Số đăng ký: LSb.34836
Niên đại: Triều vua Minh Mạng
Chất liệu: Vàng (kim tiền)
Kích thước: Đường kính 3,2 cm; trọng lượng: Đang cập nhật
Loại hình: Tiền thưởng
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Bảo tàng Lịch sử quốc gia, số 1 Tràng Tiền, Hà Nội
Giới thiệu hiện vật
Đồng kim tiền “Minh Mệnh thông bảo” mang số ký hiệu LSb.34836 là một trong những hiện vật tiền thưởng ngự ban quý giá bằng vàng thuộc triều hoàng đế Minh Mạng. Hiện vật được đúc hình tròn dẹt tinh xảo từ chất liệu vàng ròng sáng bóng với đường kính 3,2 cm, kích thước vừa vặn và trang nhã, viền ngoài có gờ nổi đều đặn giúp bảo vệ các đường nét văn tự bên trong lòng tiền.
Mặt trước của đồng tiền được đúc nổi 4 chữ Hán theo lối đọc chéo (đối đọc): “Minh Mệnh thông bảo” (明命通寶) – ghi nhận niên hiệu chính thức của hoàng đế Minh Mạng. Các nét chữ được đúc dứt khoát, thanh thoát và chuẩn mực theo phong cách thư pháp cung đình đầu thế kỷ XIX.
Mặt sau (lưng tiền) đúc nổi 4 chữ Hán mang câu mỹ hiệu cát tường: “Phú Thọ đa nam” (富壽多男) – mang ý nghĩa cầu chúc sự giàu có, trường thọ dài lâu và sinh được nhiều con trai nối dõi tông đường. Đây là cụm từ chúc phúc kinh điển bắt nguồn từ tích cổ “Hoa phong tam chúc” trong văn hóa Á Đông, biểu trưng cho ba điều hạnh phúc viên mãn tột cùng của đời người. Khác với tiền kim loại dùng trong mua bán trao đổi thường nhật, đồng tiền vàng này là loại tiền thưởng cao quý do đích thân nhà vua ban tặng cho các bậc đại thần có công lao xuất sắc hoặc tôn thất hoàng gia nhân các dịp đại lễ khánh tiết chốn nội đình.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật gắn liền trực tiếp với niên hiệu Minh Mạng (1820 – 1840) – thời kỳ thịnh trị, quy củ và hoàn thiện điển chế bậc nhất của vương triều Nguyễn; là bằng chứng vật chất nguyên bản phản ánh hệ thống khen thưởng, ân sủng phẩm cấp cao bằng kim loại quý của triều đình.
Giá trị văn hóa: Thể hiện rõ nét quan niệm nhân sinh và ước vọng hạnh phúc truyền thống qua thông điệp “Phú Thọ đa nam”; đồng thời phản ánh nếp văn hóa cung đình tao nhã, dùng tiền vàng mang lời chúc phúc cát tường làm tặng phẩm tôn vinh công trạng và đạo đức gia đình.
Giá trị nghệ thuật: Đạt trình độ mỹ thuật đúc kim hoàn tinh xảo: hình khối tròn dẹt chuẩn mực, mặt chữ Hán chân phương đúc nổi sắc nét, bố cục 4 chữ hai mặt đăng đối hài hòa, toát lên vẻ vương giả, tôn nghiêm và quyền quý.
Giá trị độc đáo: Là đồng tiền thưởng bằng vàng ròng độc bản mang niên hiệu Minh Mạng kết hợp câu chúc “Phú Thọ đa nam”; hiện vật được bảo quản nguyên vẹn từ sắc vàng đến từng nét chữ đúc nổi trong bộ sưu tập tiền thưởng cung đình tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia.
Nguồn ảnh: Sưu tầm