Thân thế – cuộc đời
Quý phi họ Mai, tên là Ngọc Đỉnh, quê ở xã Biện Hạ, huyện Vĩnh Phúc. Cha bà là Mai Lũng, gia cảnh nghèo, sinh sống bằng nghề buôn bán; mẹ là Nguyễn Thị Tuyên, người xã Đa Lộc, huyện Yên Định.
Xuất thân của Mai Thị khá bình thường, không thuộc gia đình quan lại hay thế gia vọng tộc. Đại Việt thông sử chép về bà với một điềm mộng được xem là dấu hiệu báo trước địa vị cao quý sau này: một hôm, Mai Lũng nằm mộng thấy Nguyễn Thị Tuyên ôm một vầng trăng sáng đi vào phòng, cho đó là điềm lành nên tin rằng vợ mình sẽ sinh được một người con gái quý. Sau đó, Nguyễn Thị Tuyên có thai và đến tháng 6 năm Quý Mùi (1463) sinh ra Mai Ngọc Đỉnh.
Khi trưởng thành, Mai Thị nổi tiếng xinh đẹp, thông minh. Nhiều người ở các làng xung quanh tìm đến cầu hôn nhưng bà đều không nhận lời. Năm 14 tuổi, bà lên kinh đô, vào hầu Cao phi. Trong thời gian này, bà tỏ ra chăm chỉ, cung kính và được Cao phi yêu quý, coi như con gái.
Năm Hồng Đức thứ 10 (1479), Mai Ngọc Đỉnh được đưa vào Đông cung để hầu hạ Lê Hiến Tông, khi đó còn là Thái tử. Nhờ được Thái tử sủng ái, bà được phong làm cung tần bậc thứ hai. Sau đó, bà sinh hoàng trưởng tử Lê Tuân, về sau được biết đến với tước An Vương.
Qua đời – thờ phụng
Mai Quý phi qua đời ngày 21 tháng 12 năm Thống Nguyên thứ 5 (1526). Sau khi mất, bà được tặng hiệu Liêm hoàng hậu, thụy là Tử Trinh.
Tài liệu tham khảo
- Lê Quý Đôn (2007), Đại Việt thông sử, Nxb Văn hóa Thông tin.
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Background and Life
Consort Mai Quý, whose personal name was Ngọc Đỉnh, was a native of Biện Hạ Commune, Vĩnh Phúc District. Her father was Mai Lũng, who came from a poor family and made a living through trade; her mother was Nguyễn Thị Tuyên, a native of Đa Lộc Commune, Yên Định District.
Mai Thị came from a relatively ordinary background and did not belong to an official family or a prominent aristocratic lineage. The Đại Việt thông sử records a dream concerning her that was regarded as an omen foreshadowing her later exalted status. One night, Mai Lũng dreamed that Nguyễn Thị Tuyên entered the room carrying a bright moon in her arms. Taking this as an auspicious sign, he believed that his wife would give birth to a daughter of noble destiny. Nguyễn Thị Tuyên later became pregnant and, in the sixth lunar month of the Quý Mùi year (1463), gave birth to Mai Ngọc Đỉnh.
As she grew older, Mai Thị became known for her beauty and intelligence. Many men from neighboring villages came to seek her hand in marriage, but she refused them all. At the age of fourteen, she went to the capital and entered the service of Consort Cao. During this period, she showed herself to be diligent and respectful, and Consort Cao became very fond of her, treating her like a daughter.
In the tenth year of the Hồng Đức era (1479), Mai Ngọc Đỉnh was brought into the Eastern Palace to serve Lê Hiến Tông, who was then still Crown Prince. Because she was favored by the Crown Prince, she was appointed to the second rank among the palace consorts. She later gave birth to the emperor’s eldest son, Lê Tuân, who would later be known by the title Prince An.
Death and Posthumous Honors
Consort Mai Quý died on the twenty-first day of the twelfth lunar month in the fifth year of the Thống Nguyên era (1526).
After her death, she was posthumously granted the title Liêm Hoàng hậu and the posthumous name Tử Trinh.
Tiếng Pháp (Français)
Origines et vie
Quý phi, de la famille Mai, prénommée Ngọc Đỉnh, était originaire de la commune de Biện Hạ, district de Vĩnh Phúc. Son père, Mai Lũng, était issu d’un milieu pauvre et vivait du commerce ; sa mère, Nguyễn Thị Tuyên, était originaire de la commune de Đa Lộc, district de Yên Định.
Mai Thị était donc d’origine relativement modeste et n’appartenait ni à une famille de fonctionnaires ni à une grande lignée aristocratique. Le Đại Việt thông sử rapporte à son sujet un songe considéré comme annonciateur de la haute position qu’elle devait occuper plus tard : un jour, Mai Lũng rêva que Nguyễn Thị Tuyên entrait dans la chambre en tenant dans ses bras une lune éclatante. Il y vit un présage favorable et pensa que son épouse donnerait naissance à une fille destinée à un rang élevé. Nguyễn Thị Tuyên tomba ensuite enceinte et, au 6e mois de l’année Quý Mùi (1463), donna naissance à Mai Ngọc Đỉnh.
En grandissant, Mai Thị devint célèbre pour sa beauté et son intelligence. De nombreux hommes des villages voisins vinrent demander sa main, mais elle refusa toutes les propositions. À l’âge de 14 ans, elle se rendit dans la capitale et entra au service de Cao phi. Durant cette période, elle se montra assidue et respectueuse ; Cao phi lui témoigna beaucoup d’affection et la considéra comme sa propre fille.
En la dixième année de l’ère Hồng Đức (1479), Mai Ngọc Đỉnh fut introduite au Đông cung pour servir Lê Hiến Tông, qui était alors encore prince héritier. Grâce à la faveur du prince héritier, elle reçut le rang de concubine de deuxième classe. Par la suite, elle donna naissance au fils aîné du prince, Lê Tuân, qui fut plus tard connu sous le titre d’An vương.
Mort et culte posthume
Mai Quý phi mourut le 21e jour du 12e mois de la cinquième année de l’ère Thống Nguyên (1526). Après sa mort, elle reçut à titre posthume le titre de Liêm hoàng hậu et le nom posthume de Tử Trinh.
Tiếng Trung (中文)
身世与生平
Quý phi，姓 Mai，名 Ngọc Đỉnh，籍贯为 Vĩnh Phúc 县 Biện Hạ 社。
其父 Mai Lũng 家境贫寒，以经商为生；其母 Nguyễn Thị Tuyên，为 Yên Định 县 Đa Lộc 社人。
Mai Thị 的出身较为普通，并非出自官宦之家或世家大族。
《大越通史》记载了关于她的一则梦兆，被视为预示其日后尊贵地位的征兆：有一天，Mai Lũng 梦见 Nguyễn Thị Tuyên 怀抱一轮明月走进房中，他认为这是吉兆，因此相信妻子将会生下一位贵女。
此后，Nguyễn Thị Tuyên 怀孕，并于癸未年（1463）六月生下 Mai Ngọc Đỉnh。
成年以后，Mai Thị 以容貌美丽、聪慧闻名。
周围许多村庄的人前来求婚，但她都没有答应。
14岁时，她前往京城，入宫侍奉 Cao phi。
在此期间，她表现得勤谨恭敬，深得 Cao phi 喜爱，并被视如亲生女儿。
洪德十年（1479），Mai Ngọc Đỉnh 被送入东宫，侍奉当时仍为太子的 Lê Hiến Tông。
由于得到太子的宠爱，她被封为第二等宫嫔。
此后，她生下皇长子 Lê Tuân，即后来以 An vương 爵号为人所知者。
去世与奉祀
Mai Quý phi 于 Thống Nguyên 五年（1526）十二月二十一日去世。
去世以后，她被赠号为 Liêm hoàng hậu，谥号为 Tử Trinh。
