Đền Xa Lộc (Lâm Thao – Phú Thọ)

Đền Xa Lộc (Lâm Thao – Phú Thọ)

Giới thiệu chung


Đền Xa Lộc tọa lạc trên một khu đất rộng thuộc xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Đền Xa Lộc được nhiều người biết đến là một ngôi đền cổ linh thiêng thờ dũng tướng Lân Hổ Đô thống Đại Vương – một vị tướng giỏi thời nhà Trần đã có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên Mông, giữ yên bờ cõi vào thế kỷ XIII

Lược sử


Theo truyền thuyết xưa, Phùng Lân Hổ là một người nông dân nhưng có sức địch trăm người, thân cao 1 trượng, có tài vác đỉnh. Năm ấy, giặc Nguyên sang xâm lược nước ta, chúng đóng đồn ở ngã ba Bạch Hạc, kéo dài xuống các nương dâu của tổng Thạch Cáp, huyện Sơn Vi (nay là huyện Lâm Thao). Trước tình hình đó, vua Trần xuống chiếu tìm người dẹp loạn. Hay tin, Lân Hổ liền tự nguyện xin đi.  Ông xin vua một con ngựa sắt, một cây chùy sắt rồi nhảy lên mình ngựa đuổi đánh quân giặc. Quân giặc tan tác không sót một tên. Vua Trần liền ban tặng thần 8 chữ là “Nam thiên tráng khí, Bắc khẩu hàn tâm; Công cư đệ nhất, Trưng Trắc, Trưng Nhị hà dự yên” (Nghĩa là “Tráng khí trời Nam, giặc Bắc run sợ; công cao bậc nhất, Trưng Trắc, Trưng Nhị đâu sánh kịp”). Vì có công đánh giặc cứu nước, giữ đất, yên dân nên ông được ban tước Hầu (Lân Hổ Hầu) và làm quan trong triều, nhưng ông từ chối xin được về quê phụng dưỡng mẹ già.

Đến năm 1285, quân Nguyên xâm lược nước ta lần thứ hai. Lân Hổ lại ra cầm quân đánh giặc giữ nước và được cử giữ chiến tuyến Gia Ninh – Dục Mỹ. Nhưng thế giặc mạnh và đông nên ông đã anh dũng hi sinh. Tiếc thương vị tướng tài lập nhiều công lớn, vua Trần đã hạ chiếu xây lăng thờ tướng Phùng Lân Hổ và cho tế theo nghi lễ cao nhất. Nhân dân Tứ Xã và một số địa phương dọc bờ sông Thao tôn thờ ông là con của trời đất, thần linh…

Mặc dù đã qua nhiều lần tu bổ, nhưng đến nay, ngôi Đền đã hơn 700 tuổi và có phần xuống cấp. Được sự nhất trí của Chính quyền địa phương, Công ty Cổ phần Tập đoàn Sông Hồng Thủ Đô đã phát tâm công đức và khởi công tu bổ ngôi Đền với thiết kế khang trang, bền đẹp nhưng vẫn bảo tồn kiến trúc uy nghi truyền thống, để nhân dân địa phương và du khách thập phương về thăm quan và thực hành tín ngưỡng.

Kiến trúc


Đền Xa Lộc được xây dựng theo kiểu chữ Nhị với Thượng Cung (đền thượng), Đại Bái (đền hạ) đều ba gian hướng Nam. Lưng Đền dựa vào thế Đền Tổ Vua Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh, xung quanh thủy tiên bao bọc. Bên phải xa xa có 9 ngọn núi “Cửu tượng phục chầu”, bên trái xa xa “Sông Hồng lượn rồng uốn khúc”. Toàn bộ đường đi trong đền đều được lát đá. Qua 7 bậc đá lên tới sân đền. Đền hạ có 3 gian, để chiêng, trống, ngựa thờ, khám thờ với gươm, đao, giáo mác được sơn son thiếp vàng đồng thời cũng là nơi thờ vong linh các liệt sĩ đã hy sinh trong các trận chiến đấu bảo vệ quê hương. Bên trong Đại BáiThượng Cung thờ thần Lân Hổ và thờ Phùng Sáo Đá, Phùng Sáo Đen – hai vị cận quân tài giỏi của thần Lân Hổ. Hai bên tay trái và phải là nhà tả hữu mạc được xây dựng với kiến trúc đơn giản, ba gian giống nhà ở nhưng để trống không làm cửa, không tường bao để bà con, dân làng, du khách thập phương chuẩn bị lễ vào đền thắp hương.

Điều ấn tượng đối với mỗi người khi đến với Đền Xa Lộc chính là khuôn viên bên trong đền đều được bao phủ bởi các cây cổ thụ, tạo bóng mát và không khí trong lành. Năm 2017, Đền được mở rộng thêm khuôn viên rộng hơn 1ha, với ao sen và cổng Tam quan, tạo nên nét uy nghi, đẹp đẽ cho ngôi đền.

Kiến trúc Đền Xa Lộc có thể được xem như điển hình của nghệ thuật kiến trúc thờ tự trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Trải qua thời gian, ngôi đền bị tàn phá, hư hại nhiều. Được sự cho phép của các ngành, các cấp Công ty Cổ phần Tập đoàn Sông Hồng Thủ Đô đã gia tâm công đức và đảm nhiệm việc khởi công tu bổ, tôn tạo lại ngôi Đền. Sau hơn 4 tháng thi công công trình đã hoàn thành với các hạng mục được xây dựng kiên cố, uy nghi nhưng vẫn được giữ nguyên kiến trúc cổ kính của ngôi Đền bảy trăm tuổi. Việc tu bổ tôn tạo Đền Xa Lộc chỉ là nơi để nhân dân gần xa tỏ lòng biết ơn về đức hy sinh, tinh thần yêu nước, lòng nhân nghĩa của nhân vật lịch sử Lân Hổ, nơi đây còn là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân Tứ Xã nói riêng và nhân dân vùng Đất Tổ nói chung.

Thành tựu


Năm 1993, Đền Xa Lộc đã được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

Tham khảo


  • http://baophutho.vn/dat-nguoi-phu-tho/201808/ngoi-den-co-xa-loc-tu-xa-159554
  • http://baophutho.vn/dat-nguoi-phu-tho/201707/den-xa-loc-150654
  • https://phutho.gov.vn/vi/ngoi-den-co-tren-dat-tu-xa
  • https://addflag.com/den_xa_loc_3782
  • http://songhong-thudo.com/d121/khoi-cong-tu-bo-den-xa-loc-va-xay-dung-cau-di-bo-qua-ho-mai-an-tiem.html

 

0/5 (0 Reviews)
Chia sẻ
1. Đền Xa Lộc (Nguồn_ dacsan.com)
0/5 (0 Reviews)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nội dung đang được cập nhật.
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.
Video

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

pexels4035926