Niên đại: Triều vua Minh Mạng
Chất liệu: Kim loại đồng / hợp kim đồng
Kích thước: Đường kính 50,8 mm; độ dày: 2,2 mm; trọng lượng: 23,8 gram
Loại hình: Tiền thưởng
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền thưởng Minh Mệnh thông bảo – Liễm phúc tích dân có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, bao bọc bởi gờ viền mép ngoài và gờ viền lỗ vuông đúc nổi rõ nét. Chu vi đồng tiền chuẩn xác, bề mặt lòng tiền phẳng, các chi tiết mép cạnh được đúc dày dặn tạo nên kết cấu chắc chắn.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Minh Mệnh thông bảo 明命通寶, xác định tiền được đúc chính thức dưới thời vua Minh Mạng. Nét chữ chân phương, vuông vức và phân bổ cân đối trên mặt tiền.
Mặt sau đúc nổi 4 chữ Hán: Liễm phúc tích dân 斂福錫民, bố cục đều ở 4 phía quanh lỗ vuông trung tâm. Cụm từ bắt nguồn từ thiên Hồng Phạm trong Kinh Thư, mang ý nghĩa gom góp điều lành, thu tụ phúc đức để ban phát cho trăm họ, thể hiện tấm lòng nhân ái và trách nhiệm chở che của bậc thiên tử đối với nhân dân. Bốn chữ đúc nổi sắc cạnh, đồng bộ về kiểu cách và tỷ lệ với mặt trước.
Hiện vật được đúc làm tặng phẩm ban thưởng cho các quan lại, tôn thất có công tích nổi bật trong việc cai trị an dân và phụng sự sự nghiệp hưng thịnh của triều đình.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật phản ánh chính sách ban thưởng và điển lệ cung đình dưới thời vua Minh Mạng 1820 – 1840, là tư liệu vật chất cụ thể về việc vận dụng tư tưởng chính trị kinh điển vào cơ cấu quản lý nhà nước của triều Nguyễn nửa đầu thế kỷ XIX.
Giá trị văn hóa: Thể hiện tư tưởng Nho giáo sâu sắc về đức nhân và vương đạo trị quốc; minh văn Liễm phúc tích dân là lời nhắc nhở về bổn phận lấy dân làm gốc, tích lũy ân trạch để chăm lo cuộc sống an vui cho muôn dân.
Giá trị nghệ thuật: Kỹ thuật đúc kim loại thể hiện độ chuẩn mực cao qua kích thước lớn gần 51 mm, độ dày đồng đều và gờ viền nổi sắc sảo; nghệ thuật thư pháp Chân thư mực thước, đĩnh đạc và phân bổ đối xứng chuẩn chỉnh quanh tâm vuông.
Giá trị độc đáo: Nằm trong nhóm tiền thưởng mỹ hiệu 4 chữ mang triết lý nhân bản tiêu biểu của vương triều Nguyễn, đóng vai trò như một kỷ niệm chương vinh danh bề tôi kết hợp truyền tải thông điệp đạo đức của hoàng đế.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
