Tháp Vĩnh Hưng (Vĩnh Lợi, Bạc Liêu)

Tháp Vĩnh Hưng (Vĩnh Lợi, Bạc Liêu)

Thông tin cơ bản

Tháp Vĩnh Hưng là một di tích nghìn năm tuổi tọa lạc tại ấp Trung Hưng 1B, xã Vĩnh Hưng A, huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu cách trung tâm thành phố khoảng 20km. Đây là một trong số các kiến trúc tháp thuộc nền văn hóa Óc Eo còn sót lại tại Nam Bộ Việt Nam.

Lược sử

Các nhà khảo cổ đã xác định tháp được xây dựng vào khoảng thế kỷ thứ  IX sau Công nguyên để thờ vị vua tên là Yacovar – Man.

Năm 1911, ông Lunet de Lajonquiere một nhà khảo cổ người Pháp đã phát hiện ra tháp và đặt tên là tháp Trà Long. Đến năm 1917, ông Henri Parmentier tiếp tục khảo sát và công bố kết quả trong tập san của Trường Viễn Đông Bác Cổ Pháp (Số XVII, tập 6 năm 1917 trang 48-49) với tên gọi mới là tháp Lục Hiền. Đến tháng 5/1990, các nhà khảo cổ thuộc Viện Khoa học xã hội Thành phố Hồ Chí Minh (nay là Viện phát triển bền vững vùng Nam bộ) phối hợp với Bảo tàng tỉnh Minh Hải đã đến khảo sát và tìm thấy nhiều hiện vật có giá trị.

Vào các năm 2002 và 2011, để phục vụ công tác trùng tu tháp, Trung tâm Nghiên cứu khảo cổ phối hợp với Bảo tàng tỉnh Bạc Liêu tiến hàng khai quật xung quanh tháp, làm xuất lộ kết cấu móng tháp. Móng của tháp được làm bằng một khối gạch nhỏ trộn với một loại keo thực vật, bốn gốc của chân tháp được kê 4 tảng đá ong. Các đợt khai quật này đã giải quyết những vết tích chìm trong lòng đất để có những giải pháp trùng tu, tôn tạo ngôi tháp nhằm phát huy giá trị của di tích. Nhiều hiện vật có giá trị đã được phát hiện.

Năm 2011, di tích tháp Vĩnh Hưng được trùng tu tôn tạo gồm các hạng mục: nhà trưng bày, nhà bia, nhà bảo vệ, hàng rào và một số hạng mục khác nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của di tích.

Những cuộc hội thảo của ngành văn hóa ở Bạc Liêu những năm gần đây, các nhà khảo cổ nhận định, tháp Vĩnh Hưng không phải là một di tích đơn lập hay đơn độc mà cùng với di tích cổ này còn có các di tích khác nhau thuộc dạng cư trú, sinh hoạt phân bổ ở nhiều nơi trong vùng Vĩnh Hưng. Tuy nhiên, các di tích ấy đã trở thành phế tích, ghi lại dấu vết của một khu cư dân khá lớn đã phát triển, tồn tại từ cách đây nhiều thế kỷ. Hiện chỉ có tháp Vĩnh Hưng còn bảo tồn được khá nguyên vẹn cho đến nay.

Trước đây tháp được liệt vào danh mục các di tích kiến trúc mang số hiệu 902 được nhà cầm quyền Nam Kỳ xếp hạng thứ 14 trong danh mục các di tích lịch sử của xứ Nam Kỳ.

Năm 1992, tháp Vĩnh Hưng được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Kiến trúc

Tháp cổ Vĩnh Hưng được xây dựng trên một doi đất có diện tích khoảng 100m, cửa tháp quay về hướng Tây Nam, bình diện chân Tháp hình chữ nhật với hai cạnh là 5,6m và 6,9m. Chiều cao của Tháp là 8,2m (tính từ nền Tháp), đỉnh tháp đã. Chiều cao và bình diện chân tháp tạo nên một tải trọng rất lớn lại được xây trên vùng đất yếu, và việc sử dụng móng dàn trải trên một không gian rộng để chống sụt lún. Vật liệu kiến trúc của tháp chủ yếu là gạch, đá và ngói. Gạch có nhiều loại, nhiều kích cỡ nhưng phổ biến nhất là loại gạch hình chữ nhật.

Ngôi tháp có khối hình trụ đứng sừng sững giữa rừng cây, với dáng vẻ cổ kính – một phần bị rong rêu phủ, còn lại nhiều chỗ gạch loang lỗ khuyến sâu vào gần bên trong lòng Tháp bởi thời gian dài chịu ảnh hưởng của mưa nắng. Tỉnh Bạc Liêu phải ra tận miền Đông tìm đất mang về nung thành những viên gạch để phục chế một phần phía trước đã bị hư hỏng.

Theo nhiều nhà khoa học, người Khơme cổ đã dùng một kỹ thuật xây dựng đặc biệt, họ đã dùng một loại keo thực vật để kết dính các viên gạch với nhau, mà không cần dùng đến các chất liệu xây dựng như xi măng, hay vôi vữa như bây giờ. Tháp được xây bằng hai loại gạch có màu sắc khác nhau. Từ chân tháp đến độ cao 4m là gạch đỏ và từ 4m trở lên trên được dùng gạch trắng xám, có kích thước lớn hơn nhưng nhẹ hơn gạch phía dưới. Phía sau thân tháp phải dùng ba sợi thép to, không gỉ niềng lại, tránh bị sập. Nhìn vào từ cửa chính là bộ Linga – Yoni tượng trưng cho âm dương hòa hợp được phục chế lại. Bộ Linga – Yoni nguyên gốc đang được gìn giữ tại bảo tàng.

Di sản

Năm 1917, trong báo cáo của tập san Trường Viễn Đông Bác Cổ Pháp có ghi tấm bia tìm thấy trong ngôi chùa Phước Bửu Tự ở cạnh tháp khắc chữ Phạn, ghi rõ tháng Karhila, năm 814, tương ứng với năm 892 sau công nguyên, và tên của vua Yacovan – Man (thế kỷ thứ IX).

Các hiện vật như đầu tượng thần, minh văn, bàn nghiền, tượng Nữ thần được tạc theo phong cách truyền thống tượng tròn Óc Eo Phù Nam, bàn tay phải của “Tượng thần”, một số Linga – Yoni, đồ gốm dùng trong sinh hoạt và đặc biệt là bộ tượng đồng được các nhà khảo cổ học đánh giá là bộ sưu tập tượng độc đáo, là “bảo vật quốc gia”, trong đó có một số tượng độc bản có giá trị rất cao. Đây đều là những hiện vật được tìm thấy trong các cuộc khai quật.

____________________________

Tiếng Anh (English)

The Vinh Hung Tower, a thousand-year-old relic located in Trung Hung 1B hamlet, Vinh Hung A commune, Vinh Loi district, Bac Lieu province, about 20km from the city center, is one of the rare tower structures still existing from the Oc Eo culture in Southern Vietnam.

The tower was built around the 9th century AD to worship King Yacovar – Man. In 1911, French archaeologist Lunet de Lajonquiere discovered and named it the Tra Long Tower, later Henri Parmentier renamed it the Luc Hien Tower. Many important artifacts have been discovered during excavations since 1990.

To preserve and restore the relic, excavation and restoration activities have been carried out between 2002 and 2011, helping to discover more valuable artifacts. In 2011, the tower was restored and embellished, including exhibition halls, steles, guardhouses, and fences.

The Vinh Hung Tower is not only an individual relic but also part of a complex relic system in Vinh Hung. It has been classified as a national-level architectural relic since 1992. The architecture of the tower is built mainly with bricks, stones, and tiles, using the traditional vegetal glue technique of the ancient Khmer people.

Precious artifacts such as deity statues, inscriptions, grinding tables, goddess statues, and bronze statues have been discovered in excavation activities, providing important information about the history and culture of the area.

Tiếng Trung (Chinese)

文兴塔,位于北江省文兴罗区文兴甲乡的文兴1B村,距离市中心约20公里,是越南南部欧巢文化中仍然存在的少数塔式建筑之一,有着千年历史的遗迹。

该塔建于公元9世纪左右,用于供奉雅科瓦王。1911年,法国考古学家卢内特·德·拉容奎尔发现并命名为特拉隆塔,后来,安利·帕尔门蒂耶将其改名为陆顯塔。自1990年以来的发掘中发现了许多重要的文物。

为了保存和修复遗迹,从2002年到2011年进行了挖掘和修复活动,帮助发现了更多有价值的文物。2011年,塔经过修复和装饰,包括展览厅、石碑、警卫室和围栏。

文兴塔不仅是一个独立的遗迹,还是文兴一个复杂遗迹系统的一部分。自1992年以来,它已被列为国家级建筑遗址。该塔的建筑主要用砖、石头和瓦建造,采用了古代高棉人的传统植物胶技术。

在挖掘活动中发现了诸如神像、铭文、磨盘、女神像和青铜像等珍贵文物,为该地区的历史和文化提供了重要信息。

Tiếng Pháp (French)

La tour de Vinh Hung, un vestige millénaire situé dans le hameau de Trung Hung 1B, dans la commune de Vinh Hung A, district de Vinh Loi, province de Bac Lieu, à environ 20 km du centre-ville, est l’une des rares structures de tour encore existantes de la culture Oc Eo dans le sud du Vietnam.

La tour a été construite aux alentours du IXe siècle après J.-C. pour rendre hommage au roi Yacovar – Man. En 1911, l’archéologue français Lunet de Lajonquiere l’a découverte et nommée tour de Tra Long, puis Henri Parmentier l’a rebaptisée tour de Luc Hien. De nombreux artefacts importants ont été découverts lors de fouilles depuis 1990.

Pour préserver et restaurer le vestige, des activités de fouille et de restauration ont été menées entre 2002 et 2011, permettant de découvrir davantage d’artefacts précieux. En 2011, la tour a été restaurée et embellie, comprenant des salles d’exposition, des stèles, des guérites et des clôtures.

La tour de Vinh Hung n’est pas seulement un vestige individuel mais fait également partie d’un système de vestiges complexe à Vinh Hung. Elle a été classée comme un vestige architectural de niveau national depuis 1992. L’architecture de la tour est principalement construite avec des briques, des pierres et des tuiles, utilisant la technique traditionnelle de colle végétale du peuple khmer ancien.

Des artefacts précieux tels que des statues de divinités, des inscriptions, des meules, des statues de déesses et des statues de bronze ont été découverts lors des activités de fouille, fournissant des informations importantes sur l’histoire et la culture de la région.

Chấm điểm
Chia sẻ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *


Banner App ChỐn ThiÊng 3 (60x90)