Quận Long Biên, Hà Nội nổi tiếng với nhiều chùa chiền, đình miếu. Một trong số đó phải kể đến ngôi chùa cổ Thanh Am. Di tích này là điểm đến tâm linh hấp dẫn thu hút Phật tử Hà thành và khách du lịch tới tham quan. Chùa còn có tên gọi khác là Động Linh tự. Trải bao thăng trầm, biến cố của lịch sử ngôi chùa vẫn sừng sững, hiên ngang soi bóng xuống dòng sông Đuống thơ mộng, hữu tình.
Vị trí
Chùa Thanh Am tọa lạc trên một khu đất bằng phẳng, số 76, Tổ 24 phố Thanh Am, phường Thượng Thanh, Long Biên, Hà Nội. Chùa nằm ngay ở Quốc lộ 1A, bờ Nam sông Đuống. Từ trung tâm của thủ đô di chuyển 10km về phía Bắc là tới di tích. Nếu đi qua cầu Chương Dương thì chùa Thanh Am là địa điểm thăm quan đầu tiên trong tuyến thăm di tích Cổ Loa.
Lược sử
Động Linh tự thuộc làng Việt cổ Thanh Am, đây là một điểm đến nổi tiếng trong quần thể di tích Trạng Trình – Nguyễn Bỉnh Khiêm. Nói về làng Thanh Am thì đây là một ngôi làng do Nguyễn Bình Khiêm tới khai hoang, định cư rồi xây dựng thành. Hiện tại không có một ghi chép cụ thể nào về sự hình thành của chùa nhưng qua một số tấm bia đá còn lại thì từ khi lập làng nhân dân đã xây chùa để thờ tự, làm nơi tín ngưỡng tâm linh.
Trên quả chuông đồng hiệu Cảnh Thịnh nguyên niên (1793) ghi chép những nét độc đáo của chùa và cho thấy chùa Thanh Am vốn là danh thắng nổi tiếng thời bấy giờ. Năm Đinh Mùi (1787) do chiến tranh nên ngôi chùa bị phá hủy. Đến năm 1793 dân làng mở hội kêu gọi đóng góp tiền bạc để đúc chuông. Trên chuông còn khắc công đức của một số tướng lĩnh và chỉ huy của quân Tây Sơn. Năm 1859 dân làng lại đúc quả chuông bằng đồng “Thanh Am tự chung”.
Qua các lần đúc chuông và những ghi chép còn sót lại đã phần nào khẳng định được quy mô của Động Linh tự. Trải qua năm tháng, trước sự biến động của xã hội và tàn phá của thiên nhiên chùa được chuyển về phía sau đình. Chùa được tôn tạo lại năm 2002, hoàn thành vào ngày 20 tháng 4 năm Quý Mùi (2003). Hoàn thành nhà Tổ ngày 15 tháng 11 năm Quý Mùi (2003).
Kiến trúc
Cũng như bao ngôi chùa cổ khác, kiến trúc của chùa Thanh Am mang phong cách của cổ kính, thâm nghiêm. Trước đây chùa gồm có một dãy nhà 3 gian, bên trong xây các bệ gạch cao. Vị trí này là nơi để thờ các vị Phật, Bồ Tát, Thánh Mẫu. Vào những năm 2000 đến 2003 chính quyền và nhân dân đã tôn tạo chùa với sự bề thế và khang trang hơn xưa.
Kiến trúc hiện tại của chùa gồm 5 gian và nhà thờ Tổ. Tại nhà thờ Tổ nổi bật với bệ thờ nhiều bậc, cao dần từ ngoài vào trong. Trên cùng là tượng Tam thế sau đó là tượng A Di Đà rồi bộ tượng Thích Ca sơ sinh đứng trên tòa sen. Hai bên là sự có mặt của Phạm Thiên và Đế Thích. Lớp dưới cùng thờ hai vị Thánh Mẫu, hai bên có tượng Thánh Tăng, Đức Ông, Bồ tát và chân dung sư Tổ.
Di vật
Chùa Thanh Am là một trong số những ngôi chùa cổ lưu giữ những di vật có giá trị như:
- 11 pho tượng cũ mang niên đại thế kỷ XIX có giá trị văn hóa nghệ thuật đáng kể trong dòng điêu khắc tôn giáo truyền thống của dân tộc.
- Chuông đồng “Tạo trú hồng chung” năm Cảnh Thịnh nguyên niên (1793) cao 0,82m, đường kính miệng 0,57m, chu vi 1,55m, mặt chuông chia làm 5 ô, có khắc Bài ký dài, ghi lại việc đúc chuông, những người công đức và các vần thơ ca ngợi cảnh đẹp của làng Hoa Am.
Lễ hội
Cứ đến tháng ba là người dân khắp nơi lại tụ họp về đây để trẩy hội. Phong tục cổ truyền và lễ hội truyền thống chùa Thanh Am được diễn ra vào ngày mồng 9, 10 tháng 3 âm lịch. Trong lễ hội nổi bật với tục “rước nước” với mong muốn mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi. Đây là một nét đẹp của những cư dân nông nghiệp và vùng châu thổ Sông Hồng. Ngoài ra những nghi thức trong lễ hội nhằm mục đích tôn vinh, tri ân tới những đấng tối cao đã che chở, bao bọc cho con dân.
Vào tháng 9/1/1990 chùa và đình đã được Bộ Văn hóa thông tin xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa. Với những giá trị vốn có chùa Thanh Am đã và đang trở thành điểm gặp gỡ tâm linh của người dân Long Biên. Là danh thắng đẹp hấp dẫn du khách gần xa đến chiêm bái, vãn cảnh.
________________________________________
Các ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Chùa Thanh Am, or Thanh Am Pagoda, located in Long Bien District, Hanoi, is renowned for its rich history and ancient architecture. Situated by the Duong River, the pagoda serves as a spiritual hub attracting Buddhist followers and tourists alike. Built in the 18th century, the pagoda has withstood various historical upheavals, including wars, and remains resilient. Positioned conveniently, just 10 km north of the city center, Thanh Am Pagoda is the first stop on the route to visit the Co Loa historical site after crossing the Chuong Duong Bridge.
Belonging to the ancient Vietnamese village of Thanh Am, established by Nguyen Binh Khiem, the pagoda’s history is evidenced by stone inscriptions and the Canh Thinh bronze bell dating back to 1793. Despite the lack of specific records about its formation, the pagoda’s fame has been confirmed through centuries. Following multiple bell castings and restoration efforts, Thanh Am Pagoda was reconstructed in 2002 and completed in 2003.
The architectural style of the pagoda reflects an ancient and solemn ambiance. Initially consisting of a row of three halls, the pagoda now boasts five halls and an ancestral temple. The ancestral temple stands out with its multi-tiered altar featuring statues of Buddhas, Bodhisattvas, and Holy Mothers. Thanh Am Pagoda preserves valuable artifacts, including 11 ancient statues from the 19th century and the bronze bell named “Creating Harmony” (1793).
Every year, in the third lunar month, people gather at Thanh Am Pagoda to participate in traditional festivals. A notable ritual during the festival is the “water procession,” aimed at praying for favorable weather and a prosperous harvest. Recognized as a historical and cultural relic, Thanh Am Pagoda has become a spiritual meeting point for the people of Long Bien and an attractive destination for visitors.
Tiếng Trung (Chinese)
清阿寺，位于河内市龙柴区，以其悠久的历史和古老的建筑而闻名。座落在红河边，该寺庙是吸引佛教信徒和游客的一处灵性中心。建于18世纪，该寺庙经历了各种历史变革，包括战争，但仍然屹立不倒。位于市中心以北10公里的方便位置上，清阿寺是跨过长江桥后参观Co Loa历史遗址的第一站。
属于越南古老的清阿村，由阮平谦建立，寺庙的历史通过石刻和1793年的Cảnh Thịnh青铜钟得以证实。尽管没有关于其形成的具体记录，但通过世纪以来的声名，该寺庙的名声已得到证实。经过多次的钟铸造和修复工作，清阿寺于2002年重新修复，并于2003年完工。
寺庙的建筑风格反映出古老而庄重的氛围。最初由一排三个大厅组成，现在的寺庙有五个大厅和一个祖庙。祖庙以其多层次的祭坛和佛像，菩萨像以及圣母像而脱颖而出。清阿寺保存有许多珍贵的文物，包括19世纪的11尊古老雕像和名为“创造和谐”的青铜钟（1793）。
每年农历三月，人们聚集在清阿寺参加传统节日。节日期间的一个显著仪式是“送水游行”，旨在祈求良好的天气和丰收。作为一处历史和文化遗址，清阿寺已成为龙柴人民的精神交流点，并吸引着游客。
Tiếng Pháp (French)
La pagode Thanh Am, située dans le district de Long Bien à Hanoï, est renommée pour son histoire riche et son architecture ancienne. Nichée au bord de la rivière Duong, la pagode sert de centre spirituel attirant les adeptes bouddhistes et les touristes. Construite au XVIIIe siècle, la pagode a survécu à divers bouleversements historiques, notamment des guerres, et demeure résiliente. Idéalement située, à seulement 10 km au nord du centre-ville, la pagode Thanh Am est le premier arrêt sur le chemin de la visite du site historique de Co Loa après avoir traversé le pont Chuong Duong.
Appartenant à l’ancien village vietnamien de Thanh Am, fondé par Nguyen Binh Khiem, l’histoire de la pagode est attestée par des inscriptions sur pierre et la cloche en bronze Canh Thinh datant de 1793. Malgré le manque d’enregistrements spécifiques sur sa formation, la renommée de la pagode a été confirmée à travers les siècles. Après de multiples coulées de cloches et des efforts de restauration, la pagode Thanh Am a été reconstruite en 2002 et achevée en 2003.
Le style architectural de la pagode reflète une ambiance ancienne et solennelle. Initialement composée d’une rangée de trois halls, la pagode compte désormais cinq halls et un temple ancestral. Le temple ancestral se distingue par son autel à plusieurs niveaux avec des statues de Bouddhas, de Bodhisattvas et de Saintes Mères. La pagode Thanh Am préserve de précieux objets, dont 11 statues anciennes du XIXe siècle et la cloche en bronze nommée “Création d’Harmonie” (1793).
Chaque année, au troisième mois lunaire, les gens se rassemblent à la pagode Thanh Am pour participer à des festivals traditionnels. Un rituel notable pendant le festival est la “procession de l’eau”, visant à demander des conditions météorologiques favorables et une récolte prospère. Reconnue comme un site historique et culturel, la pagode Thanh Am est devenue un point de rencontre spirituel pour les habitants de Long Bien et une destination attrayante pour les visiteurs.
