Niên đại: Tháng 4/1975
Chất liệu: Giấy, ghép từ 12 mảnh bản đồ
Kích thước: Dài 185,5 cm; rộng 170 cm
Số lượng: 01 hiện vật
Thời gian thực hiện: Từ ngày 15 đến 21/4/1975
Nơi thực hiện: Sở Chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh tại Tà Thiết, Lộc Ninh
Đơn vị lưu giữ: Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam
Nguồn gốc: Đại tướng Văn Tiến Dũng trao tặng Bảo tàng năm 1990
Xếp hạng: Bảo vật quốc gia, công nhận năm 2015
Giới thiệu hiện vật
Bản đồ “Quyết tâm Chiến dịch Hồ Chí Minh” là một hiện vật đặc biệt gắn trực tiếp với công tác chuẩn bị và chỉ huy chiến dịch cuối cùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Bản đồ được thực hiện tại Sở Chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh ở Tà Thiết, Lộc Ninh trong khoảng từ ngày 15 đến 21/4/1975, trên cơ sở một tấm bản đồ miền Nam Việt Nam được ghép từ 12 mảnh. Trên đó, các cán bộ tác chiến thể hiện lực lượng, hướng tiến công và những mục tiêu chủ yếu của chiến dịch bằng hệ thống ký hiệu và các mũi tên màu đỏ hướng về Sài Gòn.
Phía trên bản đồ ghi dòng chữ “Quyết tâm chiến dịch Hồ Chí Minh”. Ở góc dưới bên phải có dòng viết tay “Làm tại Chỉ huy sở, ngày 22/4/1975”, cùng chữ ký của Tư lệnh chiến dịch Đại tướng Văn Tiến Dũng và Chính ủy Phạm Hùng, ký tên “Bảy”. Việc có chữ ký của hai người đứng đầu Bộ Chỉ huy chiến dịch khiến bản đồ không chỉ là một tài liệu nghiệp vụ mà còn là văn kiện trực tiếp phản ánh quyết tâm và phương án tác chiến đã được thống nhất trước khi chiến dịch bước vào giai đoạn quyết định.
Tấm bản đồ hiện đã sờn theo các nếp gấp và rách ở một số vị trí do quá trình sử dụng, bảo quản qua nhiều năm. Tuy nhiên, những đường tiến công, ký hiệu quân sự và các mũi tên đỏ vẫn còn nhận diện khá rõ. Chính những dấu vết sử dụng ấy làm tăng giá trị lịch sử của hiện vật, bởi đây là một tài liệu từng được dùng trực tiếp trong quá trình chuẩn bị và chỉ huy chiến dịch chứ không phải bản phục dựng về sau.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Bản đồ gắn trực tiếp với quá trình chuẩn bị và chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh tháng 4/1975, chiến dịch dẫn đến sự kết thúc chiến tranh và thống nhất đất nước.
Giá trị quân sự: Hiện vật phản ánh một cách trực quan phương án tổ chức lực lượng, năm hướng tiến công và các mục tiêu chủ yếu trong một chiến dịch hiệp đồng binh chủng quy mô lớn.
Giá trị tư liệu: Dòng chữ ghi nơi, ngày lập bản đồ cùng chữ ký của Tư lệnh Văn Tiến Dũng và Chính ủy Phạm Hùng tạo nên giá trị xác thực đặc biệt của hiện vật.
Giá trị biểu tượng: Những mũi tên đỏ hội tụ về Sài Gòn trở thành hình ảnh trực quan cho quyết tâm kết thúc chiến tranh và thống nhất đất nước vào mùa Xuân năm 1975.
Giá trị bảo tồn ký ức: Các nếp gấp, vết sờn và dấu vết sử dụng được giữ lại trên bản đồ giúp bảo tồn một tài liệu đã trực tiếp đi cùng Bộ Chỉ huy chiến dịch trong thời điểm lịch sử.
Giá trị giáo dục: Bản đồ giúp người xem hình dung rõ hơn cách một chiến dịch quân sự lớn được chuẩn bị, tổ chức và chỉ huy, đồng thời tiếp cận lịch sử thông qua một tài liệu gốc thay vì chỉ qua những ghi chép về sau.
Với nội dung tác chiến cụ thể, chữ ký của những người đứng đầu Bộ Chỉ huy và mối liên hệ trực tiếp với những ngày cuối tháng 4/1975, Bản đồ “Quyết tâm Chiến dịch Hồ Chí Minh” là một trong những tài liệu quân sự đặc biệt quan trọng của lịch sử Việt Nam hiện đại. Tấm bản đồ không chỉ ghi lại phương án tiến công mà còn lưu giữ dấu ấn của quá trình chuẩn bị, hiệp đồng và quyết tâm kết thúc chiến tranh, thống nhất đất nước.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
