Giới thiệu
Đã từng có một làn sóng tẩy chay hàng Tàu diễn ra rất sớm vào những năm đầu thế kỷ trước, bắt đầu từ Sài Gòn và lan rộng ra trên cả nước ta. Điều gì đã làm người dân Việt Nam lúc ấy làm nên phong trào này? Ấy là bởi thế lực của của các Chú Khách Tàu ở Nam kỳ. Dân tàu di dân sang nước ta, làm kinh tế, làm thương mại, làm nông dân, làm ngư dân, làm tất cả những ngành nghề chân lấm tay bùn và cả làm tội phạm nữa. Họ lập bang hội, họ cưới vợ bản xứ, họ sinh con đẻ cái, phát triển tư bản, không gì là các Chú Khách không làm. Như tằm ăn rỗi, các Chú Khách đã thao túng gần như được toàn bộ nền kinh tế Nam kỳ những năm đầu thế kỷ 20. Dân Việt mất toàn bộ thị phần kinh tế ngay trên chính xứ sở của mình.
Vậy làm thế nào để xử lý được vấn đề này? Học giả Đào Trinh Nhất đã đưa ra được giải pháp xác đáng để vãn hồi nền kinh tế trong nước lúc ấy và làm thế nào nào để Nam Trung Bắc chung tay chống lại được thế lực các Chú: đó là di dân vào Nam và phát triển nền kinh tế. Khi sách được xuất bản lần đầu tiên năm 1924, lịch sử sự đọc vẫn chưa quên, “Thế lực khách trú và vấn đề di dân vào Nam kỳ” đã từng gây nên một “best-seller lộn kèo”, sách vừa ra đến tiệm thì các nhóm Khách trú đã thuê sẵn người, mua vét cho kỳ hết mà đem đốt.
***THẾ LỰC KHÁCH TRÚ VÀ VẤN ĐỀ DI DÂN VÀO NAM KỲlà tư liệumà tôi có ý thức tìm kiếm từ mấy chục năm trước, và mới đây, thực may mắn, được Đoàn Lê Giang- chủ nhân của kho tư liệu đồ sộ, sẵn sàng cung cấp văn bản khi tôi tỏ ý muốn đưa ra cho công chúng rộng rãi trên nguyenducmau.blogspot.com và trên vanhoanghean.com.vn – Nhân đây xin cảm ơn Đoàn Lê Giang, người bạn luôn luôn hào phóng và nhiệt tình với những ý tưởng vì cộng đồng.
Nhưng vì lí do thời gian nên bản vi tính này, do một người bạn khác của tôi giúp đỡ, không được hoàn hảo như bản gốc, một vài chỗ vẫn còn lỗi đánh máy, mong muốn có thời giờ sửa chữa trong tương lai.
Tôi cũng đã thử đưa chữ Hán vào văn bản như bản gốc đã có, nhưng nhiều chữ bị thiếu trong Từ điển Việt Hán Nôm 2004, không đáp ứng được đầy đủ các chữ mà văn bản đòi hỏi, và do khả năng kĩ thuật hạn chế, nên tôi đành gác công đoạn này lại, sửa sau, chỉ vì lí do muốn sớm đưa ra cho bạn bè xa gần có tư liệu dùng tạm. Những chữ trong ngoặc ( TQ) là chỗ người đánh máy đánh dấu chỗ nguyên gốc là chữ Hán để điền sau.
Mong rằng sẽ có nhiều tư liệu đến được với giới nghiên cứu và những người có nhu cầu tri thức.
Nguyễn Đức Mậu
Mục lục
Đại-ý quyển sách này
PHẦN THỨ NHẤT Thế-lực các chú trong Nam-kỳ
1/ Người Tầu sang Nam-kỳ từ bao giờ? — Quốc-triều ta ngày xưa chiêu tập dân Tầu và xử trí họ khôn khéo là thế nào? — Người Minh-hương
2/ Dân-số người Tầu trong Nam-kỳ.
— Năm bang Hoa-kiều — Đại khái cái nghề của mỗi bang.
— Nghĩa đoàn thể của họ.— Việc lập Lãnh-sự — Cái Vấn-đề « lấy Khách » ở trong nước Ta
3/ Tư-bản người Tầu trong Nam-kỳ – Mấy ông vua tiền bạc — Cái thế-lực kim-tiền của họ
4/ Đại-khái cái tình-hình buôn bán — Cái lợi độc-quyền – Nghề buôn lúa gạo — Mấy điều dan tham của họ — Cuộc buôn bán của Hoa-Kiều, do một người Pháp bàn
5/Vì sao người Nam-kỳ không trọng nghệ-nghiệp? — Nghề nghiệp của Hoa-Kiều. — Nghề thủy-vận — Các công nghệ khác — Nhân-công
6/Việc giáo-dục — Việc truyền bá tư-tưởng.— Việc từ-thiện. — Việc Y-tế
7/ Cái tính-chất riêng của Hoa-Kiều: tính nhẫn-nại. — Cái tư-tưởng thôn-lạc — Hoa-Kiều ở đây, cuộc trị-an của ta có ngại gì không? — Mấy cái tội-ác của Hoa-kiều: Thiên-địa-hội, buôn người; làm giấy bạc giả v. v.
PHẦN THỨ HAI
Bàn việc di dân vào Nam-kỳ
1/ Nghĩ cách nào mà tước bớt được cái thế-lực Hoa-kiều đi bây giờ? — Lại tảy chay nữa chăng? — Hay là ra luật hạn-chế
2/ Cái thế Trung Bắc-kỳ phải di dân đi — Đất hẹp người đông — Ruộng ít mà hay mất mùa — Nghề nghiệp không đủ cho dân làm – Chứng tỏ sự di dân vào Nam-kỳ là phải
3/ Việc di dân phải nhờ có Chính-phủ giúp. — Dân Bắc-kỳ vào Nam trước hết phải lo ba điều. — Xin Chính-phủ tha cho thẻ căn-cước và trợ cấp khoản tiền tầu. — Phiền anh em trong ấy giúp đỡ cho sự tìm việc làm
4/ Người ta chê nhân-công mình những thế nào? Có phải thế hay không? — Di dân phải di cả gia-đình. — Cái vấn-đề tiền lương. — Phải bênh-vực nhân-quyền và sinh-mệnh của họ. — Giấy giao kèo
5/ Ruộng hoang trong Nam-kỳ — Cái chương-trình mở mang nông-nghiệp của Chính-phủ. — Vấn-đề khẩn-hoang. — Nhân-công Trung Bắc đối với việc khẩn-hoang trong Nam-kỳ — Hội Nông-nghiệp tương-tế đối với việc ấy
6/ Công nghệ của xứ Bắc đối với Nam-kỳ có quan-hệ là thế nào? — Vấn-đề đem thợ vào làm. — Vấn-đề ấy vì đâu mà khó. — Nghĩ cách đem họ vào làm thế nào cho chắc chắn và lợi công việc
7/ Vấn-đề buôn bán của người Bắc ở trong Nam. — Trong Nam còn nhiều nghề nghiệp có thể dung được đám nhân-công ở Trung Bắc-kỳ vào
Mấy lời nói sau hết
