Nguyễn Quốc Tuấn (2017) Giá trị lịch sử và văn hóa chùa Bổ Đà. NXB Tôn Giáo

Giới thiệu

Bắc Giang nằm trên vùng đất có lịch sử văn hóa lâu đời, đặc biệt là với lịch sử văn hóa của Phật giáo. Phật giáo đã có mặt ở Bắc Giang từ khá sớm, khoảng trước thế kỷ X. Điều tra khảo sát các ngôi chùa cổ ở Bắc Giang đã phát hiện ba dấu chân Phật trên đá, được cho là những biểu tượng của Phật giáo cổ xưa từ Ấn Độ ảnh hưởng đến Việt Nam. Ba ngôi chùa này bao gồm: chùa Am Vãi ở xã Nam Dương, huyện Lục Ngạn; chùa Yên Mã ở xã Bắc Lũng; chùa Hang Am ở xã Khám Lạng, huyện Lục Nam. Ngoài ra, chùa Bổ Đà cũng là một trong những trung tâm Phật giáo lớn ở Việt Nam từ thời Phật giáo Trúc Lâm thời Trần đến Dòng Lâm tế thời Lê, đặc biệt là trong thời kỳ chấn hưng Phật giáo vào những thập niên đầu thế kỷ thứ XX. Chùa này cũng là nơi kế thừa các vị tổ sư, đào tạo các tăng ni, đồng thời là nơi sản xuất kinh luật đê’ hoằng dương Phật pháp.

Kho mộc bản tại chùa Bổ Đà ghi lại một thời kỳ phát triển Phật giáo ở vùng đất Bắc Giang, đồng thời cũng thể hiện sự phát triển của hệ thống văn tự Việt Nam, chuyển từ việc sử dụng chủ yếu chữ Hán (Trung Quốc) sang sử dụng chữ Nôm (chữ do người Việt Nam sáng tạo ra để ghi âm tiếng Việt). Cuốn sách “Giá trị lịch sử và văn hóa chùa Bổ Đà”, một trong sáu cuốn sách giới thiệu về những giá trị di sản mộc bản của chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Bổ Đà ở Bắc Giang, là kết quả của đề tài nghiên cứu “Giá trị di sản mộc bản của chùa Vĩnh Nghiêm và chùa BỔ Đà, tỉnh Bắc Giang” do Viện Nghiên cứu Tôn giáo chủ trì thực hiện từ năm 2014 theo sự giao của Bộ Khoa học và Công nghệ. Cuốn sách này nhằm giới thiệu đến bạn đọc những thông tin đầy đủ về lịch sử, Phật giáo, và văn hóa của chùa Bổ Đà.