Tên gọi và vị trí địa lý
Chùa Định Công Thượng tên chữ là Thiên Phúc tự 天福寺 có địa chỉ tại số 37 đường Định Công Thượng, phường Định Công, quận Hoàng Mai, Hà Nội, gần đầu phía bắc của cây cầu Lủ và cách Hồ Gươm khoảng 9km về phía Tây Nam.
Lịch sử và nhân vật
Làng Định Công Thượng trước kia thuộc xã Định Công, tổng Khương Đình, huyện Thanh Trì, trấn Sơn Nam Thượng. Năm 1889 huyện Thanh Trì thuộc về tỉnh Cầu Đơ (năm 1904 đổi thành tỉnh Hà Đông), đến tháng 6/1961 thì sáp nhập vào thành phố Hà Nội. Từ tháng 11/ 2003, hai làng Thượng, Hạ trở thành phường Định Công, thuộc quận Hoàng Mai mới lập.
Theo truyền thuyết và văn bia năm Nhâm Thìn (1832) thì chùa đã được xây dựng từ rất lâu đời.
Kiến trúc cảnh quan
Cổng ngoài là một tam quan mở ra phía Đông Nam và xây 3 tầng 8 mái giả, 2 cửa phụ bịt kín nằm dưới tán lá bồ đề. Cổng nội thụt hơi sâu trong con ngõ có hàng cau ta và ăn thông vào lưng thượng điện. Phía trước chùa có một vườn cây, xa hơn là phố Vũ Tông Phan và dòng sông Tô Lịch ở phía Tây Nam.
Chùa gồm Tam bảo, nhà Tổ, nhà Mẫu. nhà khách, trai phòng, vườn tháp. Tam bảo hình “chuôi vồ”, Tiền đường 5 gian, xây tường hồi bít đốc, các bộ vì làm kiểu “thượng rường, hạ kẻ”
Nối liền là hậu cung 3 gian vì kiểu chồng rường, theo hình chữ Đinh, các mái đều lợp ngói ri. Toà thượng điện 3 gian, cũng xây tường hồi bít đốc, các bộ vì làm kiểu chồng rường. Kiến trúc được chạm khắc tứ quý, tứ linh. Cửa võng chạm hình hoa lá, lưỡng long chầu nguyệt.
Bên tả thượng điện là giếng to có tường bao và vườn tháp, bên hữu là nhà thờ Mẫu và nhà thờ Tổ. Hậu đường rộng 9 gian, nền cao, hàng hiên gồm 10 cột đá hình vuông có khắc nhiều câu đối chữ Hán. Phía góc sân có lối dẫn ra vườn sau và cổng hậu mở ra con đường nhỏ.
Hiện vật
Chùa còn nhiều di vật đẹp như hoành phi, câu đối, tượng A Di Đà phát quang, Tam thế, Văn Thù, Quan Âm, Ca Diếp, Quan Âm chuẩn đề, Thánh Hiền, Đức Ông, Thích Ca sơ sinh, Thập Điện, ông Thiện, ông Ác… Ngoài ra còn có quả chuông đồng, bức phù điêu bằng đá tạo tác từ thế kỷ XVIII và tấm bia cổ tạc năm Cảnh Hưng thứ 24 (tức 1763).
Xếp hạng
Di tích Chùa Định Công Thượng đã được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia tại Quyết định số 921QĐ/BT ngày 20/7/1994.
Tham khảo
- Lưu Minh Trị, Hà Nội, danh thắng và di tích, tập 2, Nxb Hà Nội, 2011.
_____________________________________
Các ngôn ngữ khác
1. Tiếng Anh (English)
Name and Geographical Location
Dinh Cong Thuong Pagoda, formally known as Thien Phuc Tu (天福寺), is located at No. 37 Dinh Cong Thuong Street, Dinh Cong ward, Hoang Mai district, Hanoi. It stands near the northern end of Lu Bridge, about 9 km southwest of Hoan Kiem Lake.
History and Figures
Formerly, Dinh Cong Thuong village belonged to Dinh Cong commune, Khuong Dinh canton, Thanh Tri district, Son Nam Thuong prefecture. In 1889, Thanh Tri district became part of Cau Do province (renamed Ha Dong in 1904). In June 1961, it was merged into Hanoi. Since November 2003, the two villages of Thuong and Ha have become Dinh Cong ward, under the newly established Hoang Mai district.
According to legend and an inscription dated Nham Thin (1832), the pagoda was built in ancient times.
Architecture and Landscape
The outer gate is a three-entrance (tam quan) structure facing the southeast, with three tiers and eight curved roofs, shaded by a sacred bodhi tree. The inner gate, set further back along a path lined with areca palms, leads directly to the rear of the main sanctuary. In front of the pagoda is a garden, and farther west lies Vu Tong Phan Street and the To Lich River.
The pagoda complex includes the Main Hall (Tam Bao), Patriarch’s Hall, Mother Goddess Hall, guest house, monks’ quarters, and a stupa garden. The Tam Bao is laid out in a mallet shape: the Front Hall has five compartments with “upper beams, lower struts” framework, linked to a three-compartment rear sanctuary in the shape of the Chinese character “Đinh” (丁). Roofs are covered with ri tiles. The Upper Sanctuary has three compartments with wooden frameworks richly carved with motifs of the Four Seasons and Four Sacred Animals; the central arch (cua vong) depicts dragons flanking the moon.
To the left of the sanctuary is a large well and the stupa garden; to the right are the Mother Goddess Hall and Patriarchs’ Hall. The rear hall spans nine compartments with a high foundation and a veranda supported by ten square stone pillars carved with Chinese inscriptions. A corner path leads to the back garden and a rear gate opening onto a small lane.
Artifacts
The pagoda preserves many valuable artifacts, including gilded panels, parallel sentences, and statues of Amitabha, the Three Worlds Buddhas, Manjushri, Avalokitesvara, Mahakasyapa, Cundi Avalokitesvara, the Holy Sages, Dharma Protectors, Infant Shakyamuni, the Ten Kings of Hell, and the Good and Evil Guardians. Also preserved are a bronze bell, an 18th-century stone relief, and an ancient stele dated Canh Hung 24 (1763).
Heritage Status
Dinh Cong Thuong Pagoda was designated a National Architectural and Artistic Relic under Decision No. 921QĐ/BT dated July 20, 1994.
2. Tiếng Pháp (Français)
Nom et Localisation Géographique
La pagode Dinh Cong Thuong, appelée en caractères Thien Phuc Tu (天福寺), se situe au n°37, rue Dinh Cong Thuong, quartier Dinh Cong, district Hoang Mai, Hanoï, près de l’extrémité nord du pont Lu, à environ 9 km au sud-ouest du lac Hoan Kiem.
Histoire et Personnages
Autrefois, le village de Dinh Cong Thuong appartenait à la commune Dinh Cong, canton Khuong Dinh, district Thanh Tri, préfecture Son Nam Thuong. En 1889, Thanh Tri fut rattaché à la province de Cau Do (rebaptisée Ha Dong en 1904). En juin 1961, il fut intégré à Hanoï. Depuis novembre 2003, les deux villages Thuong et Ha forment le quartier Dinh Cong, dans le district nouvellement créé de Hoang Mai.
Selon la tradition et une stèle datée de l’année Nham Thin (1832), la pagode fut construite il y a fort longtemps.
Architecture et Paysage
Le portail extérieur (tam quan), orienté sud-est, est à trois étages, huit toits, ombragé par un arbre de la Bodhi. Le portail intérieur, plus en retrait dans une allée bordée d’aréquiers, conduit directement à l’arrière du sanctuaire principal. Devant la pagode s’étend un jardin ; plus loin à l’ouest, la rue Vu Tong Phan et la rivière To Lich.
Le complexe comprend la salle principale (Tam Bao), la salle des Patriarches, la salle de la Déesse-Mère, une maison d’hôtes, des logements monastiques et un jardin de stupas. Le Tam Bao adopte une disposition en forme de maillet : le vestibule compte cinq travées, reliées à un sanctuaire arrière de trois travées en forme du caractère chinois « 丁 » (Dinh). Les toitures sont couvertes de tuiles ri. Le sanctuaire supérieur comporte trois travées, avec charpente sculptée des « quatre saisons » et des « quatre animaux sacrés » ; l’arche centrale représente deux dragons entourant la lune.
À gauche du sanctuaire : un grand puits et le jardin des stupas ; à droite : les salles de la Déesse-Mère et des Patriarches. L’arrière-salle comprend neuf travées surélevées, avec véranda soutenue par dix piliers de pierre carrés gravés d’inscriptions chinoises. Un chemin mène au jardin arrière et au portail postérieur ouvrant sur une petite ruelle.
Objets Conservés
La pagode conserve de précieuses œuvres : panneaux dorés, sentences parallèles, statues d’Amitabha, des Trois Bouddhas des Mondes, de Manjusri, d’Avalokiteshvara, de Mahakasyapa, de Cundi Avalokiteshvara, des Saints, des Protecteurs du Dharma, du Bouddha enfant Shakyamuni, des Dix Rois des Enfers, ainsi que les statues du Bien et du Mal. S’y ajoutent une cloche en bronze, un bas-relief en pierre du XVIIIe siècle et une stèle datée de Canh Hung 24 (1763).
Classement Patrimonial
La pagode Dinh Cong Thuong a été classée monument national d’architecture et d’art par la décision n° 921QĐ/BT du 20 juillet 1994.
3. Tiếng Trung (中文)
名称与地理位置
定公上寺，字名天福寺，位于河内市黄梅郡定公坊定公上街37号，近庐桥北端，距还剑湖西南约9公里。
历史与人物
昔日定公上村隶属定公社、姜亭总、清池县、山南上镇。1889年清池县属高都省（1904年改为河东省），1961年6月并入河内市。自2003年11月起，上、下两村合并为定公坊，属新设黄梅郡。
据传说与壬辰年（1832）石碑记载，此寺建于古代。
建筑与景观
外门为东南向三门楼，三层八檐，菩提树荫覆。内门稍退于小巷之内，两侧槟榔排列，直通正殿后部。寺前有园林，更远处为武宗藩街与西南方之箩栗河。
寺院包括三宝殿、祖师殿、母庙、客舍、僧房与塔园。三宝殿呈“槌柄”形，前殿五间，后接三间后殿，整体成“丁”字形。屋顶皆覆“ri”瓦。上殿三间，梁架雕饰“四季”“四灵”，中门雕“双龙戏月”。
正殿左侧为大井与塔园，右侧为母庙与祖师殿。后堂九间，地基高阔，游廊以十根方石柱支撑，上刻汉文楹联。庭院一角通向后园及小路后门。
文物
寺内保存大量珍贵文物：匾额、楹联、佛像——如阿弥陀佛、三世佛、文殊、观音、迦叶、准提观音、圣贤、护法神、释迦诞生像、十殿阎王、善神与恶神。另有铜钟一口、十八世纪石雕浮雕及乾隆二十四年（1763）古碑。
遗产地位
定公上寺于1994年7月20日根据第921QĐ/BT号决定被列为国家级建筑艺术遗迹。
