Tiếng Việt
Tượng Phật đản sinh
Niên đại: Thời Nguyễn, thế kỷ XIX–XX
Đặc điểm: Gỗ, kích thước dài 44 cm, rộng 37 cm, dày 16 cm
Diễn giải: Hình Đức Phật đản sinh được thờ ở các chùa miền Bắc Việt Nam được tạo hình phổ biến dưới dạng gồm: tượng Thích Ca và tòa cửu long. Trong đó, tượng Thích Ca được tạc trong hình dáng một cậu bé đứng thẳng trên tòa sen, mình trần, mặc váy ngắn (khố), với một tay chỉ trời, một tay chỉ đất. Gương mặt tròn đầy, ánh mắt khép hờ, toát lên vẻ an nhiên và tĩnh tại. Toàn bộ pho tượng nhỏ được đặt trong tòa cửu long với chín con rồng đang phun nước tắm cho Ngài khi mới sinh ra (Cửu long phún thủy).
Theo truyền thuyết, khi Đức Phật đản sinh, trên trời xuất hiện chín con rồng lớn, phun xuống hai dòng nước lạnh và ấm để tỏ lòng tôn kính với Đức Phật tương lai, đồng thời làm mát thân thể Ngài và mẹ. Ngài bước đi bảy bước, dưới mỗi bước chân nở một đóa sen. Ở bước thứ bảy, Ngài giơ tay phải chỉ trời, tay trái chỉ đất và tuyên ngôn: “Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn”, hàm ý rằng trong khắp tam giới, chỉ có chân ngã – tức bản thể giác ngộ – là tối thượng.
English
Birth of Buddha Statue
Date: Nguyễn dynasty, 19th–20th century
Description:The statue depicting the birth of the Buddha, which is worshipped in temples in northern Vietnam, is commonly represented in the form of a statue of Siddhartha Gautama (Thich Ca) and a nine-dragon throne. The statue of Siddhartha is sculpted as a young boy standing upright on a lotus throne, with his body bare and wearing a short skirt (kho). One hand points to the sky, while the other points to the earth. His face is round, with half-closed eyes, exuding a sense of serenity and calmness. The entire small statue is placed on a nine-dragon throne, with nine dragons spouting water to bathe him as he is born (Cuu long phun thuy).
According to legend, when the Buddha was born, nine great dragons appeared in the sky, spraying two streams of water, one cold and one warm, to show their respect for the future Buddha. This also helped cool the body of the Buddha and his mother. The Buddha then took seven steps, with a lotus flower blooming under each step. At the seventh step, he raised his right hand pointing to the sky, and his left hand pointing to the earth, declaring: “Thien thuong then ha, duy nga doc ton,” meaning that in all the three realms, only the true self – the enlightened essence – is supreme.
中文
佛陀诞生像
年代：阮朝，十九至二十世纪
特点：木质材料，尺寸：长44厘米，宽37厘米，厚16厘米。
解释: 在越南北部各寺庙供奉的佛诞生形象，通常由释迦雕像与九龙座组成。其中，释迦雕像雕刻成一个小男孩的形象，赤裸上身，穿着短裙（裰），直立于莲台之上，一手指天，一手指地。面容圆润饱满，双眼微闭，流露出安然与宁静之感。整座小型雕像置于九龙座之中，九条龙正喷水为新生的佛陀沐浴（九龙喷水）。
据传说，当佛陀诞生时，天空中出现九条巨龙，喷洒出冷热两道水流，以表达对未来佛陀的敬仰，同时为佛陀及其母亲降温。佛陀出生后行走七步，每步脚下绽放一朵莲花。至第七步时，佛陀右手指天，左手指地，庄严宣告：“天上天下，唯我独尊”，意指在广大三界之中，唯有真我——即觉悟之本体——为至高无上。
Français
Statue de la Naissance du Bouddha
Période : Dynastie Nguyễn, XIXᵉ–XXᵉ siècle
Caractéristiques : Matériau en bois, dimensions : longueur 44 cm, largeur 37 cm, épaisseur 16 cm.
Explication: La représentation de la naissance du Bouddha, vénérée dans les pagodes du Nord du Vietnam, est généralement réalisée sous la forme d’un ensemble comprenant : la statue de Thich Ca et le trône des Neuf Dragons. La statue de Thich Ca est sculptée sous les traits d’un jeune enfant debout sur un lotus, torse nu, portant une courte jupe (kho), avec une main pointant vers le ciel et l’autre vers la terre. Son visage rond et plein, ses yeux mi-clos, expriment une profonde sérénité et tranquillité. L’ensemble de la petite statue est placé dans un trône appelé Cuu Long, où neuf dragons crachent de l’eau pour baigner le Bouddha à sa naissance (Cuu long phun thuy).
Selon la légende, au moment de la naissance du Bouddha, neuf grands dragons apparurent dans le ciel et projetèrent deux jets d’eau, l’un froid et l’autre tiède, pour rendre hommage au futur Bouddha et rafraîchir son corps ainsi que celui de sa mère. Le Bouddha fit alors sept pas, et à chacun de ses pas fleurit un lotus. À son septième pas, il leva la main droite vers le ciel, abaissa la main gauche vers la terre, et déclara : « Thien thuong thien ha, duy nga doc ton », signifiant que dans tout l’univers, seul le vrai soi — c’est-à-dire l’essence éveillée — est suprême.
