Niên đại: Triều vua Minh Mạng
Chất liệu: Kim loại đồng / hợp kim đồng
Kích thước: Đường kính 50,8 mm; độ dày: 2,4 mm; trọng lượng: 26,2 gram
Loại hình: Tiền thưởng
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền thưởng Minh Mệnh thông bảo – Cương kiện trung chính có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, bao quanh bởi gờ viền mép ngoài và gờ viền lỗ vuông đúc nổi rõ nét. Chu vi đồng tiền đều đặn, mặt tiền phẳng phiu, các mép gờ dày dặn tạo nên kết cấu chắc chắn.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Minh Mệnh thông bảo 明命通寶, xác định tiền được đúc chính thức dưới thời vua Minh Mạng. Nét chữ đúc nổi sắc gọn, ngay ngắn và phân bố đều trên nền lòng tiền.
Mặt sau đúc nổi 4 chữ Hán: Cương kiện trung chính 剛健中正, bố cục đối xứng ở 4 phía quanh lỗ vuông trung tâm. Cụm từ bắt nguồn từ quẻ Càn trong Kinh Dịch, mang ý nghĩa cứng cỏi, mạnh mẽ, ngay thẳng và đúng mực, biểu thị nhân cách kiên định cùng đạo đức chính trực của người quân tử. Bốn chữ có tỷ lệ và nét khắc đồng bộ hoàn toàn với mặt trước.
Hiện vật được đúc làm tặng phẩm ban thưởng cho quan lại, tôn thất có phẩm chất liêm chính, khí tiết kiên định và có công lao phụng sự triều đình.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật phản ánh chế độ khen thưởng và điển lễ cung đình dưới thời vua Minh Mạng 1820 – 1840, đồng thời cho thấy tiêu chuẩn tuyển chọn, rèn luyện nhân cách bề tôi của nhà Nguyễn trong thế kỷ XIX.
Giá trị văn hóa: Thể hiện việc vận dụng triết lý Nho giáo và Kinh Dịch vào nghệ thuật tiền tệ; thông điệp Cương kiện trung chính đóng vai trò như chuẩn mực rèn luyện đạo đức công vụ và khí phách của tầng lớp quan lại.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ thuật đúc kim loại chuẩn mực qua kích thước lớn gần 51 mm, độ dày đồng đều và gờ viền sắc nét; nghệ thuật thư pháp Chân thư vững chãi, cân đối quanh tâm vuông.
Giá trị độc đáo: Thuộc nhóm tiền thưởng mỹ hiệu 4 chữ mang đậm tính triết lý tu thân trị quốc của triều Nguyễn, kết hợp giữa giá trị hiện vật vinh danh với thông điệp tôn vinh khí tiết chính trực.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
