Đền Tiên (Tp. Việt Trì, Phú Thọ)

Đền Tiên (Tp. Việt Trì, Phú Thọ)

Thông tin cơ bản

Vị trí địa lý

Đền Tiên là ngôi đền thiêng, tọa ngự trên địa bàn phường Tiên Cát, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Đây là ngôi đền thờ Thủy Tổ Quốc Mẫu, hay còn gọi là Bạch Tổ Mẫu, là người mẹ đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Mẫu là Hoàng hậu của Vua Kinh Dương Vương, người sinh thành dưỡng dục của Vua Lạc Long Quân, là bà nội của các vua Hùng trong bọc trăm trứng.

Lược sử

Tương truyền, vốn yêu cảnh đẹp, trong một lần ngao du sơn thủy, khi thuyền rồng đi tới hồ Động Đình, vua Kinh Dương Vương bỗng thấy một người con gái má phấn lưng ong nhan sắc tuyệt vời xuất hiện, tự xưng là Thần Long, con gái Động Đình Quân. Vua cho rằng đây là điềm trời xui khiến liền đón nàng vào thuyền rồng đưa về Phong Châu. Một năm sau Ngọc Nữ Thần Long sinh được Lạc Long Quân, nên đã được vua Kinh Dương Vương phong làm vi cung chính khổn (hoàng hậu), lập Tiên Cát Cung để ngự.

Trong kháng chiến chống Pháp năm 1949 ngôi Đền bị chiến tranh tàn phá. Năm 1960 lại san ủi để xây dựng nhà máy Bê tông. Hiện nay nhân dân Tiên Cát cũng như các nhà tâm linh đều khẳng định mộ Mẫu vẫn ở trong khu vực nhà máy. Nhà Tâm linh Nguyễn Thị Nguyện còn vẽ sơ đồ vị trí mộ của Mẫu.

Ngày 29 tháng 3 năm 1999 tỉnh Phú Thọ cấp giấy phép cho xây dựng lại Đền Tiên. Nhân dân Tiên Cát cũng như nhân dân trong thành phố Việt Trì đã đóng góp hàng vạn ngày công, hàng vạn mét khối đất đá, cát sỏi. Những người con đất Việt ở khắp nơi đã náo nức tìm về cung tiến tiền bạc, đồ thờ tự, hoành phi câu đối, lư đá, thuyền rồng đá và những pho tượng bằng đá quý.

Kiến trúc

Ngôi đền mới này nằm tách bạch với khu dân cư, tọa lạc trên địa bàn bằng phẳng với khuôn viên rộng 6.833 m2. Đền nhìn theo hướng Tây nam. Trước mặt Đền không xa là quốc lộ số 2. Bên ngoài là dòng sông Thao cuồn cuộn đổ về xuôi gặp nhau tại Bạch Hạc, nơi tụ hội của ba dòng sông lớn: sông Hồng, sông Đà, sông Lô. Với lợi thế của Đền nhìn ra sông, xa xa là dãy Ba Vì, phía sau dựa vào Tam Đảo tạo cho Đền sự phong quang, khoáng đạt, thu hút khí lành để ban phát tịnh độ chúng sinh.

Cổng Đền được xây dựng công phu, với họa tiết thời Văn Lang Lạc Việt. Một bên là lầu chuông, một bên là lầu trống. Bước vào cổng Đền là bức bình phong tạo bởi ba khối đá lớn, mỗi khối nặng gần 10 tấn, cao hơn 2m, xếp theo hình núi Ba Vì, có cây cối hoa lá, dây leo và nước suối chảy róc rách. Dưới chân bức bình phong là hồ nước, cá chạy tung tăng.

Ngôi Đền xây dựng theo kết cấu kiến trúc chữ Đinh (T),nền cao, sân rộng 400m2, trên nóc mái hình “lưỡng long chầu nhật”. Tất cả nhà tiền tế, hậu cung đều được xây dựng bằng đá phiến, mái lợp ngói mũi hài, bên trong lát gạch nung đỏ. Toàn bộ cột kèo, đầu bẩy làm bằng bê tông cốt sắt nhưng được sơn nâu, thể hiện rõ sự cổ kính. Vào trong ta có cảm giác như Đền đã có từ rất lâu đời.

Hậu cung ba gian, bên trên là ba pho tượng bằng đá Hồng Ngọc, có bệ ngồi. Ở giữa là Mẫu và hai bên là 2 người em kết nghĩa của Mẫu. Tượng Mẫu ngồi cao 1,67m, với khuôn mặt đôn hậu, tai chảy dài, tay trái để trên gối, tay phải để giữa, đặt trong lòng bàn tay là viên ngọc thể hiện sự sáng suốt, linh ứng của Mẫu. Bên phải Mẫu là nàng Thủy Tinh và bên trái mẫu là nàng Bạch Hoa, ngồi thấp hơn Mẫu tượng cao 1,46m. Tiếp đến là ba pho tượng của chàng Cự Linh, Ất Linh và Thông Thủy, ở giữa là người anh cả Cự Linh, tượng cao 1,34m, đầu đội mũ, thân hình khỏe mạnh, tay cầm thẻ bài thể hiện uy quyền của người dũng tướng. Bên trái và bên phải là tượng của 2 người em cao 1m28 cũng được tạc đá Hồng Ngọc. Càng nhìn kỹ các pho tượng ta càng thấy tiềm ẩn trong đó một sự đoàn kết bền vững, với bên trên là Mẫu biểu tượng cho sự che chở phù giúp.

Khảm thờ dặt phía trước hai bệ của 2 lớp tượng, được trạm nổi mặt trước cũng như hai bên đốc hình tứ linh (Long, Ly, Quy, Phượng) xung quanh thể hiện hình trống đồng, các thiếu nữ đánh trống và diễn tả những cảnh sinh hoạt của thời dựng nước theo hoạ tiết trống đồng, các đường nét trạm trổ rất tinh xảo.

Bức phù điêu bằng đá ghép phía sau tượng mẫu rộng 4m5, dài 7m5 với diện tích 33m75 được trạm khắc khéo léo, thể hiện sinh động toàn cảnh núi non, sông nước, sơn thuỷ hữu tình. Đó là hình ảnh ngũ hành: Kim, mộc, thuỷ, hoả, thổ tương ứng với các màu trong tranh. Toàn bộ bức phù điêu toát lên nét đẹp cổ kính, sự uy linh tiềm ẩn. Trong đền còn có trống đồng, bánh giầy, bánh chưng, hồng hạc, các anh vũ, thuyền rồng của Mẫu cũng được tạc bằng đá.

Đền Tiên có hệ thống hoành phi câu đối đều sơn son thếp vàng, trang trí đẹp ca ngợi công lao, đạo đức của Mẫu và biểu hiện tấm lòng thành kính của nhân dân.

Đền Tiên nằm trong quần thể di tích thuộc vùng kinh đô Văn Lang thuở xưa, nơi mà khảo cỏ học đã chứng minh thời văn hoá Đông Sơn cách đây mấy ngàn năm đã tồn tại. Điều đó chứng tỏ bề dày lịch sử của vùng đất cũng như khẳng định sự tồn tại của ngôi đền là có thật trong lịch sử dựng nước của dân tộc.

___________________________

Tiếng Anh (English) 

The Temple of Tien is a sacred temple located in Tien Cat ward, Viet Tri city, Phu Tho province. This is where the worship of the Mother Goddess, also known as Bach Tieu Mother, the first mother of the Vietnamese people, takes place. According to tradition, King Kinh Duong Vuong welcomed the Mother as his wife after meeting her during a journey. The Mother gave birth to Lac Long Quan and was honored as queen by the king, who then established a palace in Tien Cat. The temple has undergone many historical upheavals, from being destroyed during the resistance against the French to later reconstruction. The architecture of the Tien Temple is very special, with its gate and bas-relief intricately crafted from stone. It is not only a temple but also a symbol of respect and homage to the kind mother of the Vietnamese people. The Tien Temple is also part of the relic complex of the ancient capital of Van Lang, demonstrating the richness and longevity of the cultural history of this land.

Tiếng Trung (Chinese)

天庙位于越南福寿省,是一座神圣的寺庙。 这是供奉祖国母亲水祖国母的地方,也被称为白条母,被认为是越南人民的第一位母亲。 据传统,庆阳王在一次旅行中遇见母亲后,将她接回成为妻子。 母亲生下了骆龙鳌,并被国王封为皇后,然后在Tien Cat建立了宫殿。 寺庙经历了许多历史的风波,从抵抗法国时期的破坏到后来的重建。 天庙的建筑非常特别,其门和浮雕都是用石头精心制作而成的。 它不仅是一座寺庙,也是对越南人民的慈母的尊敬和敬意的象征。 天庙也是古代Van Lang首都的遗址复合体的一部分,展示了这片土地文化历史的丰富和长久。

Tiếng Pháp (French)

Le Temple de Tien est un temple sacré situé dans le quartier de Tien Cat, ville de Viet Tri, province de Phu Tho. C’est là que se déroule le culte de la Déesse Mère, également connue sous le nom de Mère Bach Tieu, la première mère du peuple vietnamien. Selon la tradition, le roi Kinh Duong Vuong a accueilli la Mère comme sa femme après l’avoir rencontrée lors d’un voyage. La Mère a donné naissance à Lac Long Quan et a été honorée en tant que reine par le roi, qui a ensuite établi un palais à Tien Cat. Le temple a connu de nombreux bouleversements historiques, de sa destruction lors de la résistance contre les Français à sa reconstruction ultérieure. L’architecture du temple de Tien est très spéciale, avec sa porte et son bas-relief finement ciselés dans la pierre. Ce n’est pas seulement un temple mais aussi un symbole de respect et d’hommage à la gentille mère du peuple vietnamien. Le temple de Tien fait également partie du complexe de reliques de l’ancienne capitale de Van Lang, démontrant la richesse et la longévité de l’histoire culturelle de cette terre.

Chấm điểm
Chia sẻ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *


Banner App ChỐn ThiÊng 3 (60x90)