Tiểu sử
Ni trưởng húy Tâm Ngọc hiệu Thể Thanh, thế danh: Công Tằng Tôn Nữ Kim Cúc, sinh ngày 12 tháng 5 năm Quí Hợi (1923) tại An Cựu-Huế. Thân sinh là cụ Hiệp Tá Đại học sĩ Nguyễn Phước Ưng Bàng, thân mẫu là cụ bà Trương Thị Cúc.
Thuở ấu thơ, Ni trưởng thường được theo song thân đến chùa vào đoàn đồng ấu ở chùa Từ Đàm, do đó Ni trưởng sướm biết Phật và mộ đạo.
Năm 17 tuổi xin song thân đi xuất gia hành đạo tại chùa Diệu Viên– Huế với Ni trưởng Hướng Đạo.
Năm 21 tuổi vào Ni viện Diệu Đức đầu sư với Ni trưởng Trừng Ninh Diệu Hương.
Năm 28 tuổi thọ Tỳ-kheo-ni Bồ-tát giới tại Hộ Quốc giói đàn mở tại chùa báo Quốc vào năm 1949 do Hòa thượng Tịnh Khiết làm Đường đầu Hòa thượng. Từ đây, Ni trưởng chuyên tinh nghiên tầm tu học Kinh luật và đã được các Ngài Kỳ túc Hòa thượng dạy bảo trải qua các lớp Sơ, Trung, Cao đẳng Phật học.
Năm 1954 Ni trưởng bắt đầu giảng dạy cho chư Ni tại Ni viện Diệu Đức.
Năm 1960 nhận lời mời của Ni trưởng trụ trì chùa Diệu Viên, giảng dạy cho Ni chúng tại chùa Diệu Viên. Và đây là những giai đoạn mở đầu cho sự nghiệp hoằng hóa Ni trưởng .
Trong các thập niên 60,70, Ni trưởng là giáo thọ của các Ni viện: Diệu Đức, Diệu Viên–Huế, Diệu Quang-Nha Trang và Ni viện Phổ Hiền-Cam Ranh.
Thời gian giảng dạy dài lâu, năm 60 tuổi Ni trưởng trở về Ni viện Diệu Đức, tịnh tu và chuyên việc trước tác dịch thuật, tiếp Ni độ chúng.
Ngày mồng 8 tháng 4 năm Mậu Thìn (23.05.1988) giờ Ngọ, Ni trưởng mỉm cười an nhiên qui tịch. Xuân thu 65 tuổi, và 38 Hạ lạp.
Tưởng niệm
Ni sư bẩm tánh đôn thuần, tuệ căn thông mẫn, đồng chân xuất gia, nhị bát thọ cụ, giới đức nghiêm thân giáo Ni vi vụ, quyền quyền thiện hối, trị đắc kham xưng, vãn niên cấu bệnh, tri bất khả y, tâm vô ưu lụy, bất khẳng phục dược nhi vân : Ngô chi tử, như hoán tệ y dĩ trước trân phục.
Bất giác Mậu Thìn tứ nguyệt bát nhật ngọ bài an nhiên quy tịch. Xuân thu lục lục, Hạ lạp tam bát.
Khả vị, Ni sư tảo ngộ sắc thân thị huyễn, giác tánh thường ninh, thị tử như quy, khứ lưu vô ngại. Hãn hữu tai !
Phật lịch nhị ngũ tam nhị, Mậu Thìn mạnh hạ
Thiện Siêu Hòa thượng thức.
Tạm dịch:
Ni sư bẩm tánh đôn thuần, tuệ căn thông mẫn, đồng chơn xuất gia, thọ Cụ túc giới năm 28 tuổi, giới đức nghiêm túc, lấy việc giáo hóa chư Ni lám sự nghiệp, dạy dỗ bằng phương tiện thiện xảo, kết quả khả quan. Lúc lớn tuổi, Ni sư bị bệnh, biết rằng không chữa được nhưng tâm không buồn phiền. Không chịu uống thuốc, Ni sư bảo : ‘ Tôi chết đi, như thay áo rách mặc áo quí ‘.
Năm Mậu Thìn tháng tư ngày tám, giờ Ngọ, Ni sư an nhiên quy tịch, thọ 66 tuổi, Hạ lạp 38 năm.
Có thể nói : Ni sư đã sớm ngộ sắc thân là huyễn, giác tánh thường sáng, xem chết như trở về, đi ở vô ngại. Thật hiếm thay.
Phật lịch 2523. Đầu hạ năm Mậu Thìn
Nguồn: Thích Trung Hậu-Thích Hải Ấn, Chư Tôn Thiện Đức & Cư sĩ Hữu Công Phật giáo Thuận Hóa – Tập 2, xuất bản 2011.