Niên đại: Triều vua Lê Hiến Tông
Chất liệu: Kim loại đồng
Kích thước: Đường kính: 24 – 24,8 mm; độ dày: 1,5 – 2,5 mm; trọng lượng: 4,7 – 7,1 gram
Loại hình: Tiền lưu hành
Nơi phát hiện: Hoàng thành Thăng Long
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, thể hiện cấu trúc trời tròn đất vuông chuẩn mực của tiền tệ cổ truyền phương Đông. Thân tiền đanh chắc, có độ dày dặn và trọng lượng vượt trội (dày tới 2,5 mm, nặng tới 7,1 gram), tạo cảm giác rất đầm tay và vững chãi. Gờ viền mép ngoài cùng gờ viền quanh lỗ vuông ở cả hai mặt trước và sau đều đúc nổi cao, sắc gọn, tạo khung bảo vệ kiên cố giúp bề mặt chữ tránh bị mòn vẹt trong quá trình lưu thông.
Mặt trước tiền đúc nổi 4 chữ Hán: Cảnh Thống thông bảo 景統通寳, bố cục theo lối đối đọc chéo (trên – dưới, phải – trái). Nét chữ kế thừa và phát triển phong cách chữ Hoa áp kết hợp Chân thư độc đáo từ thời Hồng Đức; khổ chữ nhỏ gọn, đường nét thanh mảnh, rõ ràng nhưng đúc nổi rất cao, sắc sảo và phân bổ cân xứng quanh lỗ vuông trung tâm.
Mặt sau lưng tiền để trơn hoàn toàn, không đúc hoa văn hay ký tự phụ trợ, để lộ bề mặt kim loại đồng cổ phẳng phiu và sẫm màu tự nhiên.
Hiện vật là tiền tệ chính thức được triều đình đúc và ban hành ngay sau khi hoàng đế Lê Hiến Tông nối ngôi phụ hoàng Lê Thánh Tông, đặt niên hiệu Cảnh Thống (1498), tiếp tục duy trì sự ổn định và phát triển của nền kinh tế thương nghiệp Đại Việt vào giai đoạn chuyển giao giữa thế kỷ XV và thế kỷ XVI.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Là hiện vật tiền tệ quan trọng gắn liền trọn vẹn với 7 năm trị vì của hoàng đế Lê Hiến Tông – một vị quân vương hiền minh, nhân từ, có công lớn trong việc kế thừa và bảo toàn những thành tựu rực rỡ của thời kỳ “Hồng Đức thịnh trị”. Đồng tiền là minh chứng vật chất trực tiếp phản ánh sự tiếp nối liền mạch của thể chế chính trị, kỷ cương pháp luật và năng lực quản lý tài chính – tiền tệ vững mạnh của triều Lê Sơ.
Giá trị văn hóa: Niên hiệu “Cảnh Thống” mang ý nghĩa gìn giữ, phát huy mối rường mối, truyền thống tốt đẹp và cơ nghiệp vĩ đại của tiền nhân; minh văn “thông bảo” thể hiện quy chuẩn tiền tệ tiến bộ, khẳng định chủ quyền tiền tệ độc lập và sự tự tôn quốc gia của nước Đại Việt thời kỳ thái bình, thịnh trị.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện trình độ đúc đồng đạt đỉnh cao kỹ thuật với thân tiền dày dặn, đanh chắc cùng biên viền đúc nổi rất cao; nghệ thuật thư pháp chữ Hoa áp tài hoa với đường nét chữ mảnh dẻ, tinh tế, thanh thoát nhưng vẫn nổi khối sắc sảo, tạo nên diện mạo thẩm mỹ tiền tệ vừa trang nhã vừa uy nghiêm.
Giá trị độc đáo: Là loại tiền lưu hành có trọng lượng và độ dày thuộc hàng lớn nhất trong toàn bộ hệ thống tiền tệ triều Lê Sơ (nặng tới 7,1 gram); sự bảo lưu hoàn hảo phong cách thư pháp chữ Hoa áp từ thời Lê Thánh Tông kết hợp kỹ thuật đúc dày đặn cung cấp tư liệu vật thật đặc biệt quý giá đối với nghiên cứu cổ tiền học và khảo cổ học kinh thành Thăng Long.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
