Niên đại: Triều vua Khải Định
Chất liệu: Kim loại quý bạc
Kích thước: Đường kính 31,1 mm; độ dày: 1 mm; trọng lượng: 7 gram
Loại hình: Tiền thưởng
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền thưởng Khải Định bảo giám – Nhị nghi có dáng hình tròn dẹt, không đục lỗ, được chế tác bằng bạc trắng với chu vi được bao bọc bởi gờ viền mép đúc nổi rõ nét giúp bảo vệ các chi tiết mỹ thuật bên trong. Mặt tiền phẳng, độ dày đồng đều và kết cấu cân đối.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Khải Định bảo giám 啟定寳鑑, xác định tiền được đúc chính thức dưới thời vua Khải Định. Chính giữa tâm tiền trang trí đồ án hoa văn mặt trời tỏa tia sáng rực rỡ, biểu trưng cho nguồn quang minh và sự che chở của bậc thiên tử.
Mặt sau lưng tiền đúc nổi 2 chữ Hán đối xứng: Nhị nghi 二儀, mang ý nghĩa trời đất, âm dương theo triết lý Dịch học cổ truyền. Đi kèm minh văn là đồ án hoa văn đề tài Lưỡng nghi uốn lượn mềm mại, diễn tả sự điều hòa của vũ trụ và vạn vật sinh sôi. Các nét chữ và đường nét đồ án đúc nổi rõ ràng, sắc gọn.
Hiện vật là tặng phẩm danh dự cao quý bằng kim loại quý do triều đình đúc để ban thưởng cho quan lại, tôn thất và các cá nhân có công lao phụng sự nhân các dịp khánh tiết hoàng cung.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật gắn liền với thời kỳ trị vì của vua Khải Định 1916 – 1925, là minh chứng vật chất xác thực phản ánh quy chế ân ban bằng tiền bạc quý hiếm chốn cung đình triều Nguyễn trong thập niên đầu thế kỷ XX.
Giá trị văn hóa: Thể hiện việc duy trì tư tưởng triết học phương Đông về sự hài hòa âm dương đất trời trong hệ thống biểu tượng cung đình; minh văn Nhị nghi cùng đồ án Lưỡng nghi biểu thị lời chúc cho vận nước an hòa, xã tắc vững bền.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ nghệ đúc chạm kim loại quý tinh xảo trên diện tích nhỏ gọn với đường kính hơn 31 mm; nét chữ Chân thư mực thước, đồ án hoa văn mặt trời và đề tài Lưỡng nghi được bố cục cân xứng, thanh thoát.
Giá trị độc đáo: Thuộc nhóm tiền thưởng bằng bạc mang tôn hiệu Khải Định bảo giám gắn liền với đồ án Nhị nghi, là hiện vật hiếm hoi kết hợp trọn vẹn giữa chức năng kỷ niệm chương vinh danh hoàng gia và mỹ cảm tạo hình triết lý Dịch học cổ điển.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
