement du temple est proche du quartier du marché, et sa porte donne sur une petite rue, près du temple de Ba Thien Hau.
