Thời gian tổ chức
Hội đền Cuông được tổ chức hằng năm vào ngày 15 tháng 2 âm lịch. Đây là thời điểm mùa xuân, khi thời tiết ấm áp và cũng là dịp người dân địa phương cùng du khách thập phương đến dâng hương tưởng niệm công đức của An Dương Vương.
Vào ngày chính hội, từ sáng sớm đã có đông đảo người dân trong vùng và du khách từ nhiều nơi đổ về đền để dự lễ, cầu phúc, cầu tài và cầu bình an. Những năm gần đây, lượng người tham dự ngày càng đông, có khi hàng vạn người cùng tụ hội khiến con đường lên đền và khu vực chân núi luôn tấp nập.
Địa điểm
Lễ hội được tổ chức tại Đền Cuông, thuộc xã Diễn An, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
Ngôi đền nằm ở lưng chừng núi Mộ Dạ, ngay gần Quốc lộ 1A. Đây là một vị trí có phong cảnh rất đặc biệt: phía sau núi là biển cả rộng lớn, ngày đêm sóng vỗ rì rào. Mỗi buổi sớm, mặt trời từ biển nhô lên, ánh sáng lan tỏa khắp núi rừng và mặt nước, tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ vừa thanh bình.
Từ quốc lộ nhìn lên có thể thấy cổng Tam quan của đền cao vút. Ba tầng lầu cổ kính phủ đầy rêu phong, nhiều cây si mọc từ các kẽ đá, bám rễ và vươn lên tận tầng trên của cổng đền, tạo nên vẻ cổ kính và linh thiêng.
Bên trong đền, nhiều hạng mục kiến trúc đã được tu bổ nhưng vẫn giữ được dáng vẻ xưa qua những cột gỗ lớn, các mảng chạm khắc rồng phượng tinh xảo và những câu đối chữ Hán do các quan lại và danh nho xưa để lại để bày tỏ lòng tôn kính đối với An Dương Vương.
Lịch sử
Hội đền Cuông được tổ chức nhằm tưởng nhớ công lao của An Dương Vương, vị vua đã lập nên nước Âu Lạc trong truyền thuyết lịch sử Việt Nam.
Theo truyền thuyết, sau khi thành Cổ Loa thất thủ, An Dương Vương đưa công chúa Mỵ Châu chạy trốn quân thù. Khi đến vùng Diễn Châu, nhà vua nhận ra sự thật về việc Mỵ Châu vô tình tiết lộ bí mật nỏ thần khiến đất nước rơi vào tay giặc.
Trong nỗi đau đớn và thất vọng, nhà vua đã chém chết con gái rồi theo Kim Quy đi về phía biển. Câu chuyện này vừa mang yếu tố lịch sử vừa nhuốm màu huyền thoại, nhưng qua thời gian đã trở thành một phần trong ký ức và tín ngưỡng của nhân dân.
Ngôi đền Cuông được dựng lên để tưởng niệm vị vua này. Trải qua nhiều thế kỷ, đền vẫn là nơi nhân dân tìm đến để bày tỏ lòng kính ngưỡng.
Năm 1874, quan phó bảng Nghệ An là Phạm Huy Lương đã viết trong bài văn bia khắc tại đền:
Chốn ấy là đất thiêng cho nên cũng tuỳ lòng tín ngưỡng của nhân dân chứ không ngăn cấm được
Câu văn cho thấy từ lâu nơi đây đã được xem là một vùng đất linh thiêng, thu hút đông đảo người dân đến chiêm bái.
Phần lễ
Phần lễ của hội đền Cuông chủ yếu là lễ tế thần nhằm tưởng nhớ và tỏ lòng biết ơn đối với An Dương Vương.
Trong ngày hội, các nghi thức tế lễ được tiến hành trang nghiêm. Người dân và du khách thập phương đến dâng hương trước ban thờ của nhà vua, cầu mong một năm mới bình an, thuận lợi và may mắn.
So với lễ hội ở Cổ Loa, nơi có nhiều nghi thức như lễ rước kiệu, tế thần và các hoạt động dâng hương của khách thập phương, hội đền Cuông đơn giản hơn, chủ yếu tập trung vào lễ tế thần.
Tuy vậy, do lòng thành kính của người dân rất lớn nên vào ngày tế lễ, lượng người đến dâng hương rất đông. Nhiều người phải chen chân từ dưới chân núi để có thể lên đến đền thắp hương.
Phần hội
Sau phần lễ, lễ hội tiếp tục với nhiều sinh hoạt văn hóa truyền thống.
Trong những ngày hội, người dân và du khách có thể thưởng thức các loại hình nghệ thuật dân gian như hát tuồng, hát chèo. Ngoài ra còn có hoạt động thả đèn hoa, tạo nên không khí vừa trang nghiêm vừa vui tươi.
Bên cạnh đó, trong đời sống văn hóa của người dân Nghệ An còn tồn tại một trò chơi dân gian rất sôi nổi là hội vật cù. Theo các bậc cao niên vùng trung du Nghệ An, trò chơi này xuất hiện từ khoảng đầu thế kỷ XV. Ban đầu đây là cách tuyển chọn những trai tráng khỏe mạnh để bổ sung vào đội quân của tướng Phan Đàn, một võ tướng phục vụ dưới triều Lê Thái Tổ.
Quả cù được làm từ củ chuối hột lớn. Người ta đào gốc chuối lên, lấy phần củ rồi dùng dao đẽo thành hình tròn có đường kính khoảng 30 cm và nặng từ 5 đến 7 kg. Sau khi đẽo xong, quả cù được luộc qua nước sôi rồi phơi nắng để có độ dẻo, không bị nứt vỡ khi tranh cướp.
Sân chơi thường là bãi cát rộng khoảng 50 mét dài và 25 mét ngang. Có ba hình thức chơi cù:
- Cù gôn: hai đội tranh cướp quả cù đặt giữa sân rồi tìm cách đưa vào sọt của đối phương.
- Cù đẩy: quả cù được chôn dưới cát, hai đội đào lên rồi dùng sức đẩy đối phương để giành quyền giữ cù.
- Cù nước: diễn ra trên bãi cát ngập nước ven sông, người chơi vừa lội nước vừa tranh cướp quả cù nặng.
Trong các cuộc chơi, trai tráng thường cởi trần đóng khố, mỗi đội dùng màu khố hoặc khăn khác nhau để phân biệt. Trò chơi diễn ra rất quyết liệt nhưng không mang tính thô bạo, thể hiện tinh thần đoàn kết và sức mạnh của cộng đồng.
Kết thúc cuộc chơi, đội nào đưa được quả cù vào đích của đối phương nhiều lần hơn sẽ giành chiến thắng. Phần thưởng không lớn, chủ yếu mang ý nghĩa danh dự và niềm vui của người tham gia.
Tài liệu tham khảo
- Vũ Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
- Mai Thanh Hải (2004), Địa chí tôn giáo – lễ hội Việt Nam, Nxb Văn hóa thông tin.
- Vương Tuyền (Sưu tầm – tuyển chọn), 2009, Lễ hội dân gian Việt Nam, Nxb Văn hóa dân tộc.
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
Time of Organization
The Cuong Temple Festival is held annually on the 15th day of the second lunar month. This is a springtime period, when the weather is warm and pleasant, and also an occasion for local residents and pilgrims from many places to come and offer incense in commemoration of the merits of An Duong Vuong.
On the main festival day, from early morning, large numbers of local people and visitors from various regions gather at the temple to attend the ceremony, pray for blessings, prosperity, and peace. In recent years, the number of participants has continued to increase, sometimes reaching tens of thousands, making the road leading to the temple and the area at the foot of the mountain constantly crowded and bustling.
Location
The festival takes place at Cuong Temple, located in Dien An Commune, Dien Chau District, Nghe An Province.
The temple lies halfway up Mo Da Mountain, close to National Highway 1A. This is a location with particularly striking scenery: behind the mountain stretches the vast sea, with waves gently crashing day and night. Each morning, the sun rises from the sea, its light spreading across the mountains, forests, and water, creating a landscape that is both majestic and serene.
From the highway, visitors can see the temple’s tall three-entrance gate (Tam Quan). Its three-tiered structure, covered with moss and timeworn traces, is intertwined with banyan trees growing from cracks in the stone, their roots clinging and extending upward to the highest levels, adding to the temple’s ancient and sacred atmosphere.
Inside the temple, many architectural elements have been restored, yet the original character is preserved through large wooden pillars, intricate dragon and phoenix carvings, and parallel sentences in Chinese characters left by past mandarins and scholars to express their reverence for An Duong Vuong.
History
The Cuong Temple Festival is held to commemorate the contributions of An Duong Vuong, the king who founded the ancient state of Au Lac in Vietnamese legend and history.
According to legend, after the fall of Co Loa Citadel, An Duong Vuong fled with Princess My Chau to escape enemy forces. Upon reaching the region of Dien Chau, he realized that My Chau had unknowingly revealed the secret of the magic crossbow, leading to the country’s downfall.
In grief and despair, the king executed his daughter and then followed the Golden Turtle (Kim Quy) toward the sea. This story blends historical elements with myth, and over time has become deeply embedded in the collective memory and spiritual beliefs of the people.
Cuong Temple was built to honor this king. Over many centuries, it has remained a place where people come to express their respect and devotion.
In 1874, Pham Huy Luong, a laureate from Nghe An, wrote in a stele inscription at the temple:
“This is sacred land, and thus faith arises from the people; it cannot be forbidden.”
This statement reflects the long-standing belief that this place is spiritually significant, attracting large numbers of visitors for worship.
Rituals (Ceremonial Part)
The ceremonial part of the Cuong Temple Festival mainly consists of offerings and rituals dedicated to the deity, expressing remembrance and gratitude to An Duong Vuong.
On the festival day, rituals are conducted in a solemn and respectful manner. People and pilgrims come to offer incense at the king’s altar, praying for a peaceful, prosperous, and fortunate year ahead.
Compared to the festival at Co Loa, which includes various ceremonies such as processions and elaborate offerings, the Cuong Temple Festival is simpler, focusing primarily on the worship ritual.
However, due to the deep devotion of the people, the number of worshippers is still very large. Many must make their way up from the foot of the mountain through dense crowds just to reach the temple and offer incense.
Festive Activities (Entertainment Part)
After the ceremonial rites, the festival continues with various traditional cultural activities.
During the festival days, visitors can enjoy folk performances such as tuong (classical opera) and cheo (traditional folk theater). There are also activities like releasing flower lanterns, creating an atmosphere that is both solemn and lively.
In addition, in the cultural life of the people of Nghe An, there exists a vibrant folk game known as vat cu (ball wrestling). According to elderly residents in the midland region of Nghe An, this game dates back to the early 15th century. It was originally used to select strong young men to join the army of General Phan Dan, a military leader under King Le Thai To.
The cu ball is made from a large banana root. The root is dug up, shaped into a round ball about 30 cm in diameter and weighing 5–7 kg. It is then boiled and sun-dried to make it flexible and resistant to cracking during play.
The playing field is typically a sandy area about 50 meters long and 25 meters wide. There are three forms of the game:
Cu gon: two teams compete to seize the ball placed in the center and bring it into the opponent’s basket.
Cu day: the ball is buried in the sand; teams dig it up and push against each other to gain possession.
Cu nuoc: played on waterlogged sandy ground near a river, where players wade through water while competing for the heavy ball.
Participants are usually bare-chested and wear loincloths, with each team distinguished by different colors. The game is intense but not violent, highlighting community spirit, unity, and physical strength.
At the end of the match, the team that successfully brings the ball into the opponent’s goal more times wins. The prize is modest, mainly representing honor and the joy of participation.
References
- Vũ Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
- Mai Thanh Hải (2004), Địa chí tôn giáo – lễ hội Việt Nam, Nxb Văn hóa thông tin.
- Vương Tuyền (Sưu tầm – tuyển chọn), 2009, Lễ hội dân gian Việt Nam, Nxb Văn hóa dân tộc.
Tiếng Trung
举办时间
贡庙会每年在农历二月十五日举行。此时正值春季，气候温暖，也是当地居民与各地游客前来上香，缅怀安阳王功德的重要时节。
在正会当天，从清晨开始便有大量本地居民和各地游客涌向庙中参加祭礼，祈福、求财、求平安。近年来，参与人数不断增加，有时多达数万人，使通往庙宇的道路和山脚区域始终人流如织，热闹非凡。
地点
节庆在贡庙举行，位于乂安省演州县演安社。
该庙坐落于暮夜山半山腰，靠近1A号国道。这里地势独特：山后即是辽阔的大海，海浪昼夜拍岸。清晨时分，太阳从海面升起，光芒洒满山林与水面，景色既壮丽又宁静。
从国道远望，可以看到高耸的三关门。三层古楼布满青苔，许多榕树从石缝中生长，盘根错节直达高处，使整座庙宇更显古朴与神圣。
庙内虽经多次修缮，但仍保留古貌，如粗大的木柱、精致的龙凤雕刻，以及历代官员与文人题写的汉字对联，表达对安阳王的崇敬之情。
历史
贡庙会是为纪念安阳王而举行的节日。安阳王是越南历史传说中建立瓯雒国的君主。
据传说，在古螺城失守后，安阳王带着公主媚珠逃避敌军。当来到演州一带时，国王得知媚珠无意中泄露神弩机密，导致国家沦陷。
在极度悲痛与失望之中，安阳王亲手斩杀女儿，随后随金龟神走向大海。这个故事兼具历史与神话色彩，经过长期流传，已成为民间记忆与信仰的重要组成部分。
贡庙正是为纪念这位国王而建。历经数百年，这里始终是人们表达敬仰之地。
1874年，乂安副榜范辉良在庙中碑文中写道：
“此地为灵地，故信仰随民心而生，难以禁止。”
这句话表明，自古以来此地便被视为神圣之所，吸引众多民众前来朝拜。
仪式部分
贡庙会的仪式主要是祭祀安阳王，以表达敬意与感恩。
节日期间，各项祭祀活动庄重举行。当地居民与游客在王的祭坛前上香祈愿，希望新一年平安顺利、万事如意。
与古螺庙会相比，贡庙会形式较为简朴，主要集中于祭祀仪式，没有过多复杂的迎神活动。
尽管如此，由于民众信仰深厚，在祭祀当天前来上香的人数仍然非常众多，许多人需要从山脚一路挤行才能进入庙内参拜。
娱乐活动部分
在完成仪式后，节庆继续展开多种传统文化活动。
节日期间，人们可以欣赏到传统艺术表演，如戏曲（唱剧、筹剧等）。此外，还有放花灯等活动，使节日氛围既庄重又热闹。
同时，在乂安地区的民间文化中，还有一种非常热闹的传统游戏——“争球（物球）”。据当地长者介绍，这种游戏大约起源于15世纪初，最初用于选拔强壮青年加入黎太祖麾下武将潘坛的军队。
球由野生香蕉树根制成。人们将其挖出后削成直径约30厘米、重约5至7公斤的圆球，再经水煮与晾晒处理，使其具有韧性，不易破裂。
比赛场地通常为长约50米、宽约25米的沙地。游戏主要有三种形式：
球攻：两队争夺放在场中央的球，并设法投入对方篮中。
推球：球埋于沙中，双方挖出后以力量对抗争夺。
水球：在河边浅水沙地进行，选手在水中争夺沉重的球。
比赛时，青年多赤膊缠腰布参赛，各队以不同颜色区分。比赛过程激烈但不粗暴，体现出团结精神与集体力量。
最终，将球成功送入对方目标次数最多的一方获胜。奖品并不重要，重在荣誉与参与的快乐。
参考资料
- Vũ Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
- Mai Thanh Hải (2004), Địa chí tôn giáo – lễ hội Việt Nam, Nxb Văn hóa thông tin.
- Vương Tuyền (Sưu tầm – tuyển chọn), 2009, Lễ hội dân gian Việt Nam, Nxb Văn hóa dân tộc.
Tiếng Pháp
Periode d’organisation
La fete du temple Cuong est organisee chaque annee le 15 du deuxieme mois lunaire. C’est une periode du printemps, lorsque le temps est doux, et aussi l’occasion pour les habitants et les visiteurs de venir offrir de l’encens en memoire des merites de An Duong Vuong.
Le jour principal, des le matin, une foule nombreuse venue de la region et d’ailleurs se rassemble au temple pour prier, demander chance, prosperite et paix. Ces dernieres annees, le nombre de participants ne cesse d’augmenter, atteignant parfois des dizaines de milliers de personnes, rendant la route menant au temple et les abords de la montagne tres animes.
Lieu
La fete se deroule au temple Cuong, situe dans la commune de Dien An, district de Dien Chau, province de Nghe An.
Le temple est construit a mi-hauteur du mont Mo Da, pres de la route nationale 1A. Le site offre un paysage remarquable : derriere la montagne s’etend la mer immense, dont les vagues murmurent jour et nuit. Au lever du soleil, la lumiere se repand sur la mer et les collines, creant un decor a la fois majestueux et paisible.
Depuis la route, on apercoit la porte Tam quan du temple, haute et imposante. Ses trois niveaux anciens, couverts de mousse, sont envahis par des racines de figuiers qui s’accrochent aux pierres et s’elevent jusqu’au sommet, renforcant le caractere sacre du lieu.
A l’interieur, bien que plusieurs elements aient ete restaurés, le temple conserve son allure ancienne avec de grands piliers en bois, des sculptures raffinees de dragons et de phenix, ainsi que des inscriptions en caracteres chinois laissees par des mandarins et lettrés pour honorer An Duong Vuong.
Histoire
La fete du temple Cuong est organisee en hommage a An Duong Vuong, le roi fondateur du royaume d’Au Lac dans la tradition historique vietnamienne.
Selon la legende, apres la chute de la citadelle de Co Loa, le roi s’enfuit avec la princesse My Chau. Arrive dans la region de Dien Chau, il decouvrit que sa fille avait involontairement revele le secret de l’arbalete magique, causant la perte du royaume.
Accable de douleur, il tua sa fille puis suivit la tortue divine Kim Quy vers la mer. Ce recit, a la fois historique et legendaire, est devenu une partie importante de la memoire collective et des croyances populaires.
Le temple Cuong a ete erige pour honorer ce roi. Au fil des siecles, il est reste un lieu de devotion important.
En 1874, le laureat Pham Huy Luong ecrivit dans une stele du temple :
“Ce lieu est sacre, et depend de la foi du peuple, nul ne peut l’interdire.”
Cette phrase montre que depuis longtemps, cet endroit est considere comme sacre et attire de nombreux fideles.
Partie rituelle
La partie rituelle consiste principalement en des ceremonies de culte pour honorer An Duong Vuong.
Le jour de la fete, les rites sont accomplis avec solennite. Les habitants et les visiteurs offrent de l’encens et prient pour une annee paisible, prospere et favorable.
Par rapport au festival de Co Loa, plus riche en processions et en rituels, celui du temple Cuong est plus simple, centre surtout sur les ceremonies religieuses.
Cependant, la devotion etant tres forte, une foule immense se presse pour offrir de l’encens. Beaucoup doivent avancer difficilement depuis le pied de la montagne pour atteindre le temple.
Partie festive
Apres les ceremonies, la fete se poursuit avec diverses activites culturelles traditionnelles.
Pendant ces jours, les visiteurs peuvent assister a des spectacles d’arts populaires comme le theatre classique (tuong) et le theatre cheo. Il y a aussi des lachers de lanternes, creant une atmosphere a la fois solennelle et festive.
Par ailleurs, un jeu traditionnel tres anime subsiste dans la culture de Nghe An : le jeu de “vat cu”. Selon les anciens, ce jeu apparut au XVe siecle comme moyen de selectionner des jeunes hommes robustes pour servir dans l’armee du general Phan Dan sous le regne de Le Thai To.
La balle “cu” est fabriquee a partir d’un bulbe de bananier, taille en forme ronde d’environ 30 cm de diametre et pesant de 5 a 7 kg. Elle est ensuite ebouillantee et sechee pour devenir souple et resistante.
Le terrain est une aire sableuse d’environ 50 metres de long sur 25 metres de large. Il existe trois formes de jeu :
cu gon : deux equipes se disputent la balle et tentent de la placer dans le panier adverse
cu day : la balle est enterree dans le sable, puis les equipes doivent la degager et repousser l’adversaire
cu nuoc : joue dans une zone inondee, les participants se battent dans l’eau pour la balle
Les joueurs, souvent torse nu et portant un pagne, se distinguent par les couleurs de leurs equipes. Le jeu est intense mais non violent, illustrant la solidarite et la force collective.
L’equipe qui marque le plus de points remporte la victoire. Les recompenses sont symboliques, mettant surtout en valeur l’honneur et la joie de participer.
References
- Vũ Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
- Mai Thanh Hải (2004), Địa chí tôn giáo – lễ hội Việt Nam, Nxb Văn hóa thông tin.
- Vương Tuyền (Sưu tầm – tuyển chọn), 2009, Lễ hội dân gian Việt Nam, Nxb Văn hóa dân tộc.
