Giới thiệu
Huế vốn là xứ sở của chùa chiền, “Ở đâu có đau khổ thì ở đó có Bồ Tát” kinh Phật dạy như thế. Chỉ cần ngược dốc Nam Giao một đoạn là chúng ta bắt gặp hàng chục ngôi chùa cổ kích, trang nghiêm tại Huế. Dọc theo con đường Điện Biên Phủ lên Nam Giao có chùa Thiên Minh, Vạn Phước, Từ Đàm,… đều nằm tọa lạc trên dãy Bình An Sơn, tức ở những vị trí long mạch trên lưng rồng.
Lịch sử hình thành
Khoảng đầu thế kỷ XX, bà Công Tôn Nữ Hướng Thiện, trưởng nữ của công tử Nguyễn Phước Hồng Vinh (Phòng Phú Bình công Miên Áo) kết duyên với Diệp Kỉnh Đường, một Hoa kiều giàu có, nguyên quán ở Tam Ấp – Quảng Đông, thường gọi bà là Lạc Xam. Bà rất sùng mộ đạo Phật, mua một sở nhà bên trái đường Nam Giao, gần các Tổ đình Báo Quốc,Từ Đàm để thuận tiện tu tập tại gia. Sau đó bà phát tâm thọ Sa-di giới nên sửa sang nhà thành ngôi chùa Thiên Minh (cải gia vi tự), sinh hoạt bàn thờ tự có tính cách gia tộc.
Năm 1917, bà mệnh chung được gia đình an táng gần viên tẩm ngài Phú Bình công. Con, cháu bà dựng bia ghi theo thể thức của người Hoa . Âm “Trung Hoa Dân Quốc – Trấp nhị thế Tổ Tỉ Khảo (Hàng giữa) – Diệp – mẫu Tôn nữ thị (bên trái) – công(bên phải) …chi mộ”.
Đến năm 1923, gia đình xây tháp cho bà gắn bia trước mặt tháp ghi rõ hơn:
Âm : “Hoàng triều Phủ Bình công phủ – Công tôn nữ đệ nhất nương , khai sơn Thiện Minh Tự , Sa-di ni giới hiệu Hướng Thiện pháp danh Trừng Giáp chi tháp (ở giữa).
Lạc khoản : “– Khải Định bát niên , ngũ nguyệt cát nhật” (bên phải)
-“Thiên Minh tự chủ Diệp Kính Đường phụng lập” (bên trái) .
Nghĩa : “Tháp của bà thọ giới Sa-di ni, hiệu Hướng Thiện, pháp danh Trừng Giáp kiến tạo chùa Thiên Minh. Con gái đầu, Công Tôn Nữ thị thuộc phủ Bình công của Hoàng Triều ( Nguyễn )”.
Lạc khoản :”- Triều vua Khải Định – ngày tốt tháng 5, năm thứ 8 (1923) .
– “Chủ chùa Thiên Minh, Diệp Kỉnh Đường kính lập”.
Sau khi bà mất 13 năm, (1917-1930), Thiên Minh vẫn là cảnh chùa nhỏ riêng tư , không có Tăng chúng đúng pháp, chỉ sinh hoạt nội bộ gia tộc và số ít người quen biết lui tới, theo hình thức một “phổ”.
Năm 1930, những người thừa kế của bà mới chính thức cúng chùa cho môn phái Tây Thiên (bà có pháp danh Trừng Pháp), cung thỉnh Đại sư Quảng Huệ ( 1903-1950 ) về làm trù trì đầu tiên của chùa. Ngài là bậc danh tăng đương thời, hết lòng phục vụ Giáo hội trong giai đoạn chấn hưng Phật giáo. Không những được các bậc tôn túc trong sơn môn quý trọng , ngài còn được giới trí thức văn nghệ sĩ thời đó cảm phục lui tới đàm đạo, học hỏi như Phan Văn Hùm, Vũ Ngọc Phan, Lưu Trọng Lư, Thanh Tịnh… khiến cho Thiên Minh nhanh chóng trở thành một địa chỉ văn hóa tại kinh đô Huế. Đúng như người xưa nhận định:
“Sơn bất tại cao , hữu Tiên tắc danh.
Thủy bất tại thâm , hữu Long tắc linh”
Năm 1949, sau khi Sư tổ Giác Bổn viên tịch , Giáo hội và Trưởng lão Hòa thượng Giác Nguyên, trưởng pháp phái Tây Thiên, quyết định công cử Đại sư Quảng Huệ vào chức trú trì Tổ đình Từ Quang kiêm nhiếp Thiên Minh .
Ngày mồng 8 tháng 5, Canh Dần (1950), Ngài hết nhân duyên, xả báo thân viên tịch tại Thiên Minh, Đệ tử nối tháp là Đại sư Mãn Giác (Huyền Không), cũng là bậc danh tăng Việt Nam.
Trùng tu
Đến năm 1970, Hòa thượng Mãn Giác, đệ tử của Hòa thượng Quảng Huệ, khởi công đại trùng tu chùa, hoàn thành ngôi chánh điện năm 1971. Năm 1978, Tỉnh hội Phật giáo Thừa Thiên – Huế bổ nhiệm Thượng tọa Khế Chơn, đệ tử của cố Hòa thượng Mật Nguyện, từ chùa Linh Quang về trụ trì chùa. Nhận thấy chùa đã xuống cấp, Thượng tọa cùng tăng chúng, Phật tử đã tổ chức đại trùng tu từ ngày 09 – 3 – 2001, xây ngôi Đại hùng bảo điện, điện thờ Bồ tát Quan Âm, ngôi hậu đường, hai dãy lầu tăng xá, một hội trường, trai đường, nhà trù… Đại lễ khánh thành chùa được tổ chức trọng thể trong 3 ngày 03, 04, 05 – 4 – 2003.
Kiến trúc
Chùa Thiên Minh được bài trí Điện Phật được bài trí trang nghiêm. Chính giữa tôn trí tượng đức Phật Thích Ca thành đạo trên tòa sen, hai bên thờ tượng Bồ Tát Quan Thế Âm và Bồ Tát Địa Tạng. Sân trước chùa có đài Quan Âm lộ thiên. Có thể nói, với lối kiến trúc độc đáo cùng nét hoang sơ huyền bí, chùa Thiên Minh trở thành điểm đến du lịch tâm linh nổi tiếng của xứ Huế mộng mơ.
Tham khảo
- https://vnexplorer.net/chua-thien-minh-s487038.
- htmlhttp://senvangonline.net/tu-vien/mien-trung/cung-chiem-thap-mo-ngai-khai-son-chua-thien-minh
- http://www.vncgarden.com/di-tich-danh-thang/chuavietnam-xuavanay/tp-ho-chi-minh/chua-thien-minh
_____________________
Các ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Hue is famous for its numerous pagodas, with many ancient and solemn temples located on the Binh An Son range. Thien Minh Pagoda is one of them, founded by Lady Cong Ton Nu Huong Thien in the early 20th century. Lady Huong Thien, a devout Buddhist, transformed her house into a pagoda for convenient practice. After her death, the pagoda was donated by her family to the Tay Thien sect, with Venerable Quang Hue becoming the first abbot in 1930. Venerable Quang Hue turned Thien Minh Pagoda into a renowned cultural center in Hue. In 1949, he was appointed abbot of Tu Quang Patriarchal Temple while continuing to manage Thien Minh until his passing in 1950. Thien Minh Pagoda underwent several renovations, notably in 1970 and 2001. The pagoda’s architecture is solemn, featuring statues of Buddha Shakyamuni, Bodhisattva Avalokitesvara, and Bodhisattva Ksitigarbha. With its mystical and pristine charm, Thien Minh Pagoda is a famous spiritual tourism destination in Hue.
Tiếng Trung (Chinese)
顺化以其众多寺庙而闻名，许多古老而庄严的寺庙位于平安山脉上。天明寺就是其中之一，由阮福鸿荣的长女公孙女向善女士在20世纪初创立。向善女士是一位虔诚的佛教徒，她将自己的房子改造成了寺庙，便于修行。在她去世后，家人将寺庙捐赠给西天派，光慧大师在1930年成为第一任住持。光慧大师将天明寺变成了顺化著名的文化中心。1949年，他被任命为祖光寺的住持，并继续管理天明寺，直到1950年去世。天明寺经历了多次修缮，尤其是在1970年和2001年。寺庙的建筑庄严，中央供奉释迦牟尼佛像，两旁是观世音菩萨和地藏菩萨像。以其神秘和原始的魅力，天明寺成为顺化著名的精神旅游胜地。
Tiếng Pháp (French)
Hue est célèbre pour ses nombreuses pagodes, avec de nombreux temples anciens et solennels situés sur la chaîne de Binh An Son. La pagode Thien Minh en fait partie, fondée par Madame Cong Ton Nu Huong Thien au début du XXe siècle. Madame Huong Thien, une bouddhiste dévote, a transformé sa maison en pagode pour une pratique plus commode. Après sa mort, la pagode a été donnée par sa famille à la secte Tay Thien, avec le Vénérable Quang Hue devenant le premier abbé en 1930. Le Vénérable Quang Hue a transformé la pagode Thien Minh en un centre culturel renommé à Hue. En 1949, il a été nommé abbé du Temple Patriarcal de Tu Quang tout en continuant à gérer Thien Minh jusqu’à sa mort en 1950. La pagode Thien Minh a subi plusieurs rénovations, notamment en 1970 et en 2001. L’architecture de la pagode est solennelle, avec des statues du Bouddha Shakyamuni, du Bodhisattva Avalokitesvara et du Bodhisattva Ksitigarbha. Avec son charme mystique et intact, la pagode Thien Minh est une destination de tourisme spirituel célèbre à Hue.
