Tiểu sử
Cư sĩ Cao Hữu Đính, Pháp danh Tâm Nguyên, sinh ngày 04 tháng 12 năm Đinh Tỵ (1917) tại làng Thế Chí Đông, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên.
Thuở niên thiếu Cư sĩ theo học hết bậc Tiểu học ở Quảng Ngãi tại một trường huyện lỵ nhỏ nơi mà người chú của Cư sĩ là một giáo viên đương nhiệm.
Năm 1930 Cư sĩ trở về Thành phố Huế theo học bậc trung học tại trường Khải Định.
Năm 1937 Cư sĩ tiếp tục học Văn tại Hà Nội cho đến 1939 thì trở về thành phố Huế.
Tại Huế, Cư sĩ cùng một số thanh niên trẻ tuổi như Đinh Văn Nam (tức Hòa thượng Minh Châu bây giờ), nhạc sĩ Nguyễn Hữu Ba, nhà văn Võ Đình Cường, Thương gia Lê Văn Hiệp, Lê Văn Châu, Thượng Chí..v..v… tham gia vào phong trào chấn hưng Phật giáo, một phong trào được khởi xướng và bảo trợ bởi Bác sĩ Lê Đình Thám. Từ năm 1930, Cư sĩ say mê học Phật và thường xuyên trao đổi thư tín với phong trào học Phật tại Paris, xuyên qua tạp chí “La Pensée Buddique” và các nhóm nghiên cứu Phật học tại đây.
Năm 1940, Cư sĩ lập gia đình và rút về cư trú hẳn ở tại quê nhà. Trong khung cảnh tĩnh mịch của miền quê, Cư sĩ chuyên tâm nghiên cứu Hán văn và sử dụng triệt để Luận lý học Tây phương để mổ xẽ phân tích kinh điển Phật giáo hầu tìm hiểu sâu sắc hơn nữa sự uyên áo của triết học Phật giáo.
Từ năm 1940 đến 1952 Cư sĩ cộng tác và gởi bài đều đặn cho tạp chí “Viên Âm” và “Giác Ngộ” tại Huế.
Năm 1946, chiến tranh lan tràn khắp nơi, Cư sĩ đem gia đình lên thành phố Huế lánh nạn. Tại đây Cư sĩ tiếp tục hoạt động trong phong trào Cư sĩ Phật giáo Trung phần.
Năm 1949, Cư sĩ được bầu làm Tổng thư ký Hội Phật học Trung phần, làm việc dưới quyền điều khiển của cụ Hội trưởng Chơn An Lê Văn Định. Thời gian này Cư sĩ yểm trợ tích cực cho các Đại đức Mãn Giác, Thiên Ân, Thiện Châu, các Cư sĩ Đinh Văn Nam, Võ Đình Cường, Nguyễn Hữu Ba, Lê Cao Phan, Tống Hồ Cầm, Phan Cảnh Tuân, Cao Chánh Hựu, Văn Đình Hy và các chị: Hồng Thị Kim Cúc, Tịnh Nhơn cùng nhiều nam nữ Phật tử khác xây dựng và phát triển Gia đình Phật tử Việt Nam tại Huế.
Năm 1956, trong thời gian lưu trú tại Sài Gòn, Cư sĩ tham gia tích cực trong việc hình thành xây dựng Viện Trung đẳng Phật học tại chùa Ấn Quang cùng các Hòa thượng Thiện Hòa, Thiện Hoa, Huyền Vi, Thanh Từ, Nhất Hạnh, Trí Hữu, Trí Tịnh. Từ đó Cư sĩ trở thành một trong những Giảng sư của Học viện cho tới năm 1958.
Từ năm 1959 đến 1963 Cư sĩ định cư tại Nha Trang. Trong thời gian này, Cư sĩ tham gia vào Ban giảng huấn của Viện Trung đẳng Phật học tại chùa Hải Đức, Nha Trang và Hiệu trưởng trường Trung học Bồ Đề, Nha Trang (1960 -1962).
Cuối năm 1963, sau khi chế độ Ngô Đình Diệm bị lật đổ, các Hòa thượng: Trí Thủ, Trí Quang, Nhất Hạnh, Thiện Hoa, Minh Châu, cụ Mai Thọ Truyền, Cư sĩ Trịnh Sâm và một số Tăng Ni Phật tử khác thành lập Viện Cao đẳng Phật học tại chùa Pháp Hội, Cư sĩ cùng góp phần giảng dạy tại đây.
Viện Cao đẳng Phật học này chuyển thành Viện Đại học Vạn Hạnh trú tại đường Trương Minh Giảng kể từ năm 1966. Cư sĩ trở thành Giảng viên Phân khoa Phật học Viện Đại học Vạn Hạnh các năm sau đó.
Kể từ năm 1966, Cư sĩ dành trọn thời giờ cho việc nghiên cứu học hỏi Phạn văn và giảng dạy cho sinh viên Phật khoa tại Viện Đại học Vạn Hạnh cho đến 1975.
Sau năm 1975, Viện Đại học Vạn Hạnh không còn nữa, Cư sĩ tiếp tục nghiên cứu và diễn giảng Phật Pháp tại gia cho nhiều đạo hữu và Tăng Ni tại Sài Gòn cho đến lúc Cư sĩ tạ thế vào ngày 10 tháng 02 năm Tân Mùi (tức ngày 25 tháng 03 năm 1991) tại tư gia, thọ 74 tuổi.
Tác phẩm của Cư sĩ đã xuất bản gồm :
- Phật và Thánh Chúng (1968),
- Kinh Na Tiên Tỳ Kheo (1971),
- Văn Học Sử Phật giáo (1971),
- Đại Thừa khởi Tín Luận (1994).
- Lược sử Thành lập Tam Tạng,
- Kinh Tam Bảo (Dịch và Giải),
- Tâm Kinh Bát Nhã (Dịch và Giải),
- Duy Thức Tam Thập Tụng (Dịch và Giải),
- Phật Pháp Tinh Yếu.
- Kinh Kim Cang Giảng Nghĩa.
- Sử Phật giáo Ấn Độ.
- Sử Phật giáo Trung Hoa.
- Sử Phật giáo Việt Nam.
- Tư Tưởng Sử Phật giáo.
- Bộ Phái Phật giáo Tiểu Thừa.
Ngoài ra tác giả còn viết nhiều bài tiểu luận đăng trong tạp chí Phật giáo như “Viên Âm” Huế và trong bán nguyệt san Phật giáo Việt Nam từ năm 1948 đến 1957, Liên Hoa nguyệt san xuất bản ở Huế, Tạp chí Từ Quang xuất bản ở Sài gòn…
Nguồn: Thích Trung Hậu-Thích Hải Ấn, Chư Tôn Thiện Đức & Cư sĩ Hữu Công Phật giáo Thuận Hóa – Tập 2, xuất bản 2011.
