Chùa Văn Tiến (Thành phố Yên Bái, Yên Bái)

Vị trí địa lí

Chùa Văn Tiến, tọa lạc tại thôn Văn Quỳ, xã Văn Tiến, trong thành phố Yên Bái của tỉnh Yên Bái, là một di tích với diện tích khoảng vùng bảo tồn lên đến 5.500,4m2.

Địa điểm của chùa nằm cách trung tâm xã khoảng 1km và cách trung tâm thành phố Yên Bái 5km. Việc đến thăm di tích này rất thuận lợi thông qua các tuyến đường bộ. Từ thành phố Yên Bái, bạn có thể đi theo con đường Điện Biên khoảng 5km, sau đó rẽ phải theo hướng đường tránh ngập (nhà khách số 2) để tiếp tục xuống cầu Văn Phú. Sau đó, tiếp tục đi thẳng 2km là bạn sẽ đến chùa Văn Tiến.

Nếu bạn đến từ Hà Nội và muốn đi đến Yên Bái, bạn có thể chọn đường cao tốc. Khi đến nút giao IC12, rẽ phải theo đường Âu Cơ. Tiếp tục qua cầu Văn Phú và rẽ phải tiếp tục 2km là bạn sẽ đến di tích của Chùa Văn Tiến.

Lược sử

Phật giáo được giới thiệu vào Việt Nam vào khoảng thế kỷ VII sau Công Nguyên và đã nhanh chóng lan rộng với sức mạnh đáng kinh ngạc. Nó không chỉ dễ dàng thích nghi với nền văn hóa Việt mà còn đáp ứng được nhu cầu tâm linh của mọi tầng lớp trong xã hội. Từ khi Phật giáo được du nhập, tư tưởng của nó đã thấm sâu vào ý thức của người Việt, đặc biệt là từ thời kỳ Lý – Trần khi Phật giáo trở thành quốc giáo của đất nước.

Cuối thế kỷ XIX, dưới sức ép của thực dân và phong kiến, cuộc sống của nhân dân trở nên cực khổ. Với đặc điểm là dân làng nông nghiệp truyền thống của vùng đồng bằng Bắc Bộ, Phật giáo đã ngấm vào đời sống cộng đồng, vào tư tưởng của người dân, và kế thừa ảnh hưởng từ Phật giáo từ thời Lý – Trần. Do đó, khi cư dân địa phương lên đến vùng đất mới tại Văn Tiến, họ đã xây dựng một ngôi chùa mang tên gắn liền với địa danh Văn Tiến.

Từ khi chùa Văn Tiến được xây dựng, nơi này đã trở thành trung tâm hoạt động tâm linh và tôn giáo, thu hút một lượng đông đảo phật tử từ cả trong và ngoài vùng đến để cầu nguyện, thực hành và tìm sự che chở từ thần linh và Phật pháp.

Kiến trúc – Thờ tự

Lớp thứ nhất: Trên cùng là tượng Tam Thế Phật gồm ba pho tượng, bên trái là Quá Khứ Thế, ở giữa là Hiện Tại Thế, bên phải là Vị Lai Thế. Tên đầy đủ là Tam Thế Phật (phật quá khứ, hiện tại và tương lai).

Lớp thứ hai: Bộ Di Đà Tam Tôn, trong đó phật A Di Đà ở giữa; Quan Thế Âm Bồ Tát ở bên trái; Đại Thế Chí Bồ Tát ở bên phải. Phật A Di Đà thể hiện tính bát đại, tuyên ngôn của đạo Phật là từ tâm và trí tuệ; Quan Thế Âm Bồ Tát: đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (bốn tính thuộc từ tâm); Đại Thế Chí Bồ Tát: đại hùng, đại lực, đại trí, đại dũng (bốn tính thuộc trí tuệ). A Di Đà là vị phật ở Tây phương cực lạc, có chức năng tiếp dẫn linh hồn nhưng vì ít xuống trần gian nên phải nhờ đến hai vị bồ tát của mình.

Lớp thứ 3: Bộ tượng Hoa Nghiêm Tam Thánh, gồm tượng Bồ Tát Thiên Thủ Thiên Nhãn (nghìn tay nghìn mắt) mỗi bàn tay đều có con mắt trí tuệ, trong tay cầm nhiều pháp khí dùng hàng phục ma chướng, những cánh tay cầm kiếm, búa, tràng hoa, châu báu, vải lụa gấm vóc, hoa sen, bánh xe pháp, bình tịnh thủy, chày kim cang…cũng tượng trưng cho mọi ngành nghề trong cuộc sống trên thế gian này. Bồ Tát Thiên Thủ Thiên Nhãn còn có danh hiệu Bồ Tát Chuẩn Đề, qua hình tượng Bồ Tát Thiên Thủ Thiên Nhãn chúng ta cũng có thể thấy được ý nghĩa công đức và phúc đức. Với tư tưởng giải thoát tuyệt đối của đạo Phật, nhận thức tâm lý con người ở thế gian thân, miệng, ý là nguyên nhân tạo những nghiệp thiện hay ác qua nhiều kiếp luân hồi, chỉ có tu hạnh bồ tát mới chuyển đổi được nhân quả. Bên phải là tượng Phổ Hiền Bồ Tát, bên trái là tượng Văn Thù Bồ Tát.

Lớp thứ 4: Ở giữa là tượng Ngọc Hoàng, bên phải Nam Tào, bên trái là Bắc Đẩu.

Lớp thứ 5: Tòa Cửu Long, tượng này theo điển tích nói khi Đức Thích Ca Mâu Ni mới giáng sinh, có chín con rồng xuống phun nước cho ngài tắm, đoạn ngài đi bẩy bước tay tả chỉ lên trời, tay hữu chỉ xuống đất mà nói rằng: “Thiên thượng, thiên hạ, duy ngã độc tôn. Trên trời, dưới đất, chỉ có ta là quí hơn cả” Bởi vậy tòa Cửu Long làm chín con rồng vây bọc chung quanh và ở trên những đám mây có chư phật chư thiên, nhã nhạc, cờ phướn và Bát Bộ Kim Cương, ở giữa có pho tượng nhỏ, đứng một tay chỉ lên trời và một tay chỉ xuống đất, đó là tượng Bổn Sư Thích Ca Mầu Ni Phật lúc sơ sinh.

Di vật

Danh sách các hiện vật tại chùa Văn Tiến bao gồm:

• 02 tượng mẫu cổ: Đây là hai tượng thần thờ cổ được bảo quản tại chùa, có tuổi đời lâu đời và mang giá trị lịch sử đặc biệt.

• Bộ tượng Tam Tòa Thánh Mẫu: Bao gồm ba tượng thần thánh được thờ trong đạo Phật giáo, thường là các vị nữ thần với vai trò bảo vệ và che chở cho con người.

• Bộ tượng Ngũ Vị Tôn Ông: Gồm năm tượng thần tôn trong thần thoại Phật giáo, thường được thờ trong nhiều đền chùa để cầu xin sự che chở và phù hộ.

• Tượng Đức Trần Triều: Một tượng thần thờ quan trọng, có thể là một vị thần hay nhân vật lịch sử quan trọng trong lịch sử địa phương.

• Tượng Đệ Nhất Vương Cô và Đệ Nhị Vương Cô: Hai tượng vị vua nữ thờ trong đền chùa, có thể liên quan đến truyền thống và huyền thoại địa phương.

Ngoài ra, trong đền còn có nhiều hiện vật khác như ống hương, ống hoa, đao, kiếm, khay đồng, chuông đồng và các vật phẩm khác, có thể là dụng cụ tín ngưỡng hoặc là biểu tượng của văn hóa truyền thống địa phương. Những hiện vật này không chỉ mang giá trị về mặt tâm linh mà còn là biểu hiện của sự phong phú và đa dạng văn hóa tại địa phương.

Sự kiện – Lễ hội

Lễ Thượng nguyên là một trong những lễ trọng đại được tổ chức vào ngày rằm tháng giêng trong lịch Phật giáo. Trong ngày này, mọi người đến chùa để lễ Phật, cầu nguyện cho gia đình, dòng họ và đất nước, mong muốn cho sự thịnh vượng và an lạc cho mọi người. Đây cũng là dịp mà các Phật tử quay về chùa để tham dự lễ Phật, thực hành sám hối, phát nguyện và nỗ lực tu tập, hy vọng sẽ được ban phước cho cả năm.

Lễ Phật Đản được tổ chức vào ngày 14/4 – 15/4 theo lịch âm. Trong ngày này, nhà chùa cùng với các Phật tử và nhân dân chuẩn bị các món đồ cúng chay như hoa, quả, chè lam, oản, bánh và các sản phẩm chay khác. Những món này thường được làm bằng tay chính của nhân dân, thể hiện tinh thần tương thân tương ái và sự hiếu thảo đối với tất cả các sinh linh.

Lễ Vu Lan báo hiếu thường được tổ chức vào ngày rằm tháng Bảy trong lịch Phật. Đây là dịp để con cháu báo hiếu và tưởng nhớ đến các bậc sinh thành và tổ tiên đã khuất. Đồng thời, lễ Vu Lan cũng là cơ hội để mọi người thể hiện lòng biết ơn và tôn trọng đối với người đã dưỡng dục và đặc biệt là các bậc cha mẹ.

Thành tựu

Quyết định số 237/QĐ-UBND ngày 17/02/2016 của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái công nhận đình, đền và chùa Văn Tiến, xã Văn Tiến, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái là Di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh.

_________________________

Tiếng Anh (English)

Van Tien Pagoda is located in Van Quy hamlet, Van Tien commune, Yen Bai city, Yen Bai province, and is an important historical and cultural relic with a preservation area of ​​up to 5,500.4m2. The location of the pagoda is about 1km from the commune center and 5km from the center of Yen Bai city, easily accessible via road routes. Coming from Hanoi, you can choose the expressway route, turn right at junction IC12 along Au Co street, and continue across Van Phu bridge. Van Tien Pagoda has become a spiritual and religious center, attracting many Buddhists to pray, practice, and seek spiritual shelter. The architecture of the pagoda reflects the solemnity and importance with statues of Buddha and deities, as well as many historical and cultural artifacts. The pagoda also hosts major festivals such as Tet Nguyen Tieu, Buddha’s Birthday, and Vu Lan Festival. The achievements of the pagoda are recognized by the decision of the People’s Committee of Yen Bai province, determining its role and historical-cultural value in the community.

Tiếng Trung (Chinese)

文先寺庙位于越南宁宜省宁宜市文先社区文屈村，是一个占地5500.4平方米的重要历史文化遗址。寺庙距离社区中心约1公里，距离宁宜市中心5公里，通过道路可以轻松抵达。从河内出发，您可以选择高速公路路线，在IC12交叉口沿着阿庫街右转，然后继续穿过文福桥。文先寺庙已成为一个精神和宗教中心，吸引许多佛教徒前来祈祷、修行和寻求精神庇护。寺庙的建筑反映了其庄严和重要性，有许多佛像和神祇，以及许多历史和文化文物。寺庙还举办诸如元宵节、佛诞节和盂兰盆节等重要节日。该寺的成就得到了宁宜省人民委员会的认可，确定了它在社区中的作用和历史文化价值。

Tiếng Pháp (French)

La Pagode Van Tien est située dans le hameau de Van Quy, la commune de Van Tien, la ville de Yen Bai, la province de Yen Bai, et est un important lieu historique et culturel avec une superficie de préservation pouvant atteindre 5 500,4 m2. L’emplacement de la pagode est à environ 1 km du centre de la commune et à 5 km du centre-ville de Yen Bai, facilement accessible par des routes. En venant de Hanoi, vous pouvez choisir l’itinéraire de l’autoroute, tourner à droite au carrefour IC12 le long de la rue Au Co et continuer à traverser le pont Van Phu. La pagode Van Tien est devenue un centre spirituel et religieux, attirant de nombreux bouddhistes pour prier, pratiquer et chercher un abri spirituel. L’architecture de la pagode reflète la solennité et l’importance avec des statues de Bouddha et des divinités, ainsi que de nombreux artefacts historiques et culturels. La pagode accueille également des festivals majeurs tels que le Têt Nguyen Tieu, l’anniversaire de Bouddha et le festival de Vu Lan. Les réalisations de la pagode sont reconnues par la décision du comité populaire de la province de Yen Bai, déterminant son rôle et sa valeur historico-culturelle dans la communauté.