Niên đại: Triều vua Thiệu Trị
Chất liệu: Kim loại đồng / kẽm
Kích thước: Đường kính 22 mm; trọng lượng: 6 phân tương đương khoảng 2,2 đến 2,4 gram
Loại hình: Tiền lưu hành hạng nhỏ
Nơi phát hiện: Cục Thông Bảo Hà Nội và các tỉnh Bắc Kỳ
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền Thiệu Trị thông bảo loại 6 phân có hình dáng tròn dẹt, tâm đục lỗ vuông, bao quanh bởi gờ viền mép ngoài và gờ viền lỗ vuông đúc nổi rõ nét. Chu vi đồng tiền nhỏ gọn với đường kính 22 mm, trọng lượng chuẩn định ngạch 6 phân. Hiện vật bắt đầu được khởi đúc vào mùa xuân tháng 3 năm 1841 niên hiệu Thiệu Trị thứ nhất theo tấu trình của Bộ Hộ nhằm ban bố chính lệnh mới của tân vương, giao cho cục Thông Bảo tại Hà Nội phụ trách thi công theo lệ định năm Minh Mệnh thứ 16.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Thiệu Trị thông bảo 紹治通寳, xác định tiền được phát hành chính thức dưới thời hoàng đế Thiệu Trị. Kiểu chữ chân phương, nét chữ thanh thoát và phân bổ cân xứng trên nền lòng tiền.
Mặt sau lưng tiền để trơn hoàn toàn, không đúc thêm hoa văn hay minh văn phụ.
Bên cạnh tiền đồng hạng nhỏ 6 phân, triều đình còn cho đốc công Vũ Khố lập trường đúc Thiệu Trị chế tiền bằng kẽm loại 6 phân với quy mô lớn, tổng số lượng phát hành sau 3 năm đầu triều đại đạt tới 130000 quan tiền kẽm để đáp ứng nhu cầu giao thương vi mô của nhân dân.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật ghi dấu mốc ban hành chính lệnh tiền tệ đầu triều vua Thiệu Trị 1841 – 1847, phản ánh hoạt động đúc tiền quy mô lớn tại cục Thông Bảo Hà Nội và xưởng đúc của Vũ Khố nhằm kiện toàn hệ sinh thái tiền tệ thời Nguyễn.
Giá trị văn hóa: Phản ánh tập quán tiêu dùng tiền lẻ kích thước nhỏ trong đời sống dân sinh; việc ban hành tiền 6 phân bằng cả đồng và kẽm biểu thị sự linh hoạt trong chính sách điều tiết lưu thông hàng hóa phục vụ đại đa số người lao động nghèo.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện kỹ nghệ đúc kim loại chuẩn xác của các xưởng đúc Bắc Hà: kích thước nhỏ 22 mm nhưng gờ viền sắc cạnh, nét chữ Chân thư ngay ngắn, thanh nhã và bố cục tâm vuông mực thước.
Giá trị độc đáo: Là mẫu tiền đồng và tiền kẽm hạng nhỏ chuẩn định lượng 6 phân đầu tiên mang niên hiệu Thiệu Trị, mang giá trị tư liệu xác thực về hệ thống quản lý lò đúc theo niên luật Minh Mạng được kế thừa nguyên vẹn.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
