Niên đại: Triều vua Lê Thái Tông
Chất liệu: Kim loại đồng / hợp kim đồng
Kích thước: Đường kính: 24,6 – 26 mm; độ dày: 1,3 – 2 mm; trọng lượng: 3 – 4,5 gram
Loại hình: Tiền lưu hành
Nơi phát hiện: Hoàng thành Thăng Long
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, thể hiện cấu trúc trời tròn đất vuông kinh điển của tiền tệ cổ truyền phương Đông. Thân tiền đanh chắc, khá dày dặn, các bề mặt được chế tác chỉn chu và kỹ lưỡng. Gờ viền mép ngoài cùng gờ viền quanh lỗ vuông ở cả mặt trước và mặt sau đều đúc nổi cao, sắc nét, tạo khung bảo vệ vững chãi giúp chữ không bị mài mòn trong quá trình lưu thông.
Mặt trước tiền đúc nổi 4 chữ Hán: Đại Bảo thông bảo 大寳通寳, bố cục theo thể Chân thư và đọc chéo (đối đọc: trên – dưới, phải – trái). Nét chữ đậm đà, đường nét vuông vức, rõ ràng và đĩnh đạc; khổ chữ nhỏ gọn, phân bổ cân đối hài hòa quanh lỗ vuông trung tâm.
Mặt sau lưng tiền để trơn hoàn toàn, không đúc hoa văn hay ký tự phụ trợ, giữ bề mặt phẳng mịn để lộ ánh đồng cổ chắc khỏe.
Hiện vật được đúc và ban hành sau khi vua Lê Thái Tông đổi niên hiệu từ Thiệu Bình sang Đại Bảo (năm Canh Thân 1440), tiếp tục duy trì và củng cố hệ thống tiền tệ lưu thông, phục vụ hoạt động giao thương buôn bán của quốc gia Đại Việt vào đầu thập niên 40 của thế kỷ XV.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Là hiện vật tiền tệ quan trọng gắn liền với những năm cuối trong thời gian trị vì của vua Lê Thái Tông, ngay trước thềm biến cố Lệ Chi Viên (1442). Sự xuất hiện của đồng tiền phản ánh quy củ hành chính và chế độ đúc tiền theo từng đợt đổi niên hiệu dưới triều Lê Sơ nhằm khẳng định chủ quyền cai trị của đấng quân vương.
Giá trị văn hóa: Niên hiệu “Đại Bảo” mang ý nghĩa gìn giữ và tôn vinh “kho báu lớn” hay “ngôi vị quý báu” của quốc gia độc lập; minh văn đúc trên tiền không chỉ có công năng kinh tế mà còn là công cụ tuyên truyền tính chính thống, sự hưng thịnh và thái bình của đất nước đến muôn dân.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện trình độ đúc đồng điêu luyện của các phường thợ đúc tiền kinh thành thế kỷ XV qua thân tiền dày dặn, gờ biên nổi chuẩn mực; nghệ thuật thư pháp Chân thư với nét chữ đanh đậm, dứt khoát và mực thước, tạo nên diện mạo thẩm mỹ tiền tệ vừa trang trọng vừa khỏe khoắn.
Giá trị độc đáo: Là một trong những đồng tiền lưu hành có thời gian đúc tương đối ngắn (khoảng 3 năm từ 1440 đến 1442) của triều Hậu Lê, mang niên hiệu cuối cùng của vua Lê Thái Tông; hiện vật được phát hiện tại trung tâm quyền lực Hoàng thành Thăng Long, sở hữu giá trị lịch sử và khảo cổ học tiền tệ rất đặc biệt.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
