Giới thiệu
Bắc Giang nằm trên vùng đất cổ, có lịch sử văn hóa lâu đời, đặc biệt là lịch sử văn hóa Phật giáo. Phật giáo ở Bắc Giang có mặt từ khá sớm khoảng trước thế kỷ X. Quá trình khảo sát các ngôi chùa cổ ở Bắc Giang đã phát hiện được ba dấu chân Phật trên đá (mà theo truyền thuyết đạo Phật đó là những biểu tượng của Phật giáo cổ xưa từ Ấn Độ ảnh hưởng tới Việt Nam); Đó là dấu chân Phật ở chùa Am Vãi (xã Nam Dương, huyện Lục Ngạn); dấu chân Phật trên đá lớn ở chùa Yên Mã (xã Bắc Lũng); dấu chân Phật ở chùa Hang Am (xã Khám Lạng, huyện Lục Nam)… và chùa Bổ Đà – một trong những trung tâm Phật giáo lớn ở Việt Nam từ Phật giáo Trúc Lâm thời Trần đến Dòng Lâm tế thời Lê và nhất là thời kỳ chấn hưng Phật giáo vào những thập niên đầu thế kỷ thứ XX. Đây cũng là nơi kế thừa các vị tổ sư khai trương thuyết pháp đào tạo các tăng ni; đồng thời còn là nơi san khấc, in ấn kinh luật đề hoằng dương Phật pháp. Qua kho mộc bản chùa Bổ Đà, ta thấy một thời kỳ phát triển Phật giáo ở vùng đất xứ Bắc và rộng hơn là đại diện cho sự phát triển Phật giáo nước ta giai đoạn thế kỷ XVIII, đồng thời, kho mộc bàn này đã ghi lại những quan điểm, triết lý của Phật giáo trong tiến trình lịch sử tồn tại và lưu truyền của nó. Kho mộc bản tại chùa cho biết thêm về lịch sử nghề in, khắc ở Việt Nam thời kỳ Trung đại, đánh dấu quá trình phát triển của hệ thống văn tự Việt Nam, chuyển từ chỗ sử dụng chủ yếu chữ Hán (Trung Quốc) sang sử dụng chữ Nôm (chữ do người Việt Nam sáng tạo ra để ghi âm tiếng Việt).
Để bạn đọc có thêm thông tin về những giá trị lịch sử, giá trị văn hóa chùa Bổ Đà, Viện Nghiên cứu Tôn giáo thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trân trọng giới thiệu cuốn sách “Giá trị lịch sử và văn hóa chùa Bổ Đà” – một trong sáu cuốn sách thuộc bộ sách giới thiệu về những giá trị di sản mộc bản chùa Bổ Đà và chùa Vĩnh Nghiêm tỉnh Bắc Giang. Đây là bộ sách giới thiệu, không phải sách chuyên khảo, nhóm biên tập căn cứ trên kết quả nghiên cứu của đề tài: “Giá trị di sản mộc bản chùa Bổ Đà và chùa Vĩnh Nghiêm tỉnh Bắc Giang’ thuộc Đề án nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước: Bảo tồn, phát huy giá trị di sản mộc bản chùa Bổ Đà và chùa Vĩnh Nghiêm, tỉnh Bắc Giang bắt đầu thực hiện từ năm 2014 của Bộ Khoa học và Công nghệ giao cho Viện Nghiên cứu Tôn giáo chủ trì thực hiện để giới thiệu tới bạn đọc.
Mục lục
Dẫn nhập
Phần I: Lịch sử và văn hóa tỉnh Bắc Giang
Khái lược lịch sử và di sản văn hóa tỉnh Bắc Giang
Di sản văn hóa huyện Yên Dũng
Phần II: Giá trị lịch sử chùa Vĩnh Nghiêm
Chùa Vĩnh Nghiêm với những mốc son lịch sử
Giá trị lịch sử qua di sàn mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm
Phần III: Giá trị văn hóa chùa Vĩnh Nghiêm
Giá trị văn hóa vật thể
Giá trị văn hóa phi vật thể
Một số nhận xét
Phấn IV: Một số hình ảnh vđ giá trị lịch sử, văn hóa chùa Vĩnh Nghiêm
Tài liệu tham khảo
