Niên đại: Triều vua Minh Mạng
Chất liệu: Kim loại đồng / hợp kim đồng
Kích thước: Đường kính 51 mm; độ dày: 2,5 mm; trọng lượng: 28 gram
Loại hình: Tiền thưởng
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền thưởng Minh Mệnh thông bảo – Trung hoà vị dục có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, bao quanh bởi gờ viền mép ngoài và gờ viền lỗ vuông đúc nổi rõ nét. Chu vi đồng tiền chuẩn xác, bề mặt phẳng phiu, các mép gờ dày dặn tạo nên kết cấu đồng đều và chắc chắn.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Minh Mệnh thông bảo 明命通寶, xác định tiền được đúc chính thức dưới thời vua Minh Mạng. Nét chữ đúc nổi thẳng đứng, chân phương và phân bổ hài hòa trên nền lòng tiền.
Mặt sau đúc nổi 4 chữ Hán: Trung hoà vị dục 中和位育, bố cục cân đối ở 4 hướng quanh lỗ vuông trung tâm. Cụm từ bắt nguồn từ sách Trung Dung trong Tứ Thư, mang ý nghĩa giữ được đạo trung hòa thì trời đất yên vị, vạn vật được sinh sôi nảy nở, thể hiện triết lý trị quốc thuận theo quy luật tự nhiên nhằm mang lại thái bình thịnh trị. Bốn chữ sắc cạnh, đồng bộ về kiểu thức và tỷ lệ với mặt trước.
Hiện vật được đúc làm tặng phẩm ban thưởng cho tôn thất, quan lại có công lao phò tá triều đình, đặc biệt là những bậc hiền thần có đóng góp vào việc điều hòa chính sự và giữ vững an định quốc gia.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật phản ánh chế chế ban thưởng và nghi lễ cung đình thời kỳ hoàng đế Minh Mạng 1820 – 1840, là minh chứng vật chất cho chủ trương củng cố trật tự xã hội và hoàn thiện thể chế chính trị của triều Nguyễn đầu thế kỷ XIX.
Giá trị văn hóa: Thể hiện tư tưởng cốt lõi của Nho học chính thống về đạo Trung Dung; minh văn Trung hoà vị dục mang thông điệp đạo đức chính trị sâu sắc, xem sự điều hòa và chuẩn mực là gốc rễ của quốc thái dân an.
Giá trị nghệ thuật: Kỹ thuật đúc kim loại thể hiện trình độ cao qua đường kính lớn 51 mm, độ dày 2,5 mm đồng đều và gờ viền đúc rõ ràng; nét chữ Chân thư mực thước, đĩnh đạc và phân bổ đối xứng chuẩn mực quanh tâm vuông.
Giá trị độc đáo: Thuộc hệ thống tiền thưởng mỹ hiệu 4 chữ mang đậm hàm lượng triết học Nho gia của vương triều Nguyễn, kết hợp hài hòa giữa chức năng hiện vật tôn vinh công trạng với tư tưởng trị nước an dân tối cao của hoàng đế.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
