Tên hiện vật: Bàn thờ Phật bằng đá chùa Đại Bi
Niên đại: Năm 1374, thời Trần.
Chất liệu: Đá.
Số lượng: 01 hiện vật.
Loại hình: Bàn thờ Phật bằng đá.
Đơn vị lưu giữ: Chùa Đại Bi, Hà Nội.
Xếp hạng: Bảo vật quốc gia (cần đối chiếu quyết định xếp hạng cụ thể).
Giới thiệu bảo vật
Bàn thờ Phật bằng đá chùa Đại Bi có niên đại năm 1374, hiện đặt tại gian trong cùng của tòa Thượng điện. Hiện vật có bố cục hình hộp chữ nhật, gồm ba phần chính: đài sen phía trên, thân bệ ở giữa và chân đế dật cấp phía dưới. Kết cấu được ghép từ nhiều phiến đá xếp so le theo mạch hình chữ Công, tạo sự vững chắc và bề thế. Phần đài sen gồm ba lớp cánh ngửa và một lớp cánh úp, được trang trí bằng các đường chỉ uốn cong, hoa văn xoắn kép và hoa cách điệu. Thân bệ chia thành các ô chạm nổi hình rồng, sư tử hý cầu, hổ, nai và cây lá. Mặt trước nổi bật với đề tài lưỡng long chầu nhật, hai ô bên chạm rồng trong tư thế vận động hướng ra ngoài nhưng quay đầu vào giữa. Mặt sau trang trí sư tử hý cầu và hổ, hướng về khu vực khắc minh văn ghi niên đại Giáp Dần (1374). Hai mặt bên có các ô tròn chạm hình nai và cây lá. Điểm đặc sắc của hiện vật là hình tượng thần điểu Garuda chạm nổi tại bốn góc thân bệ, được tạo hình như một đứa trẻ có thân hình khỏe khoắn, bụng phệ, hai tay nâng đài sen, hai chân chống sang hai bên. Các chi tiết mắt, mỏ, trang sức và đôi cánh được thể hiện sinh động, kết hợp giữa vẻ mạnh mẽ và đường nét mềm mại. Phần chân đế gồm hai cấp, tạo dáng sập chân quỳ, trang trí hoa văn dây xoắn cách điệu sóng nước.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Minh văn ghi niên đại năm 1374 là căn cứ quan trọng để xác định thời điểm tạo tác, góp phần nghiên cứu lịch sử chùa Đại Bi và Phật giáo thời Trần.
Giá trị nghệ thuật: Hệ thống hoa văn phong phú, nổi bật với rồng, linh thú, hoa sen và Garuda, thể hiện đặc trưng mỹ thuật thời Trần qua hình khối khỏe khoắn, đường nét sinh động và bố cục cân đối.
Giá trị kỹ thuật: Kết cấu ghép nhiều phiến đá theo mạch chữ Công cho thấy kỹ thuật chế tác, lắp dựng đá công phu, tạo nên một công trình bền vững và có quy mô lớn.
