Đền Ca Công (Đông Anh, Hà Nội)

Đền Ca Công (Đông Anh, Hà Nội)
Đền Ca Công (Đông Anh, Hà Nội)
Thông tin
Địa chỉ: Thôn Lỗ Khê, xã Liên Hà
Đông Anh
Hà Nội
Giới thiệu

Lược sử

Đền Ca Công có từ thời Hậu Lê, bên trong thờ hai vị tổ nghề hát ca trù.

Làng Lỗ Khê là một trong những cái nôi sinh ra nghệ thuật ca trù (còn gọi là hát ả đào, hát cửa đình, hát cửa quyền, hát cô đầu, hát nhà tơ, hát nhà trò hay hát ca công), một hình thức sinh hoạt văn hóa đặc sắc có từ lâu đời của cư dân đồng bằng Bắc Bộ. Đền thờ Ca Công tại làng Lỗ Khê là một di tích vô giá. Trong đền còn lưu bản sao ngọc phả nói về nguồn gốc của ca trù, do Tiến sĩ khoa Bính Tuất niên hiệu Quang Thuận (1466) Hộ bộ Thượng thư Đào Cử soạn thảo năm Hồng Đức thứ 7 (1476). Đào Cử cũng là người viết ngọc phả cho đền thờ tổ của giáo phường làng Phú Đô (quận Từ Liêm).

Theo ngọc phả, Đinh Dự là con tướng quân Đinh Lễ. Trong khởi nghĩa Lam Sơn, năm 1426 Đinh Lễ được Lê Lợi cử ra Bắc lập đồn đóng trại tại Lỗ Khê, ông đã cưới vợ và sinh con ở đây. Đinh Dự lớn lên giỏi đàn hát và lấy vợ tên là Đường Hoa Tiên Hải. Hai vợ chồng mở giáo phường dạy hát, nổi tiếng khắp vùng. Sau hai ông bà cùng mất một ngày, được dân tôn là tổ ca trù. Như vậy, ca trù đã có ở làng Lỗ Khê từ đầu thế kỷ XV. Đầu thế kỷ XX, khi ca trù thịnh hành, nhiều người đã ra Hà Nội mở ca quán tại phố Khâm Thiên.

Kiến trúc

Đền Ca Công đơn sơ, bình dị và cổ kính, được xây dựng trên khoảng đất có diện tích khá nhỏ. Nửa trước sân đền được lát gạch, nửa phía trong được lát bê tông. Dù không có sự nổi bật về mặt kiến trúc, nhưng những giá trị văn hóa lịch sử mà ngôi đền đem lại là vô giá, khiến nơi đây trở thành điểm đến không thể bỏ qua của du khách khi đến với địa phận xã Liên Hà, huyện Đông Anh.

Ngôi đền thờ 3 gian 2 dĩ, năm 2001 đã được Nhà nước cấp kinh phí trùng tu. Trên chính điện treo bức hoành phi đề 4 chữ Hán “Sinh Tài Tự Điển”. Trong khám thờ có đặt tượng gỗ của hai vị tổ ca trù. Ngoài ra, còn 5 đạo sắc (bản sao lại) của các triều vua phong cho Đinh Dự là “Thanh Xà đại vương” (do ông sinh năm Tỵ) và vợ ông là “Mãn Đường Hoa công chúa”. Theo sắc phong ngày 15 tháng 6 năm Gia Long thứ 9 (1810) thì nguyên gốc của ca trù Lỗ Khê mà hai vị tổ đã thụ nghiệp là giáo phường huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa).

Sự kiện – Thành tựu

Ngày 21-01-1989 đền Ca Công cùng với đình Lỗ Khê đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa quốc gia. 

Hàng năm tại đền có tổ chức lễ sinh nhật Đinh Dự vào ngày 5 tháng Tư (âm lịch) và giỗ kỵ hai vị tổ ca trù vào ngày 15-11. Ca trù Việt Nam được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp kể từ ngày 01-10-2009.

Lễ hội

Mỗi năm Lỗ Khê có hai kỳ hội làng theo âm lịch. Hội tháng Giêng nếu bội thu thì vào đám từ mùng 10 đến 27, nếu được mùa thì vào đám từ mùng 10 đến 19 và nếu mất mùa (bán trà) thì vào đám từ mồng 4 đến 9, có rước văn, rước mục lục, lễ đón quan anh làng kết nghĩa để cùng hát ca trù; ngoài ra còn có thi vật, cờ tướng và một số trò chơi khác. Hội tháng Tám từ mùng 10 đến 13, diễn lại sự tích tướng Dương Trực mổ trâu khao quân và dân làng.

Làng Lỗ Khê xưa kết nghĩa với làng Hương Trầm (xã Thụy Lâm) ở bên cạnh và làng Chóa (huyện Yên Phong). Theo lệ cũ, hàng năm bất luận thời tiết thế nào, hai bên đều cử đoàn đại diện đến thăm nhau vào kỳ hội. Ngày mùng 10 tháng Giêng, làng Lỗ Khê mời quan anh làng Chóa (6-8 người), lễ vật của quan anh mang theo là hương đen đặc biệt, mời làng Hương Trầm (80 người) vào ngày 14 tới dự tiệc, nghe hát ca trù và cùng hát xướng tại đình.

Tham khảo

  • Đền Ca Công – Chu du cùng NCCong, https://360.hncity.org/spip.php?article286
  • ĐỀN CA CÔNG – Di tích lịch sử – văn hoá Hà Nội, http://ditichlichsu-vanhoahanoi.com/2017/11/30/den-ca-cong-2/
  • Đền Ca Công, Văn hiến Việt Nam, https://vanhien.vn/news/den-ca-cong-40156
0/5 (0 Reviews)
Hình ảnh
Video
Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội & Sự kiện
Nội dung đang được cập nhật.

Chia sẻ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *