Tên gọi
Đền Nam Cường, hay còn được biết đến với cái tên đền Mẫu Nghi Thiên Hạ hay chùa Vạn Thắng, là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh, tọa lạc tại xã Nam Cường, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái.
Đền thờ Thánh Mẫu Linh Từ; Thánh Hưng Đạo Đại Vương.
Lịch sử
Theo sử sách, xã Nam Cường được thành lập ngày 20/1/1916, trước kia thuộc khu Đồng Sấu, trang Cường Nỗ (nay là xã Cường Thịnh), tổng Bách Lẫm, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Khi mới thành lập, xã chỉ có vẻn vẹn 17 gia đình, 131 nhân khẩu, cộng đồng dân cư xuất xứ từ một số xã thuộc 2 huyện Xuân Trường và Giao Thủy (Nam Định).
Vùng đất Nam Cường xưa kia vốn là nơi rừng thiêng nước độc. Để cầu phúc an dân, năm 1923, Đền Mẫu được xây dựng, thờ Thánh Mẫu Linh Từ. Năm 1933, Hội đồng các cụ cao niên trong xã đã về Đền Kiếp Bạc, tỉnh Hải Dương, rước chân nhang Trần Triều Hiển Thánh Hưng Đạo Đại Vương, và chân nhang Công chúa Liễu Hạnh (Tự Mẫu Nghi Thiên Hạ) ở Đền Phủ Giầy – Nam Định về thờ tại Đền Mẫu. Ngôi đền này được các bậc tiền bối chiêu dân lập xã Nam Cường xây dựng để tôn thờ Thánh Mẫu, tỏ lòng tôn kính đối với đất mẹ hiền từ. Kể từ đó, đền Nam Cường được đầu tư xây dựng, nằm trong cụm di tích lịch sử văn hóa tâm linh của xã Nam Cường.
Trải qua những thăng trầm của lịch sử, Đền không những là nơi cầu tế cho “quốc thái – dân an”, nơi hội họp sinh hoạt làng xã mà trong kháng chiến còn là nơi cán bộ Việt Minh phát động nhân dân đứng lên giành chính quyền về tay cách mạng (tháng 8/1945); là trụ sở làm việc của chính quyền xã từ buổi ban đầu; là kho dự trữ lương thực; là điểm dừng chân của một số đơn vị khi vào giải phóng Điện Biên Phủ; là lớp học trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp; nơi tiễn đưa bao lớp thanh niên trong xã lên đường tòng quân.
Trong những năm chiến tranh chống Mỹ, các công trình bị bom đạn giặc tàn phá nặng nề. Năm 1998, theo nguyện vọng của Hội Người cao tuổi và nhân dân trong xã, Đền được tôn tạo lại. Năm 2003 và 2006, được nhân dân đóng góp xây dựng, tôn tạo lại kiên cố và vẫn giữ nguyên được nét kiến trúc của Đền – Đình xưa kia.
Thành tựu
Ngày 16/8/2005, Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái ban hành Quyết định số 275/QĐ-UBND công nhận đình – đền – chùa Nam Cường, xã Nam Cường, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái là Di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh.
Lễ hội
Lễ hội Đền Nam Cường được tổ chức vào rằm tháng giêng, với hai phần chính là phần lễ và phần hội. Trong dân gian có câu:
Tháng giêng, nhớ nhé: ngày rằm
Du xuân bạn hãy về thăm Nam Cường.
Các hoạt động văn hoá, tín ngưỡng cũng như những trò chơi dân gian giúp cho mọi người trong làng gần gũi với nhau hơn. Không những thế những hoạt động mang đậm những giá trị lịch sử, văn hoá truyền thống, những chuẩn mực đạo đức, tính hướng thiện được người dân truyền đạt và tác động trực tiếp đến nhận thức của thế hệ trẻ. Từ đó tạo dựng thêm bề dày lịch sử văn hoá của xã Nam Cường.
_____________________
Các ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
The Nam Cuong Temple, also known as the Mau Nghi Thien Ha Temple or the Van Thang Pagoda, is a provincial-level historical and cultural relic located in Nam Cuong commune, Yen Bai city, Yen Bai province. The temple worships the Holy Mother Linh Tu and the Great General Hung Dao Dai Vuong. Nam Cuong commune was established on January 20, 1916, and was once a sacred forest area. The temple was built in 1923 and later expanded to worship two deities, the Great General Hung Dao Dai Vuong and Princess Lieu Hanh. The temple has undergone many historical upheavals and played an important role in resistance wars. In 1998, the temple was renovated according to the community’s wishes and recognized as a provincial-level historical and cultural relic in 2005. The Nam Cuong Temple Festival is held on the fifteenth day of the first lunar month with many cultural activities, religious rituals, and folk games, helping to enrich the cultural history of Nam Cuong commune.
Tiếng Trung (Chinese)
南昌庙，又称为母崖天下庙或万胜寺，是位于越南宁河省宁河市南昌社的一处省级历史文化遗址。该庙供奉着灵慈圣母和大将军雄道大王。南昌社成立于1916年1月20日，曾是一片神圣的森林地区。庙宇建于1923年，后来扩建以供奉两位神灵，雄道大王和柳娘公主。该庙经历了许多历史变迁，并在抗战中发挥了重要作用。1998年，庙宇按照社区的意愿进行了翻修，并于2005年被认定为省级历史文化遗址。南昌庙节于农历正月十五举行，有许多文化活动、宗教仪式和民间游戏，有助于丰富南昌社的文化历史。
Tiếng Pháp (French)
Le temple de Nam Cuong, également connu sous le nom de temple Mau Nghi Thien Ha ou de pagode Van Thang, est un site historique et culturel de niveau provincial situé dans la commune de Nam Cuong, ville de Yen Bai, province de Yen Bai. Le temple rend hommage à la Sainte Mère Linh Tu et au Grand Général Hung Dao Dai Vuong. La commune de Nam Cuong a été créée le 20 janvier 1916 et était autrefois une région forestière sacrée. Le temple a été construit en 1923 et a ensuite été agrandi pour rendre hommage à deux divinités, le Grand Général Hung Dao Dai Vuong et la Princesse Lieu Hanh. Le temple a connu de nombreux bouleversements historiques et a joué un rôle important dans les guerres de résistance. En 1998, le temple a été rénové selon les souhaits de la communauté et reconnu comme un site historique et culturel de niveau provincial en 2005. Le festival du temple de Nam Cuong est organisé le quinzième jour du premier mois lunaire avec de nombreuses activités culturelles, rituels religieux et jeux folkloriques, contribuant à enrichir l’histoire culturelle de la commune de Nam Cuong.
